LIVE UPDATES
Ekonomi

Droga, presionet, njerëzit e pushtetshëm! Korrupsioni në Ballkan rrezikon shanset e anëtarësimit në Bashkimin Europian

3 Korrik 2021, 05:22 Nga DOSJA
Droga, presionet, njerëzit e pushtetshëm! Korrupsioni në Ballkan

Krerët e Bashkimit Europian planifikojnë në javët e ardhshme që të diskutojnë avancimin e bisedimeve të mbetura pezull prej kohësh nga shtetet e Ballkanit për t’u bashkuar me bllokun. Por, vëzhgimet e fundit që eksplorojnë shkallën e pastrimit të parave në rajon, nuk kanë gjasa të bindin Francën dhe Holandën, të cilat, midis vendeve të tjera anëtare, duan të vonojnë zgjerimin e BE-së.

Shqipëria, Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi janë të gjithë kandidatë të BE-së dhe kanë shprehur zhgënjimin për bllokimin e aplikimeve për anëtarësim. Por kundërshtarët e zgjerimit të BE-së tashmë janë përqendruar në një studim që tregon se tregu i pasurive të patundshme në Ballkanin Perëndimor po përdoret për të pastruar të ardhurat nga trafiku i drogës dhe kontrabandës së emigrantëve, duke rritur çmimet e pronave në rajon.

Nisma Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional, organizatë joqeveritare ndërkombëtare me seli në Gjenevë, thotë se para të paligjshme po derdhen në tregjet e pasurive të patundshme dhe industritë e ndërtimit të Ballkanit Perëndimor. “Paratë e pista që krijohen dhe pastrohen në rajon po përjetësojnë një ekosistem krimi dhe korrupsioni”- tha Kristina Amerhauser, një nga autoret e një raporti të OJQ-së të botuar muajin e kaluar.

Autorët thonë në raportin e tyre: “Analiza e fluksit të njerëzve, drogës dhe parave në Ballkanin Perëndimor”, tregon se nuk është e mundur “të përcaktohet një shifër konkrete se sa para të paligjshme të gjeneruara në Ballkanin Perëndimor dhe jashtë vendit pastrohen në rajon”, por ata vlerësojnë se shifra luhatet midis 2.2 miliardë dhe 5.6 miliardë dollarë.

Megjithëse kjo mund të duket një shifër e vogël krahasuar me disa rajone shumë më të pasura, ata vërejnë se “këto shifra janë të jashtëzakonshme, kur vihen në perspektivë”. Ata shtojnë: “Për shembull, në vitin 2021, buxhetet e Ministrive të Brendshme të Maqedonisë së Veriut dhe të Shqipërisë, arrijnë secili nga 168 milionë euro [200 milionë dollarë]; forca policore e Kosovës ka në dispozicion vetëm 87 milionë euro [106 milionë dollarë]”.

Pasuritë e patundshme

Sasi të mëdha parash kriminale po kanalizohen në tregjet e pronave në të gjithë rajonin, duke i çekuilibruar ato “ndërsa çmimet rriten artificialisht nga kriminelët që duan të pastrojnë paratë e tyre”. Megjithëse çmimet e pasurive të patundshme ranë në të gjithë rajonin në tërësi në vitin 2020 për shkak të pandemisë, shumë vende treguan ende fitime të konsiderueshme që nga viti 2017. Vitin e kaluar, në tremujorin e dytë të karantinës, ekonomia shqiptare u tkurr mesatarisht me 10.2%, por tregu i pasurive të patundshme vazhdoi të zgjerohej me 5.5%.

Edhe rënia në pandemi dhe ajo ekonomike kishte pak ndikim në tregun e pronave në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, ku çmimet u dyfishuan nga viti 2017 në 2020. Rritja është “nxitur kryesisht nga para që vijnë nga krimi i organizuar dhe korrupsioni, të cilat janë investuar në ndërtim dhe pasuri të patundshme”.

Industria e pasurive të patundshme në Serbi gjithashtu ka përjetuar rritje jashtëzakonisht të lartë dhe të pashpjegueshme midis viteve 2018 dhe 2020, ku industria e ndërtimit vazhdoi të zgjerohej, pavarësisht pandemisë dhe tkurrjes së ekonomisë së përgjithshme.

Presionet

Disa hetime të pastrimit të parave që përfshijnë pasuri të paluajtshme dhe projekte të mëdha në infrastrukturë kanë nisur në Maqedoninë e Veriut, duke përfshirë një hetim ndaj Nikola Gruevskit, ish-kryeministrit të vendit dhe bashkëpunëtorëve të tij të biznesit.

Projektet e mëdha në infrastrukturën publike gjithashtu kanë tërhequr vëmendjen e aktivistëve kundër korrupsionit. “Respektimi i standardeve europiane ka qenë një sfidë e madhe për vendet e Ballkanit Perëndimor kur bëhet fjalë për projekte të mëdha në zona si infrastruktura dhe energjia në vitet e fundit” – thotë Marko Pankovski nga Instituti për Demokraci “Societas Civilis”, një think-tank maqedonas.

Ai shtoi: “Pavarësisht nga të gjitha përpjekjet e shoqërisë civile, partitë në pushtet duket se nuk duan të lejojnë që kontratat për këto projekte të bëhen plotësisht transparente dhe t’i nënshtrohen kontrollit të institucioneve të pavarura. Arsyeja kryesore e mosrespektimit të standardeve nuk është e vështirë të hamendësohet – partitë në pushtet mund të sigurojnë që paratë të përfundojnë në xhepat e bashkëpunëtorëve të tyre, gjë që shpesh çon në çmime të fryra”.

Franca ka qenë një kundërshtare kryesore e anëtarësimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE. Zyrtarët francezë argumentojnë se BE ka pasur disa përvoja të këqija me zgjerimin në vendet e Europës Qendrore dhe Lindore, si dhe me probleme të vazhdueshme me korrupsionin dhe sundimin e ligjit në vende si Rumania dhe Bullgaria. Ata thonë se ky ka qenë rezultat i lejimit të vendeve “të papërgatitura” për t’u bashkuar me BE-në dhe kanë frikë se vendet e Ballkanit Perëndimor janë kthyer në shtete të kapura nga politikanë të korruptuar, të lidhur me krimin e organizuar.

Në mars 2020, BE dha dritën jeshile për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut për të filluar procesin e pranimit, por në nëntor, Bullgaria bllokoi hapat e mëtejshëm zyrtarë, për shkak të mosmarrëveshjeve dypalëshe me Maqedoninë e Veriut mbi gjuhën dhe historinë. Serbia dhe Mali i Zi tashmë kanë filluar bisedimet e anëtarësimit, por ato kanë qenë gjithashtu të ngadalta.

Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, ka paralajmëruar se BE do të humbasë terren ndaj fuqive rivale, nëse blloku nuk arrin të pranojë së shpejti vendet e Ballkanit Perëndimor.

Marre nga MONITOR

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

ekonomi ekonomi anetaresimi ne be korrupsioni ne ballkan anetaresimi ne be korrupsioni ne ballkan

Sondazh

Poll

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria