LIVE UPDATES
Insights

Neoshqiptarizma dhe Ideali Kombëtar: Kur kombi bëhet shpëtimtari i vetvetes

Nga akti historik te ndërgjegjja kolektive

28 Nëntor 2024, 20:01 Nga Arta Feta
Neoshqiptarizma dhe Ideali Kombëtar: Kur kombi bëhet shpëtimtari
foto ilustruese

TIRANË- 28 Nëntor 1912, joveçse datë e shënjuar e shpalljes së pavarësisë, por sakaq moment reflektimi e mendimi mbi rrugëtimin e kombit shqiptar. Datë që shërben si kujtesë e një kohe kur sakrifica dhe aspiratat e përbashkëta triumfuan mbi luftën. Datë që përtej aktit historik, na fton të kthehemi dhe në periudha të tjera sfiduese dhe frymëzuese, si vitet ’30, kur mendimatarë si Branko Merxhani, Vangjel Koça dhe Mit’hat Frashëri ndërtuan bazat e një ideali të ri kombëtar.

Këto vite caktojnë një periudhë formësimi për Shqipërinë e re. Pas shpalljes së pavarësisë, sfidat ishin të shumta: mungesa e një tradite shtetërore, ndasitë krahinore, fetare dhe kulturore, dhe varfëria e thellë. Në këtë kontekst, mendimtarët shqiptarë ngritën një projekt të guximshëm: krijimin e një ndërgjegjeje të re kombëtare, të bazuar jo vetëm në kufijtë territorialë, por në një unitet shpirtëror dhe kulturor.

Ky projekt, i quajtur Neoshqiptarizma, përfaqësonte një rrymë mendimi që u kristalizua në këtë periudhë, e konceptonte kombin si një ideal hyjnor, të rrënjosur në shpirtin dhe energjinë krijuese të popullit. Sipas Branko Merxhanit, i frymëzuar nga filozofia e Bergson-it, kombi nuk ishte vetëm një entitet politik, por një forcë e përbashkët që lind nga ndërgjegjja kolektive. Kombi, sipas tij, ishte një “hov jetik” (élan vital), një energji e brendshme, dinamike dhe krijuese që e shtyn jetën përpara, përtej pengesave dhe kufizimeve të jashtme.

Kjo nxitje e brendshme, buron nga vetë natyra e jetës dhe përpiqet të kapërcejë çdo kufizim. Sipas kësaj ideje, jeta ka një aspekt që është më shumë sesa fizik apo material; ajo është krijuese, shpirtërore dhe e pandalshme. Kur kjo ide e fuqishme aplikohet në kontekstin e kombit, ajo merr një kuptim edhe më të thellë: kombi shihet si një organizëm që jeton, zhvillohet dhe transformohet falë energjisë së tij kolektive dhe frymës krijuese.

Pra, dhe në momente krizash të mëdha, kombi bëhet shpëtimtari i vetvetes. Kur individët nuk mund të mbrojnë interesat e përbashkëta, vullneti kolektiv del në pah, duke krijuar një unitet shpirtëror që tejkalon çdo ndasi.

Në vitet ’30, mendimtarët shqiptarë nuk u kufizuan vetëm te teoritë. Ata u angazhuan në krijimin e platformave intelektuale, si revista “Përpjekja Shqiptare” dhe “Illyria”, ku debatuan mbi politikën, arsimin dhe kulturën. Qëllimi ishte i qartë: të formësohej një identitet kombëtar autentik që të bashkonte popullin përtej ndasive. Ato kishin bindjen se emancipimi dhe hapja ndaj botës mund të arrihen përmes rritjes së nivelit intelektual dhe edukimit shoqëror. Pra, një hapje shoqërore që ruan në thelb autenticitetin kulturor. Sipas tyre, pa një ndjenjë të përbashkët kombëtare, modernizimi rrezikonte të çonte në humbjen e identitetit.

Në një kohë kur globalizimi sfidon identitetet kombëtare, mesazhi i neoshqiptarizmit mbetet aktual. Për mendimtarët e grupviteve ’30, të qenit shqiptar nuk është vetëm çështje gjuhe apo territori, por një përpjekje shpirtërore dhe morale për të ruajtur dhe zhvilluar vlerat e përbashkëta.

Në Ditën e Pavarësisë, ne kujtojmë jo vetëm të kaluarën tonë, por edhe potencialin tonë për të kapërcyer sfidat. Neoshqiptarizma na kujton se kombi bëhet shpëtimtari i vetvetes kur individët bashkohen përreth një ideali të përbashkët, duke lënë mënjanë ndasitë për të ndërtuar një të ardhme më të ndritur.

Kjo datë na fton të reflektojmë, të pyesim: A jemi ende të aftë të krijojmë një vullnet të përbashkët për të çuar përpara Shqipërinë? Në një botë të ndryshimeve të shpejta, përgjigjja ndaj kësaj pyetjeje do të përcaktojë jo vetëm të ardhmen tonë si komb, por edhe trashëgiminë që do t’u lëmë brezave në ardhje.

neoshqiptarizma 28 nentor 1912 arta feta

Sondazh

Poll
Insights 24 Nëntor 2024, 10:56 Flamur Vezaj

SPAK-u dështoi në konfiskimin e pasurive!

TIRANË- Vetëm për rroga, SPAK dhe BKH kanë shpenzuar rreth 14 milionë dollarë! Altin Dumani, kreu i SPAK, foli dje për &ldq...

Insights 20 Nëntor 2024, 19:23 Silvana Begaj

Rama përballë vetes në 2025!

Silvana Begaj Rama përballë vetes në 2025! Më kujtohen shpesh fjalët e babait tim i cili më thoshte: kurr mos thuaj fjalë...

Insights 13 Nëntor 2024, 17:21 Lutfi Dervishi

Nëse Elon Musk do të ishte në Shqipëri

lutfi dervishi TIRANË- Elon Musk është emeruar të drejtoje Departmentin e Eficenses se qeverisë Amerikane. Administrata në S...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje