LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse një cep i industrisë automobilistike europiane vazhdon të lulëzojë

Në një dysheme fabrike të qetë, karroca të vogla autonome transportojnë pjesë drejt stacioneve të punës, ku krahë robotikë të verdhë i montojnë ato në module.

21 Mars 2026, 07:58 Nga I.A
Pse një cep i industrisë automobilistike europiane vazhdon të
Foto Ilustruese

TIRANË- Ekonomia me përqendrimin më të madh të makinave në botë vazhdon të tërheqë investime, të paktën për momentin, shkruan The Economist. Robotët janë rreth dy herë më të shumtë se 150 punonjësit në Smart Battery Shop të Porsche, i hapur në vitin 2024 në Horna Streda, rreth një orë larg me makinë nga Bratislava, kryeqyteti i Sllovakisë.

Në një dysheme fabrike të qetë, karroca të vogla autonome transportojnë pjesë drejt stacioneve të punës, ku krahë robotikë të verdhë i montojnë ato në module. Këto më pas shndërrohen në paketa baterish në një fabrikë tjetër pranë Bratislavës për Volkswagen Group, kompania mëmë e Porsche, përpara se të vendosen në modelet elektrike të Porsche Cayenne.

Dërgesat e automjeteve sportive elektrike (SUV), të prodhuar aty përkrah modeleve me benzinë dhe hibride, pritet të nisin më vonë këtë vit. Kompania gjermane Porsche thuhet se ka investuar rreth 1 miliard euro në këtë fabrikë baterish. Dhe nuk është e vetmja që ka zgjedhur Sllovakinë. Kompanitë e Europës Perëndimore nisën të shikonin drejt lindjes tri dekada më parë, në përpjekje për të ulur kostot e prodhimit duke mbetur njëkohësisht pranë tregjeve kryesore.

Sllovakia rezultoi po aq tërheqëse sa vende më të mëdha si Polonia dhe Rumania. Volkswagen, që u vendos aty në vitin 1991, është sot punëdhënësi më i madh privat në vend. Vitin e kaluar prodhoi rreth 337 mijë makina, përfshirë markën Volkswagen, por edhe Audi, Skoda dhe Porsche.

Sllovakia prodhon shumë më tepër sesa do të pritej për madhësinë e saj. Në vitin 2025 ajo prodhoi gati 1.1 milionë automjete, më shumë se çdo vend tjetër në botë për frymë. Industria automobilistike është zemra e ekonomisë së vendit, duke kontribuar rreth 10% të PBB-së dhe duke punësuar drejtpërdrejt 170 mijë punonjës. Pothuajse të gjitha makinat eksportohen, duke përbërë rreth një të tretën e eksporteve të Sllovakisë.

Industria vazhdon të zgjerohet. Volvo, prodhuesi suedez i makinave, po investon 1.2 miliardë euro në një fabrikë të re të posaçme për automjete elektrike, e cila pritet të prodhojë 228 mijë makina në vit kur të hapet në 2027. Francesca Gamboni, drejtuese e operacioneve industriale të kompanisë, thekson fuqinë punëtore të kualifikuar të vendit, infrastrukturën e mirë dhe rrjetin e furnitorëve. Rreth 400 kompani furnizojnë industrinë.

Edhe subvencionet shtetërore ndihmojnë, pranon ajo: Volvo mori rreth 270 milionë euro mbështetje për të ndërtuar fabrikën në Sllovaki. Prodhuesit e makinave përfitojnë gjithashtu nga lehtësitë fiskale dhe stimuj të tjerë. Kia, kompania koreanojugore, ka bazën e saj kryesore të prodhimit europian në Zilina. Jaguar Land Rover dhe Peugeot-Citroën, pjesë e Stellantis, kanë prej vitesh operacione të mëdha në Sllovaki.

Industria e vendit është prekur relativisht pak nga tronditjet e pandemisë dhe nga shtrëngimi i rregullave të emetimeve në BE, që e kanë bërë prodhimin e makinave më të shtrenjtë. Prodhimi në Europë ka rënë me mbi një të pestën që nga viti 2019; në Sllovaki ai ka rënë vetëm pak.

Një arsye është investimi në kalimin drejt automjeteve elektrike. Kia së fundmi nisi prodhimin europian të makinave elektrike në Zilina. Shitjet e modeleve plotësisht elektrike nuk kanë përmbushur parashikimet, por gjithsesi u rritën me gati 30% në Europën Perëndimore vitin e kaluar. Sipas konsulencës Schmidt Automotive, ato përbëjnë tashmë gati një të pestën e shitjeve.

Megjithatë, varësia e madhe e Sllovakisë nga prodhimi i makinave e bën ekonominë e saj veçanërisht të ndjeshme ndaj luhatjeve të industrisë. Të gjitha kompanitë përballen me kërcënimin e automjeteve elektrike kineze me çmime të ulëta dhe po përpiqen të mbeten konkurruese.

Edhe vende të tjera po konkurrojnë për investime. Stimujt bujarë qeveritarë dhe energjia e rinovueshme e mjaftueshme kanë tërhequr prodhues baterish në Spanjë. Stellantis po zgjerohet me shpejtësi në Marok, i tërhequr nga pagat e ulëta dhe marrëveshja e tregtisë së lirë me BE-në.

Së shpejti, gjiganti kinez i automjeteve elektrike BYD pritet të hapë fabrikën e parë europiane në Hungari. Edhe BMW nga Gjermania ka zgjedhur Hungarinë për një fabrikë të re për automjetet elektrike të serisë Neue Klasse.

BYD po ndërton një tjetër fabrikë në Turqi, e cila ka marrëveshje tregtie të lirë me BE-në, dhe përflitet se favorizon Spanjën për një të tretë. Shqetësimi më i madh për çdo vend që mbështetet shumë te prodhuesit e huaj të makinave është se kompanitë globale investojnë aty ku fitimet janë më të mëdha. Sllovakia mbetet ende në garë, por konkurrenca po shtohet me shpejtësi./Monitor.al

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje