LIVE UPDATES
Bota

Rubikoni i Moskës: Dronët rusë në hapësirën ajrore polake, test për NATO-n

Si do të reagonte aleanca nëse lufta e Rusisë do të përhapej në një shtet anëtar të NATO-s? Nëse armët ruse godasin, apo bien në territorin e një anëtari të aleancës, a do ta aktivizonin anëtarët Nenin 5 të traktatit “një për të gjithë, të gjithë për një? A do të hynte NATO-ja në luftë me Rusinë?

11 Shtator 2025, 08:40 Nga I.A

Rubikoni i Moskës: Dronët rusë në hapësirën ajrore

RUSI- Që nga shkurti i vitit 2022, kur Rusia zgjodhi të sulmonte Ukrainën dhe të niste luftën më të madhe në Evropë në pothuajse tetë dekada, frika ishte se fqinjët e Ukrainës do të bëheshin dëm kolateral. Për më tepër, jo çfarëdo fqinji. Ukraina ndan kufij tokësorë me katër anëtarë të NATO-s – Poloninë, Rumaninë, Sllovakinë dhe Hungarinë – plus ndan edhe kufij detarë me Rumaninë dhe Turqinë

Si do të reagonte aleanca nëse lufta e Rusisë do të përhapej në një shtet anëtar të NATO-s? Nëse armët ruse godasin, apo bien në territorin e një anëtari të aleancës, a do ta aktivizonin anëtarët Nenin 5 të traktatit “një për të gjithë, të gjithë për një? A do të hynte NATO-ja në luftë me Rusinë?

Më 10 shtator, kur rreth 19 dronë rusë hynë në hapësirën ajrore të Polonisë – disa prej të cilëve u rrëzuan nga avionët luftarakë nga shtetet e tjera të NATO-s – Rubikoni u kapërcye.

Çfarë ndodh tani varet nga disa çështje: mbi të gjitha, cilat ishin qëllimet e sakta të Rusisë, nëse dronët u lëshuan qëllimshëm, apo u penguan me pajisje elektronike dhe devijuan nga kursi. Zyrtarët polakë e quajtën “akt agresioni” dhe një “provokim në shkallë të gjerë”, por nuk e cilësuan si sulm.

Për vite të tëra, ekspertët kanë paralajmëruar se një Kremlin i trimëruar mund të përpiqet të testojë vendosmërinë e NATO-s, ndaras nga pushtimi i Ukrainës.

Nëse incidenti në Poloni ishte test – shefja e diplomacisë e Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, e akuzoi presidentin rus, Vladimir Putin, se po nis një “test për unitetin” – mënyra se si do të përgjigjet aleanca do të jetë kritike.

Varshava ka aktivizuar Nenin 4 të traktatit të NATO-s, i cili nënkupton mbledhjen e detyrueshme të anëtarëve. Kjo është hera e dytë që një gjë e tillë ndodh që nga shkurti i vitit 2022. Por, ky nen është më pak serioz sesa Neni 5.

Vlen po ashtu të shihet se si aleanca do të reagojë lidhur me çështjen e dërgimit të paqeruajtësve evropianë në Ukrainë, një çështje që po diskutohet në mënyrë aktive. Moska thotë se prania e trupave evropiane në tokën ukrainase do të ishte vijë e kuqe.

“Do të thosha se qëllimi i Rusisë është të mbjellë frikë tek udhëheqësit evropianë”, tha Oscar Johnson, analist ushtarak në Universitetin e Mbrojtjes të Suedisë në Stokholm. “Frika nga përshkallëzimi është mjeti i tyre kryesor për të mbajtur jashtë Ukrainës trupat evropiane”.

Edhe në të kaluarën ka pasur raste të rrezikshme, kur lufta e Rusisë është përhapur përtej kufijve të Ukrainës.

Në nëntor të vitit 2022, një raketë e prodhimit rus goditi një fshat polak, duke vrarë dy persona. Varshava reagoi me zemërim. Në NATO ranë kambanat e alarmit. Më vonë doli se bëhej fjalë për një raketë kundërajrore e prodhimit rus, e cila ishte lëshuar nga Ukraina dhe kishte devijuar nga kursi. Pas kësaj, aleanca u tërhoq.

Dronët rusë, por edhe avionët luftarakë dhe ata të vëzhgimit, vazhdimisht kalojnë pranë hapësirave ajrore të shteteve të NATO-s, të cilat bëjnë të njëjtën gjë, veçmas mbi Detin Baltik, të Zi dhe të Beringut. Dronët rusë kanë hyrë më parë edhe në hapësirën ajrore të Letonisë dhe Estonisë.

Rumania ka ngritur alarmin disa herë për hyrjen e dronëve në hapësirën e saj ajrore dhe në disa raste ka aktivizuar avionët luftarakë të NATO-s. Copëzat e dronëve rusë kanë rënë disa herë në territorin rumun, përfshirë në korrik të vitit 2024.

Megjithatë, Rumania asnjëherë nuk i ka përshkallëzuar shqetësimet e saj, e as nuk ka bërë thirrje për veprim urgjent nga aleanca.

Incidenti në Poloni ishte rasti i parë për NATO-n: rasti i parë kur avionët e aleancës u përgjigjën direkt, në hapësirën ajrore të një aleati, kundër armëve ruse.

“Nuk kam asnjë arsye të them se jemi në prag të luftës, por vija është kaluar dhe situata është jashtëzakonisht më e rrezikshme se më parë”, tha kryeministri polak, Donald Tusk, para Parlamentit, duke e quajtur këtë ngjarje si “më e afërta që e kemi pasur me një konflikt të hapur që nga Lufta e Dytë Botërore”.

Johnson parashikoi se shtetet e vendosura për të mbrojtur kufijtë e NATO-s, ose për të mbështetur Ukrainën – si Polonia, shtetet e Baltikut, Republika Çeke dhe Holanda – do të mobilizohen nga ky incident. Ndërsa, vendet që kanë më pak rrezik do të jenë më të rezervuara.

“Ne mund të shohim një shumicë më të vendosur, por edhe një pakicë më hezituese. Pasoja më e rëndësishme do të jetë nëse kjo do të ndryshojë hezitimin e SHBA-së për të vendosur pasoja të rëndësishme ndaj Rusisë, qoftë përmes sanksioneve apo mbështetjes ushtarake”, tha ai për Radion Evropa e Lirë.

Duke nxitur më shumë tensionet: Zapad 2025, një ushtrim i madh ushtarak që përfshin mijëra trupa ruse dhe bjelloruse, i cili nis më 12 shtator. Polonia ka urdhëruar mbylljen e kufijve me Bjellorusinë, ndërsa monitoruesit e fluturimeve raportojnë për një rritje të fluturimeve të avionëve vëzhgues perëndimorë.

“Është një situatë shumë e tensionuar ushtarakisht, të cilën Rusia po e përdor tani për të treguar, në esencë, fuqinë e saj dhe aftësinë për të ndërhyrë edhe në territorin e NATO-s”, tha Marta Prochwicz-Jazowska, hulumtuese për politika në Këshillin Evropian për Marrëdhënie të Jashtme, me seli në Varshavë.

Nick Reynolds, hulumtues për taktikat luftarake në Institutin Mbretëror për Shërbime të Bashkuara, me seli në Londër, e minimizoi rëndësinë e incidentit në Poloni.

“Duket se Rusia po teston NATO-n. Ata padyshim po e testojnë Poloninë, dhe përgjigjja është mjaft e parashikueshme, polakët janë përgatitur për muaj për këtë”, tha ai. “Është pikërisht lloji i testimit të kufijve që ne do të prisnim”.

“Nuk është diçka që duhet injoruar”, i tha Reynolds për Radion Evropa e Lirë. Megjithatë, “mendoj se përgjigjja e Polonisë është plotësisht e parashikueshme, plotësisht proporcionale, dhe unë thjesht nuk e shoh këtë si diçka që e ndryshon lojën”./REL

nato rubikoni

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty