LIVE UPDATES
Bota

"Shumë fjalë, pak veprime për ndalimin e luftës"/ Analiza e Politico: Garancitë e sigurisë për Ukrainën mbeten në pikëpyetje

Trump i tha personalisht Zelenskyy-t dhe udhëheqësve evropianë gjatë takimit të tyre të së hënës se Ukraina do të ketë mbrojtje të NATO-s “të ngjashme me Nenin 5”, por nuk dha asnjë hollësi.

20 Gusht 2025, 15:45 Nga E. D
"Shumë fjalë, pak veprime për ndalimin e luftës"/
foto ilustruese

UKRAINË- Pavarësisht presionit nga Donald Trump, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy është i qartë se vendi i tij do të bjerë dakord për një marrëveshje paqeje me Rusinë vetëm nëse ajo mbështetet nga garanci të forta sigurie. Trump i tha personalisht Zelenskyy-t dhe udhëheqësve evropianë gjatë takimit të tyre të së hënës se Ukraina do të ketë mbrojtje të NATO-s “të ngjashme me Nenin 5”, por nuk dha asnjë hollësi. Të martën, "koalicioni i gatshëmëve" i aleatëve të Kievit e trajtoi çështjen, ndërsa Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, po kryeson një komision me zyrtarë ukrainas dhe evropianë për të hartuar garanci sigurie.

"Ekipet e planifikimit do të takohen në ditët në vijim për të forcuar më tej planet për të ofruar garanci të forta sigurie dhe për t'u përgatitur për vendosjen e një force sigurie nëse armiqësitë do të përfundonin", tha një deklaratë e së martës nga kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer.

Është një problem masiv dhe një problem me të cilin aleatët e Kievit janë përballur disa herë gjatë tre viteve të fundit, pa gjetur kurrë një zgjidhje. Zgjidhja më e dukshme dhe ajo që Kievi e dëshiron vërtet është t’i lejojë Ukrainës të bashkohet me NATO-n, ku do të mbrohet nga pakti i mbrojtjes së përbashkët i Nenit 5 të aleancës. Por Shtetet e Bashkuara (të mbështetura në heshtje nga disa vende evropiane) e kanë përjashtuar këtë mundësi.

Të krijosh një mision të personalizuar hap ndërlikime të mëdha. Cili vend do të dërgonte trupa? Cilat do të ishin kushtet e vendosjes së tyre? Si do të reagonin nëse sulmoheshin? Kush do të paguante? Të martën ishte e qartë se Shtetet e Bashkuara nuk do të vendosin ushtarë në Ukrainë.

"Mund t'ju them se ai e ka përjashtuar përfundimisht mundësinë e ushtarëve në terren", u tha gazetarëve sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt.

Presidenti amerikan ishte i drejtpërdrejtë në lidhje me atë se kush duhet ta mbajë barrën. “Kemi kombet evropiane dhe ato do ta përballojnë atë. Franca dhe Gjermania, disa prej tyre, Mbretëria e Bashkuar. Ata duan të kenë, e dini, ushtarë në terren.”

Presidenti francez Emmanuel Macron e theksoi këtë pikë më herët atë ditë, duke i thënë televizionit francez se Evropa ishte gati të vendoste forca sigurie britanike, franceze, gjermane, turke dhe të tjera  për të kryer operacione në ajër, në det dhe në tokë. 

Shumë fjalë, pak veprime

Por pas fjalëve të mëdha fshihet një realitet i rrëmujshëm. Pavarësisht të gjitha diskutimeve për ushtri në terren, forma e saktë e garancive të sigurisë së Ukrainës mbetet e papërcaktuar dhe kjo mungesë qartësie po mbjell konfuzion midis aleatëve të Kievit. Një zyrtar evropian i sigurisë paralajmëroi se çdo forcë do të kishte nevojë të paktën për një mandat luftimi për të mbrojtur veten nëse sulmohet nga Rusia por theksoi se një mision i tillë nuk do të ishte përgjegjës për zbatimin e paqes.

Kjo, tha zyrtari, do të mbetej detyrë e ushtrisë ukrainase. Zyrtarët francezë gjithashtu paralajmërojnë kundër blerjes së diçkaje teorike. Mungesa e përkufizimit ekspozon gjithashtu dobësitë e atyre që janë më të etur për të udhëhequr. Macron dhe Starmer të dy udhëheqës të fuqive bërthamore me vende në Këshillin e Sigurimit të OKB-së  janë të etur të tregojnë se ende luajnë një rol të madh në skenën globale. Megjithatë, të dy përballen me vështirësi politike dhe ekonomike që ushqejnë skepticizëm në lidhje me aftësinë e vendeve të tyre për të dërguar forca në Ukrainë.

"Nëse merret parasysh se sa të dobët politikisht janë Macron dhe Starmer, nuk është e lehtë të kuptohet se si do të shkojë ky plan. Nuk është një kohë e lehtë ekonomikisht," tha një diplomat i BE-së.

Gjermania mbetet në dyshim. Ligjvënësi socialdemokrat Andreas Schwarz, përgjegjës për mbikëqyrjen parlamentare të buxhetit të mbrojtjes së vendit, nënvizoi kufizimet. Ky është një vendim që duhet ta marrë parlamenti, i tha ai POLITICO-s, duke theksuar se vendosja ushtarake nuk është një vendim ekzekutiv. 

Përtej kësaj, ushtria gjermane është shumë e vogël dhe fluksi i ripërtërirë i parave në mbrojtje është shumë i kohëve të fundit për të lejuar një vendosje të madhe në lindje. Edhe dërgimi i 5,000 trupave në një mision të përhershëm në Lituani po e tendos Bundeswehr-in.

"Thjesht nuk kemi personelin për një kontingjent të madh. Edhe një vendosje e vogël do të ishte një sfidë," tha Schwarz. 

Turqia me ushtrinë e saj të madhe dhe përvojën në Detin e Zi mund të luajë një rol kyç. Por është gjithashtu politikisht e çrregullt me Greqinë dhe Qipron që dyshojnë në lejimin e Ankarasë për të pasur akses në çdo fond të BE-së për ushtrinë e saj.

“Është shumë herët për të menduar një zhvillim të tillë. Sa i përket quid pro quo-së, do të ishte ende e vështirë të kapërceheshin pengesat e BE-së për fondet për mbrojtjen. Jam i sigurt se BE-ja do të gjejë një mënyrë për të parandaluar që Turqia të ketë ndonjë akses,” tha Selim Yenel, një ish-ambasador turk në BE, për POLITICO. Dhe Ankaraja, paralajmëroi ai, do të kërkonte diçka në këmbim.

Polonia, e cila tani ka ushtrinë më të madhe të BE-së, po përjashton mundësinë e dërgimit të trupave në Ukrainë, ndërsa thotë se kjo do të ndihmonte me logjistikën e çdo misioni në lindje.

“Polonia ka dilemën e vet strategjike sepse ka kufij me Rusinë dhe Bjellorusinë, kështu që nuk mund të dobësojë forcat e nevojshme për të parandaluar një sulm”, tha një zyrtar i lartë polak, duke folur me kusht që të mos identifikohej.

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni është gjithashtu e kujdesshme ndaj dërgimit të ushtarëve në Ukrainë dhe është debatuar me Macronin, duke theksuar se është më e mençur t'i ofrohet Ukrainës një pakt mbrojtjeje sesa trupave, të cilët mund të rrezikojnë të përfshihen në një luftë me Rusinë.

“Nëse një nga ushtarët tanë do të vdiste, a do të bënim sikur nuk ka ndodhur asgjë apo duhet të reagonim? Sepse nëse reagojmë, është e qartë se NATO do të duhet ta bëjë këtë. Dhe atëherë mund ta aktivizojmë menjëherë klauzolën [e Nenit 5]”, u raportua  të ketë thënë Meloni.

Ka arsye për kujdes. Pavarësisht pozitivitetit që pati pas takimit miqësor të Vladimir Putinit me Trumpin në Alaskë, Moska është kategorikisht kundër vendosjes së trupave të NATO-s në Ukrainë.

Ne përsërisim qëndrimin tonë të kahershëm për të refuzuar pa mëdyshje çdo skenar që përfshin vendosjen e kontingjenteve ushtarake të NATO-s në Ukrainë, pasi kjo rrezikon një përshkallëzim të pakontrollueshëm me pasoja të paparashikueshme”, paralajmëroi zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse , Maria Zakharova.

Por Ukraina është djegur keq nga deklaratat që nuk mbështeten nga ushtarë nga vende të gatshme të rrezikojnë jetën e tyre. Memorandumi i Budapestit i vitit 1994 pa SHBA-në dhe Mbretërinë e Bashkuar të zotoheshin për garanci sigurie në këmbim të heqjes dorë nga armët e saj bërthamore nga Ukraina, gjë që u pasua nga traktate të shumta me Rusinë që u shkelën të gjitha. Për Kievin, debati mbi garancitë e sigurisë është trishtueshëm i njohur. Që në vitin 2023, përpara samitit të NATO-s në Vilnius , u zhvilluan të njëjtat argumente - dhe të njëjtat pyetje mbetën pa përgjigje. 

“Ndonjëherë është e vështirë të kuptosh për çfarë po flasim," tha një diplomat i lartë i Evropës Lindore që mbeti anonim për të diskutuar mendimin e brendshëm të aleancës në atë kohë.

Zyrtari i lartë polak ishte edhe më i drejtpërdrejtë, duke argumentuar se i gjithë diskutimi është i parakohshëm: “Asgjë nuk do të ndodhë sepse luftimet nuk po ndalen. Amerikanët duket se nuk janë të gatshëm të lëvizin shumë larg drejt Rusisë dhe evropianët vazhdojnë të mbështesin Ukrainën, kështu që kemi një bllokim.”/POLITICO

lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës