6 interperlanca në Kuvend/ Seanca plenare nis me një minutë heshtje për vrasjen e efektivit në Korçë
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
E rëndë në Maliq/ Vritet polici gjatë operacionit për kapjen e një personi të kërkim, plagoset dhe nj&eu...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
Nuk ishin aty për ndonjë shfaqje teatrore, por për një zhvillim jo më pak dramatik: prezantimin e Mercury, një nismë e re e udhëhequr nga Instituti për Kërkime në Energjinë Elektrike (EPRI), që synon të krijojë standarde ndërveprimi për pajisje të “mikroenergjisë”, të frymëzuara nga teknologjia Bluetooth.
Në “The Shed”, një qendër kulturore luksoze në Hudson Yards të Manhattanit, ku kanë interpretuar emra të njohur si Ralph Fiennes dhe Sir Kenneth Branagh, së fundmi u mblodhën drejtues të sektorit të energjisë dhe teknologjisë.
Nuk ishin aty për ndonjë shfaqje teatrore, por për një zhvillim jo më pak dramatik: prezantimin e Mercury, një nismë e re e udhëhequr nga Instituti për Kërkime në Energjinë Elektrike (EPRI), që synon të krijojë standarde ndërveprimi për pajisje të “mikroenergjisë”, të frymëzuara nga teknologjia Bluetooth.
Qëllimi është që pajisje si karikuesit për automjete elektrike (EV), pompat e nxehtësisë, panelet diellore, termostatet inteligjente dhe bateritë e përdorura në banesa, të komunikojnë në mënyrë të pandërprerë me rrjetet elektrike.
Vetëm pak më parë, kompania amerikane NRG Energy njoftoi blerjen e cPower, një nga pionierët në fushën e “centraleve virtuale të energjisë” (VPP).
VPP-të mbledhin dhe koordinojnë shumë burime të vogla dhe të shpërndara të energjisë – si ato që Mercury do të bashkojë – për të vepruar si një central i madh energjie.
Pajisjet mikroenergjetike të cPower prodhojnë së bashku mbi 6 gigavat (GW) energji, ekuivalente me kapacitetin e gjashtë termocentraleve bërthamore.
Kur rrjetet elektrike përballen me kulme kërkese dhe prodhuesit e mëdhenj nuk arrijnë të plotësojnë nevojat, VPP-të vijnë në ndihmë duke përdorur burimet e shpërndara të energjisë. Në Australi, Tesla po lidh 50.000 shtëpi me panele diellore dhe bateri për të ndërtuar VPP-në më të madhe në botë.
Në Gjermani, kompania Next Kraftwerke ka bashkuar mijëra impiante biogazi, hidrocentrale dhe impiante diellore për të operuar në mënyrë fleksibile dhe për të përfituar nga luhatjet e çmimeve në tregjet e energjisë.
Këto zhvillime janë shenja të një ndryshimi thelbësor. Më parë, menaxhimi i kërkesës për energji ishte shpesh i anashkaluar, por kjo po ndryshon. Arsyeja është e thjeshtë: është shndërruar në një biznes fitimprurës.
Sipas “Future Market Insights”, të ardhurat globale nga ky sektor pritet të rriten me mbi 12% në vit, nga 35 miliardë dollarë në 2025 në 127 miliardë deri në vitin 2035, me Kinën dhe Indinë në krye të zhvillimit (shih grafikun 1).
Departamenti Amerikan i Energjisë vlerëson se kapaciteti i burimeve të shpërndara të energjisë është rritur nga 14 GW në 2019 në 142 GW në 2024 dhe mund të arrijë mbi 320 GW deri në vitin 2028 (shih grafikun 2).
Automjetet elektrike përbëjnë gjithashtu një potencial të madh si burime fleksibël të energjisë.
Sipas Eurelectric dhe EY, deri në vitin 2030 kapaciteti i EV-ve në Europë do të jetë i mjaftueshëm për të furnizuar me energji 30 milionë shtëpi për një vit dhe do të mbulojë mbi 10% të kërkesës energjetike të kontinentit deri në vitin 2040.
Potenciali total është i konsiderueshëm. Centre for Net Zero, një think-tank britanik vlerëson se ky fleksibilitet mund të plotësojë deri në 7% të kërkesës totale për energji ose 30% të kërkesës në periudhat e pikut në Mbretërinë e Bashkuar.
Por, pse ky ndryshim po ndodh tani? Përgjigjja qëndron te kombinimi i kërkesës në rritje për energji elektrike dhe inovacioneve teknologjike, të cilat po i detyrojnë operatorët e rrjeteve dhe kompanitë energjetike të dalin nga paradigma tradicionale që fokusohet vetëm tek oferta.
Së pari, duhet marrë parasysh kërkesa në rritje për energji. Gjatë dy dekadave të fundit, kërkesa për energji elektrike në ekonomitë e zhvilluara ka qenë në thelb e qëndrueshme.
Por tani, e shtyrë nga qendrat e të dhënave, që përmbushin nevojat kompjuterike të Inteligjencës Artificiale (IA), përparimit në prodhim dhe dixhitalizimit, ajo po përjeton rritje të shpejtë.
Sipas firmës së konsulencës IFC, konsumi i energjisë elektrike në SHBA mund të rritet me 25% deri në vitin 2030 dhe me 78% deri në 2050.
Tradicionalisht, operatorët energjetikë do të reagonin ndaj kësaj kërkese duke ndërtuar termocentrale të mëdha. Ata ende dëshirojnë ta bëjnë këtë, por burokracia, kundërshtimi i vendasve dhe problemet me zinxhirët e furnizimit, e bëjnë këtë më të vështirë dhe më të kushtueshme.
Ndërkohë, VPP-të (centralet virtuale të energjisë) mund të grumbullojnë shpejt asete ekzistuese të papërdorura. Meqenëse rrjetet energjetike janë ndërtuar për t’u përballur me ngarkesa ekstreme vetëm për disa orë në vit, ato shpesh kanë kapacitet të tepërt.
Një studim i Universitetit Duke zbuloi se rrjetet energjetike amerikane mund të përballojnë potencialisht 76-126 GW ngarkesë të re pa ndërtuar termocentrale të reja, nëse qendrat e të dhënave do të projektoheshin në mënyrë që të shkëputeshin nga rrjeti gjatë periudhave të pikut vetëm për 1% të kohës.
Edhe pse energjia e pastër nuk gëzon mbështetje në administratën e Donald Trump, fokusi në përgjigjen ndaj kërkesës dhe jo në ofertë, vazhdon të ketë përkrahje nga të dyja partitë.
Guvernatori republikan i Virxhinias, Glenn Youngkin – shteti me konsumin më të madh të energjisë për IA – miratoi së fundmi një ligj, që kërkon instalimin e VPP-ve dhe bërjen të mundur që autobusët elektrikë të shkollave të rikthejnë energji në rrjet.
Një nga arsyet është aspekti ekonomik. Calvin Butler, drejtori ekzekutiv i Exelon – një nga kompanitë më të mëdha energjetike në SHBA me mbi 10 milionë klientë – vëren se programet për menaxhimin e kërkesës në banesa, si ato që ulin automatikisht temperaturën e kondicionerëve gjatë orareve të ngarkesës së tepërt, pëlqehen dhe preferohen nga konsumatorët.
Një arsye tjetër është qëndrueshmëria e rrjetit. Një raport i Bankës Citigroup pohon se përgjigjja ndaj kërkesës jo vetëm që ndihmon në stabilizimin e rrjetit, por gjithashtu kursen para dhe redukton emetimet, duke shmangur përdorimin e termocentraleve me bazë karburantesh fosile gjatë orareve të pikut.
Një tjetër shtysë është rëndësia e furnizimit të besueshëm me energji për të përballuar hovin e IA në SHBA.
Kjo çështje ishte tema qendrore në një takim të drejtuesve të industrisë energjetikë të organizuar nga Instituti Edison Electric (EEI), ku morën pjesë drejtues të kompanive teknologjike të përfshira në IA dhe menaxhimin e kërkesës për energji.
Safra Catz, drejtore ekzekutive e Oracle, u tha pjesëmarrësve: “Ju jeni portierët e disponueshmërisë së IA”.
Kompania e saj është një nga blerësit më të mëdhenj të energjisë në sektorin e teknologjisë. Së bashku me OpenAI dhe SoftBank, Oracle po zhvillon projektin gjigant të IA “Stargate” në Teksas.
Kompania gjithashtu ofron softuer për menaxhimin e kërkesës për energji për operatorë në të gjithë botën, dhe pretendon se përdorimi i platformës ka kursyer 890 milionë dollarë për Exelon dhe konsumatorët e saj.
Në këtë takim ishte edhe Greg Jackson, drejtuesi i Octopus Energy nga Mbretëria e Bashkuar – një kompani private energjetike me vlerë rreth 10 miliardë dollarë. Ajo grumbullon mbi 2 GW energji nga 300,000 pajisje mikroenergjetike, si automjete elektrike dhe pompa nxehtësie.
Kraken, dega teknologjike e Octopus Energy, furnizon softuer për ofrimin e energjisë fleksibile në shumë operatorë në mbarë botën.
Ndërkohë, edhe inovatorë të rinj po hyjnë në treg. Startup-i amerikan Emerald AI tregoi së fundmi se mund të reduktojë konsumin e energjisë në qendrat e të dhënave për IA, duke bërë ndryshime në ngarkesat kompjuterike pa kompromentuar performancën.
Logjika ekonomike është bindëse. Kompania Con Edison në Nju Jork arriti të shmangë një investim 1.2 miliardë dollarë për një nënstacion të ri, duke investuar vetëm 200 milionë në burime energjetike të shpërndara.
Zyrtarë të operatorëve, në shtete ku projektet presin me vite për lidhje në rrjet, po shqyrtojnë mundësinë për t’u dhënë përparësi klientëve, që mund të jenë fleksibël me kërkesën.
“Nëse jeni fleksibël, do të mund të zini vendin e parë në radhë për t’u lidhur me rrjetin”, – parashikon Varun Sivaram, themelues i Emerald AI.
Falë mungesës së pritshme të energjisë në të ardhmen, menaxhimi i kërkesës duket se është gati për t’u ngjitur në nivele të reja./Monitor.al
Foto Ilustruese Sondazhi i Gallup, i ndërtuar mbi pyetjen “Nëse do të kishte një luftë ku përfshihet vendi juaj, a do ...
Polonia vlerësohet gjerësisht si një nga shembujt më të suksesshëm të integrimit në Bashkimin Europian për nj&eum...
TIRANË- Një tjetër tendencë në rritje këtë verë janë “pushimet muzikore”, ku të rinjtë shqi...
TIRANË- Vera e vitit 2025 vjen me çmime më të larta, por edhe me më shumë mundësi për pushime që nuk janë ...
Foto nga takimi ITALIA- Aktualisht, bota po përballet me sfida të reja gjeopolitike, gjeoekonomike dhe me kufizime tregtare, ndaj politikat indus...
Foto ilustruese TIRANA- Janë dhjetë depozitues të mëdhenj në vend që zënë 7.35% të totalit të depozitave ...
Foto ilustruese TIRANA- Sektorët prodhues në vend, industria dhe bujqësia, baza e zhvillimit të qëndrueshëm dhe gjenerues t&e...
Te dhenat TIRANË- Ekonomia e vendit ka shfaqur shenja ngadalësimi në tremujorin e parë të këtij viti, e ndikuar nga tkurrja e...
Foto ilustruese TIRANA- Bankat, në pjesën më të madhe po financojnë blerjen e pasurive të paluajtshme dhe banesave për i...
Foto ilustruese TIRANA- Ekonomia e vendit është dukje ndjekur trendët demografike me përqendrim më të lartë të bizn...
