LIVE UPDATES
Bota

Pse artisti kinez Zhang Daqian po ia kalon Van Goghut

 Dhe ndërsa krahasimi i përhapur "Picasso i Lindjes" është mashtrues stilistikisht, megjithatë ai flet për aftësinë e tij për të kapërcyer dhe çmimet e larta që pikturat e tij tani kanë.

16 Qershor 2022, 19:28 Nga I.A
Pse artisti kinez Zhang Daqian po ia kalon Van Goghut
piktura

KINË- Zhang Daqian mund të mos jetë një emër i njohur në Perëndim, por në Kinë dhe në tregun global të artit në përgjithësi ai është në të njëjtin nivel me Warhol dhe Monet.

Një mjeshtër i pikturës klasike kineze, i cili më vonë riimagjinoi artin modern në atdheun e tij të adoptuar amerikan, vepra e Zhang përfshinte traditat nga peizazhet me bojë deri te abstraksioni. Dhe ndërsa krahasimi i përhapur "Picasso i Lindjes" është mashtrues stilistikisht, megjithatë ai flet për aftësinë e tij për të kapërcyer dhe çmimet e larta që pikturat e tij tani kanë.

Në prill, pothuajse 40 vjet pas vdekjes së tij, piktura e Zhang-it e vitit 1947 "Peizazhi pas Wang Ximeng" u bë vepra e tij më e shtrenjtë e shitur ndonjëherë në ankand, duke shitur 47 milionë dollarë në Sotheby's në Hong Kong. Ishte vetëm i fundit në një varg shitjesh të mëdha. Puna e artistit gjeneroi më shumë se 354 milionë dollarë në ankand në vitin 2016, duke tejkaluar çdo artist tjetër të vdekur apo të gjallë në botë atë vit, sipas një renditjeje vjetore të prodhuar nga baza e të dhënave Artprice. Vitin e kaluar, ai përfundoi i 6-ti në të njëjtën listë, përpara peshave të rënda të tregut si Vincent van Gogh dhe Banksy.

Kjo mund të jetë vetëm maja e ajsbergut, tha profesori i artit i Universitetit Shtetëror të San Franciskos, Mark Johnson.

"Ka pasur një përshkallëzim të shpejtë në vlerë pasi gjenialiteti i tij njihet më gjerësisht. Unë mendoj se çmimet do të dyfishohen së shpejti. Nuk ka dyshim se Zhang Daqian është një nga artistët më të rëndësishëm të shekullit të 20-të. Puna e tij i referohej kulturës globale dhe, në të njëjtën kohë, ishte e ngulitur thellë në kulturën klasike kineze," tha Johnson.

Mes botëve

I lindur në Sichuan, në jugperëndim të Kinës, në fund të shekullit të 20-të, Zhang (emri i të cilit është romanizuar edhe si Chang Dai-chien) ishte një talent i jashtëzakonshëm që në moshë të re. I mësuar të pikturonte nga nëna e tij, ai pohoi se si adoleshent u kap nga banditët dhe studioi poezi duke përdorur librat e tyre të grabitur.

Pasi studioi për ngjyrosje dhe thurje tekstili në Japoni, ai u trajnua nën kaligrafët dhe piktorët e njohur Zeng Xi dhe Li Ruiqing në Shangai. Kopjimi i kryeveprave klasike kineze ishte thelbësor për edukimin e tij dhe Zhang mësoi të përsëriste me mjeshtëri artistët e mëdhenj të dinastive Ming dhe Qing (dhe më vonë u bë një falsifikues shumë i aftë).

Ai bëri emër si artist në vitet 1930, përpara se të kalonte dy vjet duke studiuar - dhe duke kopjuar me kujdes - muralet shumëngjyrëshe të shpellave budiste në Dunhuang, në provincën Gansu. Kjo përvojë pati një ndikim të thellë në artin e tij. Krahas aftësive të tij të pikturës figurative, Zhang shpejt filloi të përdorë një gamë më të gjerë ngjyrash të pasura në punën e tij, duke ringjallur popullaritetin e tyre në artin kinez.

“Në thelb revolucionarizoi potencialin për pikturën klasike kineze, sepse zbuloi këtë gamë tepër të kushtueshme, të pasur dhe sensuale që ishte shmangur për një pamje më të thatë ose më shkencore,” tha Johnson.

Por ndërsa praktika e Zhang-ut bazohej në traditën kineze, ngjitja e komunizmit në vitin 1949 e vuri atë në kundërshtim me atdheun e tij. Në veçanti, tha Johnson, piktori nuk ishte i kënaqur me përbuzjen e qeverisë së re për kulturën e lashtë, të cilën kryetari Mao Ce Dun e pa si një pengesë për përparimin ekonomik.

“(Zhang) ishte aq i ngulitur në një lloj kuptimi krejtësisht të ndryshëm të kulturës kineze, i cili ishte i rrënjosur në këtë prejardhje të madhe klasike. Dhe revolucioni komunist vlerësoi një lloj arti shumë të ndryshëm," tha Johnson.

Zhang, si shumë artistë të tjerë, u largua nga Kina në fillim të viteve 1950, duke jetuar në Argjentinë dhe Brazil përpara se të vendosej në Carmel-by-the-Sea, Kaliforni. Në vitin 1956, ai u takua dhe shkëmbeu pikturat e famshme me Pikason në Paris, një moment i cilësuar në shtyp si një takim i madh midis Lindjes dhe Perëndimit. Kur Picasso i kërkoi Zhang të kritikonte disa nga veprat e tij të artit të stilit kinez, ky i fundit sugjeroi diplomatikisht se mjeshtri spanjoll nuk zotëronte mjetet e duhura dhe më vonë i dhuroi atij një përzgjedhje furçash kineze.

Përveçse e hapi atë ndaj ndikimeve më të gjera artistike, jeta e re e Zhang-ut jashtë shtetit paralajmëroi ndryshimin më të rëndësishëm stilistik në karrierën e tij: një stil të ri, abstrakt të quajtur "pocai", ose me ngjyrë.

Ky ndryshim ishte gjithashtu, pjesërisht, rezultat i shikimit të tij të përkeqësuar. I përkeqësuar nga diabeti, shikimi në rënie i Zhang-ut e bëri të vështirë për të të shihte detaje të imta. Format figurative dhe penelata e përcaktuara u zëvendësuan me vorbulla ngjyrash dhe njolla të thella boje. Malet, pemët dhe lumenjtë ishin ende të pranishëm, por format e tyre vetëm nënkuptoheshin, të paraqitura në vija të buta dhe forma të paqarta sikur një mjegull të kishte zbritur mbi pamje.

Zhang pohoi se qasja e tij ishte e rrënjosur në traditën kineze. Zakonisht i parë me rroba të gjata dhe me një mjekër të bardhë të rrjedhur - edhe dekada pasi u transferua në SHBA - ai ia atribuoi stilin e tij të ri piktorit të lashtë Wang Mo. Por ishte e qartë se Zhang ishte të paktën pjesërisht i frymëzuar nga piktorët abstraktë amerikanë si Jackson Pollock dhe Willem de Kooning. 

Gjenerata e re e koleksionistëve

Aftësia e Zhang për të lidhur Lindjen dhe Perëndimin ndihmon në shpjegimin e popullaritetit të punës së tij, e cila mbahet në institucione, duke përfshirë Muzeun Metropolitan të Artit në Nju Jork dhe Muzeun e Arteve të Bukura në Boston. Por rritja meteorike e vlerës së saj të tregut gjatë dekadës së fundit ka përkuar me një shpërthim në fuqinë shpenzuese kineze.

Rreth dy dekada më parë, Kina kontrollonte vetëm 1% të tregut botëror të artit. Zhang u rendit vetëm i 80-ti në renditjen e lartpërmendur Artprice në 2002, duke gjeneruar më pak se 5 milionë dollarë në ankand globalisht. Tani, megjithatë, Kina është tregu i dytë më i madh i artit në botë, pas SHBA-së, sipas raportit të tregut global të artit të Art Basel dhe UBS 2022. 

Forma më e sinqertë e lajkave

Zhang shpesh i bënte homazh direkt ndikimeve të tij në këtë mënyrë. Por trajnimi i tij klasik e la atë aq të aftë në kopjimin, saqë kopjet që ai prodhoi dhe shiti gjatë jetës së tij shpesh kalonte për origjinale. Veprat e artit që dikur i atribuoheshin mjeshtërve të shekullit të 17-të si Bada Shanren dhe Shitao, janë zbuluar që atëherë si vepra e tij e dorës. Sipas Johnson, Zhang madje ndoqi një ekspozitë të pikturave të Shitaos në vitet 1960, vetëm për të zbuluar në simpoziumin e hapjes se ai kishte pikturuar një pjesë të artit të ekspozuar.

Zhang nuk ishte, argumentoi Johnson, për të mashtruar në vetvete. I pëlqente sfida dhe shpesh fshehte mbishkrime lozonjare në falsifikimet e tij që aludonin për mashtrim.

"Unë isha një mik i disa njerëzve që e njihnin personalisht," tha Johnson.

zhang daqian

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet