LIVE UPDATES
Bota

Rrethanat e rralla klimatike që ndodhin një herë në 200 vjet shkaktuan përmbytjet në Itali

Sidoqoftë, pikërisht prej faktit se është shumë e rrallë që të ndodhin tre stuhi të mëdha reshjesh në një periudhë kaq të shkurtër – studimi vlerësoi se ekziston një mundësi 1 në 200 që tre ciklonë të godasin brenda një periudhe trejavore – ekspertët thonë se do të duhet më shumë kohë për këtë studim.

31 Maj 2023, 23:03 Nga I.A
Rrethanat e rralla klimatike që ndodhin një herë në 200 vjet
Foto nga permbytjet

ITALI- Një kombinim i rrallë i tre ciklonëve të njëpasnjëshëm solli përmbytjet që shkaktuan dëme këtë muaj në pjesën më të madhe të Italisë së veriut. Por shkencëtarët thanë të mërkurën se ndryshimi klimatik nuk duhet se është fajtori për këto reshje intensive.

Duke shfrytëzuar simulime kompjuterike dhe gjetjet e mëparshme, një ekip shkencëtarësh nuk arriti të gjejë evidencë se ngrohja e shkaktuar nga aktiviteti njerëzor ishte shkaktare e përmbytjes. Shkencëtarët e grupit shkencor World Weather Attribution krahasuan ngjarjet me një version të simuluar të një bote pa ngrohje të shkaktuar nga aktiviteti i njeriut. Në dallim nga shumë studime të së kaluarës, shkencëtarët nuk gjetën gjurmët e një ndryshimi klimatik të nxitur nga përdorimi i lëndëve fosile të energjisë.

Sidoqoftë, pikërisht prej faktit se është shumë e rrallë që të ndodhin tre stuhi të mëdha reshjesh në një periudhë kaq të shkurtër – studimi vlerësoi se ekziston një mundësi 1 në 200 që tre ciklonë të godasin brenda një periudhe trejavore – ekspertët thonë se do të duhet më shumë kohë për këtë studim.

"Ky nuk është fundi i historisë", tha bashkëautori i studimit Davide Faranda, studiues për fizikën e klimës në Institutin Pierre-Simon Laplace në Francë. "Kjo ngjarje është shumë e rrallë", tha ai gjatë një aktiviteti për paraqitjen e gjetjeve.

“Mos harroni se kishte një thatësirë përpara”, stuhia e parë goditi rajonin Emilia-Romagna më 2 maj, dhe “kjo (thatësirë) ishte për shkak të ndryshimeve klimatike”, tha zoti Faranda. Ai po i referohej dy viteve me pak ose aspak reshje, që e lanë tokën aq të tharë sa nuk mund të përthithte reshjet e para. Thatësira ndodhi kryesisht nga mungesa e reshjeve të borës në alpe, e cila zakonisht ushqen lumin Po dhe vijat e tjera më të vogla ujore në veri të Italisë.

Ky studim u ndërmor "për t'iu përgjigjur pyetjes nëse dhe në çfarë mase ndryshimi i klimës" pati ndikim në përmbytjet në Emilia-Romagna, tha Friederike Otto, nga Kolegji Imperial i Londrës, dhe njëkohësisht bashkëthemeluese e grupit shkencor.

Ndërsa qindra rrugë, shtëpi, ferma dhe sipërmarrje të tjera ende janë të zhytura në ujërat e përmbytjeve, studimi u krye vetëm një javë më parë dhe nuk ka kaluar procesin e oponencës shkencore.

Ndërsa rajoni ka një historik përmbytjesh të mëdha, "reshjet e dendura gjatë 21 ditëve të para të majit 2023 sollën reshjet më të shumta të këtij lloji që janë regjistruar ndonjëherë", thotë studimi.

Por “nga 19 modelet e përdorura, asnjë prej tyre nuk tregon gjasa apo intensitet të konsiderueshëm për të ndodhur një ngjarje e tillë”, thuhet në studim. "Kjo sugjeron, se ndryshe nga shumica e pjesëve të botës, nuk ka vërtet rritje të dukshme të reshjeve të mëdha në rajonin Emilia-Romagna në pranverë".

Duke parë përmbytjet e majit, në këtë rast “ku ne nuk dallojmë qartë asnjë tendencë", tha zonja Otto.

Përmbytja e fundit nga tre përmbytjet e majit ishte më dëmtuesja dhe shkaktoi 15 viktima. Reshjet jashtëzakonisht të mëdha dhe të përqëndruara shkaktuan rreth 300 rrëshqitje dheu dhe vërshimin e 22 lumenjve. Ujërat e përmbytjeve ishin aq të larta, saqë u deshën helikopterë të forcave zjarrfikëse dhe të rojës bregdetare për të shpëtuar disa banorë që u ngjitën në çatitë e ndërtesave trekatëshe për t’i shpëtuar mbytjes.

Gjetjet e studimit vërtetuan studimet e mëparshme që zbuluan se “me ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, numri i sistemeve me presion të ulët në Mesdhe është ulur. Kjo çon në një pakësim të reshjeve të mëdha, duke kompensuar rritjen e pritshme të reshjeve të dendura nga ngrohja globale”.

Emilia-Romagna është një nga rajonet më të begata të Italisë. Ashtu si kudo në veri, gjatë bumit ekonomik të vendit në periudhën e pasluftës, pjesa më e madhe e rajonit u urbanizua me shpejtësi, duke ia mohuar zonës terrenin e nevojshëm për kullim dhe duke rritur rrezikun e përmbytjeve.

E gjithë kjo "ka përkeqësuar ndikimin e reshjeve të mëdha. Megjithatë, kjo ishte një ngjarje jashtëzakonisht e rrallë dhe pjesa më e madhe e infrastrukturës nuk mund të ndërtohet në mënyrë të arsyeshme për t'i bërë ballë ngjarjeve të tilla me frekuencë të ulët", thanë shkencëtarët në gjetjet e tyre.

"Katastrofat thjesht nuk ndodhin nga shiu që bie nga qielli", tha bashkëautori i studimit Roop Singh, i Qendrës Klimatike të Gjysmëhënës së Kuqe të Kryqit të Kuq, me seli në Holandë.

Marrë nga VOA

permbytje ne itali

Sondazh

Poll

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje