LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Kronikë në gurët e Porto-Palermos, shënimet e fëmijëve të internuar

1 Qershor 2020, 15:56 Nga DOSJA
Kronikë në gurët e Porto-Palermos, shënimet e

Thuhet që fëmijëria është gjithmonë e bukur, por nëse do i pyesnim këta fëmijë të rritur kampeve të internimit, do vinim në diskutim çdo gjë

Sot, në Ditën Ndërkombëtare të Fëmijëve, ish-drejtori i Institutit të Studimeve për Krimet dhe Pasojat e Komunizmit, ISKK, Agron Tufa, në FB e tij ka postuar një foto të cilën e ka realizuar Joana Topalli, vajza e akademikut të ndjerë, Kolec Topallit, në muret e kalasë së Porto-Palermos. “Ferdinand Topalli 10 XII 1949”, lexohet në atë shënim të gdhendur mbi muret e kalasë. Ferdinandi është xhaxhai i Joanës, i cili ashtu si dhe i vëllai i tij, Koleci, ka qenë i internuar në këtë kala.

“Mbishkrimet e fëmijëve që vuajtën në Kështjellën e Porto-Palermos. Ferdinand Topalli – 10. 12. 1949 (ndjesë pastë). Vëlla i Prof. Kolec Topallit (ndjesë pastë). Edhe Kolec Topalli i vogël ka qenë aty, duke u luahatë për 6 muaj midis jetës dhe vdekjes në spitalin e Himarës. Kush të vizitojë tarracën e Kalasë së Porto-Palermos është i lutur të fotografojë dhjetëra emra të gdhendur si ky, të fëmijëve që vuajtën aty…”, shkruan Agron Tufa në shënimin që shoqëron këtë foto. Dhe janë vërtet dhjetëra…

Kujto.al ka pasur mundësi, të fotografojë, verën e shkuar disa nga këto shënime.

Historia e emrave të fëmijëve të internuar, gdhendur në kalanë e Porto-Palermos është një histori e dhimbshme, por edhe dëshmi që gjurmët e historisë nuk mund të fshihen kurrë. Një pjesë e fëmijëve që kanë qenë në atë kala në fund të viteve ’40 bashkë me familjet e tyre, kanë lënë mes dëshmive të tyre edhe faktin se në tarracën e kalasë, ku ishte bërë një restaurim në vitin 1949 ndërkohë që ata ishin të internuar aty, mbi shtresën e hollë të çimentos që ishte vendosur për të bllokuar ujin që pikonte brenda, ata kishin shkruar emrat e tyre dhe datën e shënimit krahas fjalës INTERNIM.

Sot tarraca e kalasë, ose më saktë ajo shtresë çimentoje e vendosur në fund të vitit 1949 është rrjepur vende-vende, por shënimet e fëmiëjve të internuar janë ende aty. Një pjesë e madhe edhe mund të jenë zhdukur, por ato që kanë mbetur janë mjaft për të faktuar këtë krim monstruoz që regjimi komunist bëri me këta fëmijë që u mbajtën mbyllur në errësirën e kalasë për muaj me radhë.

Sipas dëshmive të të mbijetuarve, kur dolën nga ky vend internimi, një pjesë e madhe e kishin humbur dritën e syve nga kequshqyerja dhe qëndrimi në errësirë të plotë për shumë kohë.

Marrë nga: kujto.al

(A.K.Dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

dikur dikur agron tufa agron tufa


Sondazh

Poll
Art&Argëtim 31 Maj 2020, 18:08

AMERIKE– Kitaristi i grupit “Kiss”, Bob Kulick, ka ndërruar jetë në moshën 70-vjeçare. Lajmin për vdekjen e tij e ka bërë të ditur vëllai i rokerit...

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen