Dita e 6-të e sulmeve në Sudan/ Dështon armëpushimi me qindra të vrarë, banorët 'braktisin' vendin! OBSH apel për armëpushim

Shefi i OBSH-së

SUDAN- Drejtori i Përgjithshëm i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) Tedros Adhanom Ghebreyesus ka bërë thirrje për një armëpushim urgjent në Sudan, duke e përshkruar situatën në vend si gjithnjë e më shqetësuese.  Në një deklaratë në Twitter, Tedros tha se mbi 330 njerëz janë vrarë dhe më shumë se 3,200 janë plagosur në vend që nga luftimet që shpërthyen të shtunën midis Forcave të Armatosura sudaneze dhe Forcave të Mbështetjes së Shpejtë (RSF). Tedros dënoi të gjitha humbjet e jetës, veçanërisht sulmet ndaj civilëve dhe objekteve dhe personelit të kujdesit shëndetësor, shkruajnë mediat e huaja. 

“Raportet e forcave që pushtojnë objektet e kujdesit shëndetësor janë gjithashtu thellësisht shqetësuese. Sulmet ndaj objekteve dhe personelit të kujdesit shëndetësor janë një shkelje flagrante e ligjit ndërkombëtar dhe të së drejtës për shëndet – ato duhet të ndalen!”, tha ai. 

Drejtori i OBSH-së paralajmëroi gjithashtu se mungesa e aksesit të sigurt në personelin e energjisë elektrike, ushqimit dhe ujit dhe pakësimi i furnizimeve mjekësore po e bëjnë pothuajse të pamundur që shumë objekte të kujdesit shëndetësor të funksionojnë njëkohësisht kur ka mijëra të lënduar që kanë nevojë për kujdes urgjent. 

Foto ilustruese

SUDAN- Organizata Botërore e Shëndetësisë të enjten u bëri thirrje të dy palëve të konfliktit në Sudan që të ndalojnë luftimet për të lejuar të lënduarit të marrin kujdes mjekësor dhe të hapin një kalim humanitar për punonjësit e shëndetësisë, pacientët dhe ambulancat. Banorët e kryeqytetit Khartoum raportuan të enjten për të shtëna të forta me armë zjarri, ndërsa shumë prej tyre u përpoqën të largoheshin nga një qytet që është paralizuar praktikisht nga betejat e ashpra midis ushtrisë dhe Forcave të Mbështetjes së Shpejtë paraushtarake (RSF), shkruajnë mediat e huaja. 

"Ne u bëjmë thirrje të gjitha palëve që të zbatojnë një pauzë të qëndrueshme humanitare sa më shpejt të jetë e mundur, në mënyrë që ata të bllokuar nga luftimet të mund të kërkojnë strehim," tha në një konferencë virtuale për shtyp, Ahmed Al-Mandhari, Drejtori Rajonal i OBSH-së për Mesdheun Lindor.

Ai tha se një pauzë e tillë humanitare ishte thelbësore për civilët që të kenë akses në ushqim, ujë dhe ilaçe, dhe për njerëzit e lënduar që të kërkojnë kujdes mjekësor. Të dyja palët kishin thënë më parë se do të respektonin një armëpushim 24-orësh që do të hynte në fuqi në orën 16:00 GMT të mërkurën, por u thye shpejt nga përleshjet. 

Sudan

SUDAN- Banorët e kryeqytetit të Sudanit raportuan përsëri të shtëna me armë zjarri mbi qendrën e Khartoum-it dhe disa zona të tjera. Mediat e huaja raportojnë se sulemt rifilluan pasi shumë persona u përpoqën të largoheshin nga qyteti në prag të festës së Bajramit që shënon fundin e muajit të shenjtë të Ramazanit.

Të shtëna me armë u dëgjuan në Bahri dhe banorët raportuan për përleshje të dhunshme në perëndim të Omdurman, ku ata thanë se ushtria kishte lëvizur për të bllokuar mbërritjen e përforcimeve të RSF-së.  Kujtojmë se të dy palët kundërshtare më herët njoftuan se do të respektonin një armëpushim 24-orësh që do të hynte në fuqi të mërkurën, por u thye shpejt nga luftimet e reja.

Forcat e Mbështetjes së shpejtë paraushtarake (RFS) lëshuan një deklaratë në lidhje me prishjen e armëpushimit, duke thënë se u sulmua në Omdurman dhe shkaktoi humbje në ushtri si përgjigje, duke përfshirë rrëzimin e dy helikopterëve. Deri tani si pasojë e sulmeve të paktën 296 njerëz kanë vdekur dhe 300 janë plagosur, vlerëson Ministria e Shëndetësisë e Sudanit.

Luftimet shpërthyen në Sudan të shtunën, duke vrarë të paktën 185 njerëz dhe duke prishur një plan të mbështetur ndërkombëtarisht për një tranzicion në demokracinë civile në vend. Fuqitë e huaja, përfshirë Shtetet e Bashkuara, kanë bë rë thirrje të vazhdueshme për një armëpushim midis ushtrisë dhe forcave paraushtarake mes shqetësimeve për situatën gjithnjë e më të rëndë humanitare. 

Sudan

SUDAN- Kompania ushtarake ruse Wagner, e cila ka qenë e pranishme në Sudan prej vitesh dhe ka siguruar akses të privilegjuar në minierat e arit të vendit, duket se po qëndron e tërhequr pas përplasjejeve të përgjakshme në vend nga dita e shtunë, kur nisi sulmi.

Në artikullin e CNN Yevgeny Prigozhin, përshkruhet si një besnik i presidentit rus Vladimir Putin dhe ambiciet e tij janë të pakufishme. Duke u nisur nga ky fakt sipas CNN nuk ka dyshim se qëllimi i grupit Wagner është të dalë i padëmtuar nga konflikti i furishëm.

Baza Detare

Gjatë regjimit të diktatorit Omar al-Bashir, Rusia ishte furnizuesi i vetëm i armëve i Sudanit. Në vitin 2017, gjenerali Bashir u premtoi rusëve një bazë detare në Detin e Kuq. Por nuk e pa kurrë dritën jeshile. Pas rënies së Omar al-Bashir në 2019, Khartoum u largua disi nga Moska.

Përsërir në tetor 2021, kreu i ushtrisë, gjenerali Abdel Fattah al-Burhan, organizoi një grusht shteti dhe i dyti në komandë, Mohammed Hamdan Daglo, ose "Khameti", siguroi se përfundimisht mund të ketë një bazë ruse: "Nëse ndonjë vend dëshiron një bazë në brigjet tona, kjo bazë gjithashtu u shërben interesave tona dhe nuk kërcënon sigurinë tonë, është rus apo i ndonjë vendi tjetër, ne do të bashkëpunojmë”.

Ari

Nëntoka e Sudanit është e pasur me metale të çmuara, shumica e të cilave nxirren ilegalisht. Shumë miniera ari kontrollohen nga DTY e Hametit. Wagner thuhet se operon përmes M Invest të Prigozhin dhe degës së tij Meroe Gold, e cila u krijua në Sudan në vitin 2017. Ajo gjithashtu punon me kompaninë Aswar, e cila kontrollohet nga shërbimet sekrete sudaneze.

Grupi raportues i Projektit të Raportimit të Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit (OCCRP) thotë se ka gjetur prova të një kontrate midis Meroe Gold dhe Aswar. Kompania ruse u përjashtua gjithashtu në vitin 2018 nga taksa 30% e vendosur sipas ligjit sudanez për kompanitë në sektorin e minierave të arit.

Në kontrast me mënyrën se si veproi në Mali dhe Republikën e Afrikës Qendrore, kompania "mbeti oportuniste në Sudan dhe jo besnike ndaj një fraksioni të caktuar", theksoi për AFP Katrina Doxie nga grupi amerikan i mendimit CSIS. Gjë që e lejoi atë të vazhdonte nxjerrjen e arit pas rënies së Omar al-Bashir dhe grushtit të shtetit të tetorit 2021.

Erë e kundërt perëndimore

Situata, megjithatë, e ka shtyrë atë më shumë drejt marrëveshjeve sekrete, pasi Khartoum është nën sanksione dhe një shumicë armësh të vendosur në vitin 2005 nga OKB-ja gjatë luftës në shtetin Darfur (perëndim) dhe ekonomia e Sudanit po vyshket.

Pas rënies së Omar al-Bashir, Uashingtoni e tërhoqi Sudanin në vitin 2020 nga lista e shteteve që akuzon për mbështetjen e terrorizmit. Ndihma ndërkombëtare rifilloi, por u ndal përsëri pas grushtit të shtetit të gjeneralit Burhan. Në vitin 2020, Departamenti Amerikan i Thesarit vendosi sanksione ndaj dy kompanive të Grupit Wagner dhe drejtuesve të tyre.

Yevgeny Prigozhin "dhe rrjeti i tij po shfrytëzojnë burimet natyrore të Sudanit për përfitimin e tyre dhe për të zgjeruar ndikimin e tyre", argumentoi atëherë Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Steven Mnuchin në atë kohë.

Ndikimi

Çështja nuk është thjesht ari. “Fushatat e dezinformimit që synojnë përdoruesit sudanezë të mediave sociale kanë qenë një pjesë integrale e taktikave të Wagner që nga viti 2017”, thuhet në një raport të fundit nga organizata joqeveritare Iniciativa Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional.

Thuhet se Wagner shkëlqen në fushatat për të destabilizuar dhe manipuluar opinionin publik. Në fillim të vitit 2022, një anëtar i shërbimeve sudaneze të sigurisë i tha AFP se "ekspertët rusë garantojnë sigurinë e komunikimit dhe analizojnë (përmbajtjen e postuar në) faqet e rrjeteve sociale për institucionet shtetërore".

Kompania mercenare ofron edhe shërbime sigurie."Nuk ka asnjë dyshim për praninë e paraushtarakëve rusë në Sudan," shkroi studiuesi rus Sergei Shukankin në një raport nga Institut français des marrëdhënie ndërkombëtare (IFRI) në 2020./CNN