Protestë masive kundër projektit në Zvërnec/ Qytetarët para Kryeministrisë thirrje kundër qeverisë: Rama të japë dorëheqjen (PAMJET)
Protesta vijon, qytetarët shpalosin flamurin masiv kuq e zi në bulevard: Rama ik 4 Qershor, 21:28 Betejë pa li...
Protesta vijon, qytetarët shpalosin flamurin masiv kuq e zi në bulevard: Rama ik 4 Qershor, 21:28 Betejë pa li...
"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS, por ti nuk je i ftuar! ...
Ish-ushtarak dhe njohës i armëve/ Kush është Violand Braçellari, 43-vjeçari që vrau një polic e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
• Kandidati republikan Donald Trump ëshë shpallur fitues në zgjedhjet presidenciale amerikane, duke u bërë presidenti i 47-të i Shteteve të Bashkuara të Amerikës. • Fillimisht ishte vetë ai që shpalli fitoren e tij në Florida, ku është pritur me brohoritje nga mbështetësit e tij, ndërsa e ka cilësuar trumifin e tij të jashtëzakonshëm dhe historike. • Në skenë ishin dhe anëtarët e familjes së tij dhe gruaja e tij, Melania Trump, si dhe kandidati i tij për nënpresident, JD Vance, dhe kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson. • Trump e ka cilësuar si historike dhe të jashtëzakonshme fitoren e tyre. • Ai tha se republikanët siguruan fitoren edhe në shtetet e lëkundura, ndërsa tha se po fitojnë edhe shtetet kritike. • Në moshën 78-vjeç, Trump është presidenti më i moshuar që i ka fituar zgjedhjet presidenciale në SHBA, duke ia kaluar Bidenit, i cili ishte 77 vjeç kur e mposhti atë katër vjet më parë. • Kur të bëjë betimin më 20 janar, Trump do të bëhet presidenti i parë amerikan që ka shërbyer si i 45-ti dhe i 47-ti president i Shteteve të Bashkuara. • Ai është, po ashtu, presidenti i parë që është përballur me dy procese gjyqësore për shkarkim dhe gjithashtu i pari që është dënuar për një krim. • Para nisjes së mandatit të dytë, ai vazhdon të përballet me dy çështje penale të papërfunduara – njëra që lidhet me përpjekjet e supozuara për të penguar marrjen paqësore të pushtetit nga Bideni dhe tjetra për ndërhyrjen në zgjedhjet e vitit 2020 në shtetin e Xhorxhias. • Ndërkohë kampin e demokratëve heshtja është thyer vetëm në orët e vona të mbrëmjes. • Fillimisht Presidenti Joe Biden ka telefonuar Trump për fitorën, ndërkohë që pak minuta më vonë Harris ka bërë të njëjtën gjë. • Në një dalje për mediat, Harris theksoi se ka pranuar rezultatin e zgjedhjeve dhe se demokratët duhet të bëjnë të njejtën gjë. • Por gjatë fjalimit të saj ka theksuar se do të vazhdojë të luftojë për të drejtat e qytetarëve dhe të drejtat e bindjeve të tyre kudo. Republikanët kanë siguruar po ashtu shumicën e vendeve edhe në Senat, ndërsa numërimi vijon ende. • Nëse republikanët fitojnë kontrollin e të dy dhomave, Trump dhe partia do të kenë një rrugë të lehtë për të shtyrë axhendën e tyre legjislative. • 1/3 e 100 vendeve të Senatit u kërkuan në zgjedhjet e këtij viti, me 51 të nevojshme për një shumicë që at atashmë e kanë siguruar. • Republikanët e Senatit rrëzuan demokratët në shtetet e kuqe për të siguruar shumicën, duke ndryshuar vendet në Virxhinia Perëndimore dhe Ohajo. • Ata gjithashtu mbajtën pozicionin e tyre në shtetet miqësore si Teksasi dhe Florida, duke u siguruar atyre të paktën 51 vende kur Kongresi i ri të betohet në janarin e ardhshëm.
62 artikuj për këtë temë.
SHBA- Zëvendëspresidentja Kamala Harris u përpoq të ngushëllonte mbështetësit e saj, veçanërisht mbështetësit e saj të rinj, ndërsa pranoi humbjen e saj në zgjedhje ndaj presidentit të sapozgjedhur Donald Trump të mërkurën.
"Tani e di që njerëzit po ndiejnë dhe po përjetojnë një sërë emocionesh tani. E kuptoj. Por ne duhet të pranojmë rezultatet e këtyre zgjedhjeve.", tha Harris.
Harris tha se të rinjtë nuk duhet që të dëshpërohen. Ajo tha se të rinjtë duhet që të luftojnë për veten, për të tjerët, për lirinë dhe dinjitetin.
"Për të rinjtë që po shikojnë është në rregull të ndihesh i trishtuar dhe i zhgënjyer, por të lutem dije se do të jetë mirë. Shpesh do të thosha, kur luftojmë, fitojmë, por këtu është gjëja: Ndonjëherë lufta zgjat pak. Kjo nuk do të thotë se nuk do të fitojmë.”, tha Harris.
"Unë kurrë nuk do të heq dorë nga lufta për një të ardhme ku amerikanët mund të ndjekin ëndrrat, ambiciet dhe aspiratat e tyre, ku gratë e Amerikës kanë lirinë të marrin vendime për trupin e tyre dhe të mos kenë nga qeveria e tyre që t'u thotë atyre se çfarë të bëjnë. Ne kurrë nuk do të heqim dorë nga lufta për të mbrojtur shkollat dhe rrugët tona nga dhuna me armë.” tha Harris ndër të tjera.
SHBA- Zëvendëspresidentja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Kamala Harris ka reaguar për herë të parë pas humbjes së zgjedhjeve presidenciale kundrejt Donald Trump. Harris teksa fliste para mbështetësve u shpreh se është krenare për garën që kanë bërë në 107 ditët e fushatës. Kamala gjithashtu falenderoi edhe guvernatorin ëalz dhe familjen ëalz.
“Për Doug-in tim të dashur dhe familjen tonë, ju dua shumë. Presidentit Biden dhe Dr. Biden, ju falënderoj për besimin dhe mbështetjen tuaj. Për guvernatorin ëalz dhe familjen ëalz, e di që shërbimi juaj për kombin tonë do të vazhdojë. Jam krenare për garën që kemi bërë në 107 ditët e fushatës," tha ajo.
Më tej, Harris vazhdoi duke thënë se kjo nuk është koha për tu dorëzuar, por për të përveshur mëngët e ti futen punës.
“Nuk është koha për të ngritur duart lart. Kjo është koha për të përveshur mëngët. Kjo është një kohë për t'u organizuar, për t'u mobilizuar dhe për të qëndruar të angazhuar për hir të lirisë dhe drejtësisë dhe të ardhmes që të gjithë e dimë se mund ta ndërtojmë së bashku”, tha ajo.
SHBA- Kamala Harris ka reaguar për herë të parë pas humbjes së zgjedhjeve presidenciale kundrejt Donald Trump. Harris gjatë fjalimit saj falenderoi presidentin Biden. Gjithashtu Harris tha se rezultati i zgjedhjeve nuk është ai që donin dhe për të cilin luftuan.
“Zemra ime është plot sot, plot mirënjohje për besimin që më keni dhënë, plot dashuri për vendin tonë dhe plot vendosmëri. Rezultati i këtyre zgjedhjeve nuk është ai që donim, nuk është ai për të cilin luftuam, jo ai për të cilin votuam. Por më dëgjoni kur them: Drita e premtimit të Amerikës do të digjet gjithmonë e ndritshme,” tha Harris.
Fitorja e Donald Trump në zgjedhjet presidenciale të së martës vjen pas një fushate të nxehtë për zgjedhjet në Shtetet e Bashkuara, e dominuar nga retorika e tij flakëruese e markës tregtare dhe ka të ngjarë të lërë pjesën më të madhe të botës në teh. Agjencia e lajmeve Associated Press i quajti zgjedhjet në favor të ish-presidentit të mërkurën në mëngjes, duke shënuar një rikthim në detyrë për Trump katër vjet pasi ai u mund nga presidenti aktual Joe Biden.
Gjatë fushatës këtë herë, Trump premtoi të trajtojë një sërë çështjesh të brendshme, përfshirë emigracionin dhe inflacionin. Ai sinjalizoi gjithashtu një kthim në politikën e tij të jashtme "Amerika së pari", duke treguar një kthesë drejt izolimit më të madh dhe më pak bashkëpunim ndërkombëtar.
Por kjo nuk e pengoi Trumpin të bënte pretendime madhështore për të qenë në gjendje t'i jepte fund luftës së Rusisë kundër Ukrainës brenda 24 orëve nga marrja e detyrës, duke sjellë paqe në Lindjen e Mesme dhe për të ushtruar dominim mbi Kinën, një nga rivalët më të mëdhenj gjeopolitikë të SHBA-së. Ndërsa mund të ketë një hendek midis asaj që thotë Trump dhe asaj që ai është në gjendje të bëjë, ekspertët paralajmërojnë se ai duhet të merret kryesisht me fjalën e tij.
Dhe me botën që po përballet me sfida të panumërta nga kriza klimatike te luftërat në Ukrainë, Gaza dhe Liban drejtimi që merr Trump në politikën e jashtme do të ketë efekte të gjera. Pra, çfarë do të thotë një administratë e dytë Trump për politikën e jashtme të SHBA? Ja një vështrim në disa çështje kyçe dhe se ku qëndron presidenti i zgjedhur.
'Miku më i mirë' i Izraelit
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e përshkroi një herë Trump si "mikun më të mirë që Izraeli ka pasur ndonjëherë në Shtëpinë e Bardhë". Ndërsa ishte në detyrë, Trump zhvendosi ambasadën amerikane nga Tel Avivi në Jerusalem, një lëvizje që u denoncua gjerësisht nga palestinezët dhe ekspertët e së drejtës ndërkombëtare. Ai gjithashtu njohu pretendimin e Izraelit për Lartësitë e pushtuara të Golanit në Siri.
Administrata e tij ndërmjetësoi të ashtuquajturat Marrëveshje të Abrahamit, një seri marrëveshjesh që zyrtarizuan marrëdhëniet diplomatike dhe ekonomike midis Izraelit dhe një grushti vendesh arabe. Nancy Okail, presidente dhe CEO e Qendrës për Politikë Ndërkombëtare, tha se Trump beson kryesisht se "hedhja e parave ndaj problemit" është përgjigja për zgjidhjen e konfliktit në Lindjen e Mesme.
Por, në kundërshtim me pretendimet e Trump se ai do të sillte qetësi në rajon nëse rizgjohej, kritikët thonë se kuadri i tij i "armëve për paqe" ka qenë një dështim, siç dëshmohet nga fushatat shkatërruese ushtarake të Izraelit në Gaza dhe Liban, të cilat kanë shtyrë Lindjen e Mesme. në prag të një lufte gjithëpërfshirëse. Shumë kanë vënë në dukje se SHBA-ja tashmë ka luajtur një rol në avancimin e këtyre konflikteve, kryesisht përmes furnizimit të qëndrueshëm të armëve dhe mbështetjes diplomatike për Izraelin.
“Rendi botëror i bazuar në rregulla dhe ruajtja e ligjit të brendshëm të SHBA-së si dhe ligjet ndërkombëtare – ne shohim që tashmë është thyer dhe minuar”, tha Okail.
Qëndrimi i mëparshëm i Trump në detyrë u përcaktua nga paparashikueshmëria e tij, vazhdoi Okail. Katër vite të tjera paqëndrueshmërie në Shtëpinë e Bardhë mund të kenë pasoja serioze. Konflikti në Lindjen e Mesme tashmë është duke "vjegur", tha Okail, duke paralajmëruar se presidenca e tij "mund të përshpejtojë gjërat që të shpërthejnë".
Armiqësia ndaj Iranit
Trump mbajti një linjë të ashpër kundër Iranit si brenda ashtu edhe jashtë Shtëpisë së Bardhë. Gjatë mandatit të Trump si president, SHBA-të u tërhoqën në mënyrë të njëanshme nga një marrëveshje e vitit 2015 që e pa Iranin të zvogëlonte programin e tij bërthamor në këmbim të heqjes së sanksioneve ndërkombëtare kundër ekonomisë së saj. Pas kësaj, administrata e tij grumbulloi sanksione gjymtuese kundër Teheranit dhe autorizoi vrasjen e gjeneralit të lartë iranian Qassem Soleimani, një sulm që nxiti tensionet në të gjithë rajonin.
“Kur unë isha president, Irani ishte në kontroll të plotë. Ata ishin të uritur për para, plotësisht të kontrolluar dhe të dëshpëruar për të bërë një marrëveshje, "tha ai në një deklaratë të fushatës në fillim të tetorit.
Okail tha se një tjetër mandat i Trump mund të ushqejë shqetësime mbi "përhapjen e rrezikshme bërthamore".
Ekziston gjithashtu një mit mbizotërues në Uashington për "përshkallëzimin e kontrolluar": domethënë, se "zgjerimi aktual i luftës në Liban dhe në Iran, të gjitha këto janë operacione të menaxhueshme, të përmbajtura".
“Sidoqoftë, kjo është një pikëpamje shumë e ngushtë se sa [sa] këta liderë kanë në të vërtetë kontrollin e të gjithë njerëzve [dhe grupeve] që veprojnë në Lindjen e Mesme,” shpjegoi Okail.
Ajo shtoi se edhe përbërja e Kongresit Amerikan mund të luajë një rol. Në Uashington, DC, ka "zëra skifterë", të cilët mund të përpiqen t'i bëjnë presion administratës Trump për të marrë një qasje edhe më ekstreme kundër Iranit.
“Për shembull, [ata që besojnë] se rruga për stabilitet në Lindjen e Mesme është heqja qafe e regjimit në Iran … janë gjithmonë në kërkim të, në përgjithësi, një përgjigje të militarizuar ndaj çdo problemi që shohim”.
Por në të njëjtën kohë, disa konservatorë amerikanë janë anti-ndërhyrës, duke përqafuar doktrinën "Amerika e para" e Trump.
"Kështu që kjo mund të përfshijë në llogaritje," tha Okail.
Ukraina dhe Rusia
Trump ka thënë se do të zgjidhte luftën midis Ukrainës dhe Rusisë brenda 24 orëve nga kthimi i tij në detyrë.
“Nëse unë jam president, do ta zgjidh këtë luftë brenda një dite”, tha ai.
I pyetur se si do ta bënte, Trump ofroi pak detaje, por tha se planifikon të takohet me presidentin rus Vladimir Putin dhe presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy.
“Të dy kanë dobësi dhe të dyja kanë pika të forta dhe brenda 24 orëve ajo luftë do të zgjidhet. Do të përfundojë”, tha ai.
Trump, i cili thuhet se ka mbajtur lidhje të ngushta me Putinin, ka kritikuar gjithashtu kërkesat e Zelenskyy për ndihmë shtesë të SHBA-së për Ukrainën, duke thënë se “ajo nuk përfundon kurrë”.
"Unë do ta rregulloj këtë përpara se të marr Shtëpinë e Bardhë si president të zgjedhur," tha Trump në një ngjarje në qershor.
Sipas Leslie Vinjamuri, drejtoreshë e programit të SHBA-së dhe Amerikës në institutin Chatham House në Londër, "Ne duhet ta marrim Trumpin me vlerën nominale".
"Ai supozon se ai mund të arrijë një marrëveshje shumë shpejt [dhe] se ai ka të ngjarë të bllokojë çdo ndihmë të mëtejshme për Ukrainën," tha ajo.
Për shembull, ekziston mundësia që Trump të arrijë një marrëveshje me Putinin që përjashton kontributin e Zelenskyy dhe potencialisht mund të lëshojë shumë përsa i përket Ukrainës dhe territorit të saj.
“Ekziston gjithashtu një pyetje se çfarë lloj marrëdhënieje do të kishte ai me Putinin dhe me Rusinë, dhe nëse kjo do ta inkurajonte Rusinë në përgjithësi në kontekstin evropian dhe mendoj se ky është një shqetësim i vërtetë për shumë njerëz.”
Konkurrenca e Kinës
Për vite me radhë, SHBA-ja dhe Kina kanë qenë të mbyllura në konkurrencën gjeopolitike si dy superfuqitë më të mëdha në botë. Vendet janë përplasur për një sërë çështjesh, duke përfshirë tregtinë, Tajvanin dhe dominimin mbi rajonin e Azisë Paqësorit. Studimi i Grupit Ndërkombëtar të Krizave (ICG) tha se qasja e Trump ndaj Kinës bazohet kryesisht në tregti, duke vënë në dukje se ish-presidenti e vendos marrëdhënien ekonomike të SHBA-së me Kinën mbi çështje të tjera, siç janë të drejtat e njeriut.
Në vitin 2018, për shembull, Uashingtoni nxiti një luftë tregtare me Pekinin pasi administrata Trump vendosi tarifa për më shumë se 250 miliardë dollarë të importeve kineze. Kjo nxiti një masë hakmarrëse nga qeveria kineze. Megjithatë, Trump ka shprehur një afinitet për udhëheqësin e fortë të Kinës, presidentin Xi Jinping. Në një intervistë me Fox News në gusht, Trump tha se ai e respektonte Presidentin Xi dhe "kishte një marrëdhënie të shkëlqyer me të", por se "tarifat masive" të tij siguruan miliarda dollarë nga Pekini.
“Ata përfituan nga ne. Dhe pse të mos e bënin ata, nëse ne ishim aq budallenj sa t'i lejonim ta bënin?” tha Trump. “Askush nuk mori para nga Kina. Kam marrë miliarda, qindra miliarda dollarë nga Kina.”
Trump ka thënë se ka në plan të vazhdojë politikën e tij tarifore nëse rizgjedhet, duke vendosur një tarifë totale prej 10 për qind për të gjitha importet. Por në mënyrë specifike për Kinën, ai kërcënoi tarifa deri në 60 përqind për mallrat. Joshua Kurlantzick, një bashkëpunëtor i lartë për Azinë Juglindore dhe Azinë Jugore në institutin e mendimit të Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë, tha se Trump ka qenë "më i sigurt" dhe "më agresiv" ndaj Kinës në gjurmët e fushatës.
Por Kurlantzick paralajmëroi se ish-presidenti "shpesh i thotë gjërat si levë dhe më pas i ndryshon ato".
“Ndërsa Trump në mandatin e parë ishte në gjendje të lëkundet pak nga afërsia e tij herë pas here me Xi Jinping, ne nuk e dimë se çfarë do të ndodhte tani," tha ai për Al Jazeera.
Bashkëpunimi global, multilateralizmi
Ndërsa ishte në detyrë, Trump përqeshi shumë organe ndërkombëtare si Kombet e Bashkuara dhe aleancën e NATO-s dhe u tërhoq nga marrëveshjet shumëpalëshe, duke përfshirë Marrëveshjen e Parisit për ndryshimet klimatike. Ai ka akuzuar aleatët e NATO-s të Uashingtonit se nuk po paguajnë pjesën e tyre të drejtë për mbrojtjen kolektive të bllokut dhe i ka paralajmëruar se qeveria e tij nuk do t'i mbronte ata nëse do të sulmoheshin nga Rusia. Karta e NATO-s përmban një klauzolë të mbrojtjes reciproke për të gjithë anëtarët.
Vinjamuri i Chatham House tha: "Trump krijon një mundësi për ata që duan të marrin një top shkatërrimtar në rendin shumëpalësh".
Vendet evropiane po ndiejnë “dridhje të thellë” për një mandat të dytë të Trump. Ata e perceptojnë se kontinenti ka "një sasi të madhe për të humbur në anën e sigurisë" si dhe në bashkëpunimin ekonomik.
"Ka shqetësime reale se Trump mund t'i shtyjë ata më fort për tarifat, për Kinën dhe të jetë një forcë shumë shkatërruese për G7, për të cilën shumë evropianë mendojnë se ka qenë një vend shumë pozitiv për bashkëpunimin, bashkëpunimin për çështjet ekonomike dhe të sigurisë," tha ajo, duke iu referuar Grupit të Shtatë, një forum për disa nga ekonomitë më të mëdha në botë.
"Ata janë të shqetësuar se ne mund të shohim një G6 - jo një G7."
SHBA- Fitorja e Donald Trump në zgjedhjet presidenciale të së martës vjen pas një fushate të nxehtë në zgjedhjet e Shteteve të Bashkuara. Agjencitë e lajmeve e konfirmuan fitoren e ish-presidentit që të mërkurën në mëngjes, duke shënuar një rikthim në detyrë për Trump, 4 vjet pasi ai u mund nga presidenti aktual Joe Biden. Gjatë fushatës këtë herë, Trump premtoi të trajtojë një sërë çështjesh të brendshme, përfshirë emigracionin dhe inflacionin. Ai sinjalizoi gjithashtu një kthim në politikën e tij të jashtme “Amerika e para”, duke paralajmëruar një kthesë drejt izolimit më të madh dhe më pak bashkëpunim ndërkombëtar.
Por kjo nuk e pengoi Trumpin të bënte pretendime madhështore se ishte në gjendje t’i jepte fund luftës së Rusisë kundër Ukrainës brenda 24 orëve nga marrja e detyrës, duke sjellë paqe në Lindjen e Mesme dhe për të ushtruar dominim mbi Kinën, një nga rivalët më të mëdhenj gjeopolitikë të SHBA-së. Teksa mund të ketë një hendek midis asaj që thotë dhe asaj që ai është në gjendje të bëjë, ekspertët paralajmërojnë se Trump duhet të merret kryesisht me premtimet e tij. Pra, çfarë do të thotë një administratë e dytë Trump për politikën e jashtme të SHBA? Ja një vështrim në disa çështje kyçe dhe se ku qëndron presidenti i zgjedhur.
“Miku më i mirë” i Izraelit
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e ka përshkruar një herë Trump si mikun më të mirë që Izraeli ka pasur ndonjëherë në Shtëpinë e Bardhë. Teksa ishte në detyrë, Trump zhvendosi ambasadën amerikane nga Tel Avivi në Jerusalem, një lëvizje që u denoncua gjerësisht nga palestinezët dhe ekspertët e së drejtës ndërkombëtare. Ai gjithashtu njohu pretendimin e Izraelit për Lartësitë e pushtuara të Golanit në Siri.
Administrata e tij ndërmjetësoi të ashtuquajturat Marrëveshje të Abrahamit, një seri marrëveshjesh që zyrtarizuan marrëdhëniet diplomatike dhe ekonomike midis Izraelit dhe një grushti vendesh arabe. Nancy Okail, presidente dhe CEO e Qendrës për Politikë Ndërkombëtare, tha se Trump beson kryesisht se “t’i hedhësh para problemit” është përgjigja për zgjidhjen e konfliktit në Lindjen e Mesme.
Por, ndryshe nga pretendimet e Trump se ai do të sjellë qetësi në rajon nëse rizgjidhet, kritikët thonë se kuadri i tij i “armëve për paqe” ka qenë një dështim, siç dëshmohet nga fushatat shkatërruese ushtarake të Izraelit në Gaza dhe Liban, të cilat kanë shtyrë Lindjen e Mesme në prag të një lufte gjithëpërfshirëse. Shumë kanë vënë në dukje se SHBA-ja tashmë ka luajtur një rol në avancimin e këtyre konflikteve, kryesisht përmes furnizimit të qëndrueshëm me armë dhe mbështetjes diplomatike për Izraelin.
“Rendi botëror i bazuar në rregulla dhe ruajtja e ligjit të brendshëm të SHBA-së si dhe ligjet ndërkombëtare, shohim se tashmë është thyer dhe minuar. Qëndrimi i mëparshëm i Trump në detyrë u përcaktua nga paparashikueshmëria e tij, vazhdoi Okail. 4 vite të tjera paqëndrueshmërie në Shtëpinë e Bardhë mund të kenë pasoja serioze. Konflikti në Lindjen e Mesme tashmë po vlon, tha Okail, duke paralajmëruar se presidenca e tij mund të përshpejtojë gjërat që të shpërthejnë.
Armiqësia ndaj Iranit
Trump mbajti një linjë të ashpër kundër Iranit si brenda ashtu edhe jashtë Shtëpisë së Bardhë. Gjatë mandatit të Trump si president, SHBA-ja u tërhoq në mënyrë të njëanshme nga një marrëveshje e vitit 2015 që e detyronte Iranin të zvogëlonte programin e tij bërthamor në këmbim të heqjes së sanksioneve ndërkombëtare kundër ekonomisë së tij. Pas kësaj, administrata e tij vendosi sanksione gjymtuese kundër Teheranit dhe autorizoi vrasjen e gjeneralit të lartë iranian Qassem Soleimani, një sulm që nxiti tensionet në të gjithë rajonin.
“Kur unë isha president, Irani ishte në kontroll të plotë. Ata ishin të uritur për para, plotësisht të kontrolluar dhe të dëshpëruar për të bërë një marrëveshje”,tha ai në një deklaratë të fushatës në fillim të tetorit.
Okail thotë se një tjetër mandat i Trump mund të ushqejë shqetësime mbi përhapjen e rrezikshme bërthamore. Ekziston gjithashtu një mit mbizotërues në Uashington për përshkallëzimin e kontrolluar domethënë, se zgjerimi aktual i luftës në Liban dhe në Iran, të gjitha këto janë operacione të menaxhueshme dhe të përmbajtura.
“Sidoqoftë, kjo është një pikëpamje shumë e ngushtë se sa këta liderë kanë në të vërtetë kontrollin e të gjithë njerëzve [dhe grupeve] që veprojnë në Lindjen e Mesme,” shpjegoi Okail.
Ajo shtoi se edhe përbërja e Kongresit Amerikan mund të luajë një rol. Në Uashington, DC, ka zëra skifterë, të cilët mund të përpiqen t’i bëjnë presion administratës Trump për të marrë një qasje edhe më ekstreme kundër Iranit.
“Për shembull, [ata që besojnë] se rruga për stabilitet në Lindjen e Mesme është heqja qafe e regjimit në Iran… janë gjithmonë në kërkim të një përgjigjeje të militarizuar ndaj çdo problemi që shohim. Por në të njëjtën kohë, disa konservatorë amerikanë janë kundër ndërhyrjeve, duke përqafuar doktrinën Amerika e para të Trump. Kështu që kjo mund të përfshihet në llogari”, tha Okail.
Ukraina dhe Rusia
Trump ka thënë se do të zgjidhte luftën midis Ukrainës dhe Rusisë brenda 24 orëve nga kthimi në detyrë. Nëse bëhem president, do ta zgjidh këtë luftë brenda një dite i tha ai në një intervistë në CNN vitin e kaluar. I pyetur se si do ta bënte, Trump ofroi pak detaje, por tha se planifikon të takohet me presidentin rus Vladimir Putin dhe presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy.
“Të dy kanë dobësi dhe të dy kanë pika të forta dhe brenda 24 orëve ajo luftë do të zgjidhet. Do të përfundojë”, tha ai.
Trump i cili thuhet se ka mbajtur lidhje të ngushta me Putinin ka kritikuar gjithashtu kërkesat e Zelenskyy për ndihmë shtesë të SHBA-së për Ukrainën, duke thënë se kjo nuk përfundon kurrë.
"Unë do ta rregulloj këtë përpara se të marr Shtëpinë e Bardhë si president i zgjedhur,” tha Trump në një tubim në qershor.
Sipas Leslie Vinjamuri, drejtoreshë e programit të SHBA-së në institutin Chatham House në Londër, Duhet ta besojmë Trumpin për vlerën nominale.
“Ai supozon se ai mund të arrijë një marrëveshje shumë shpejt [dhe] se ai ka të ngjarë të bllokojë çdo ndihmë të mëtejshme për Ukrainën” tha ajo.
Për shembull, ekziston mundësia që Trump të arrijë një marrëveshje me Putinin që përjashton kontributin e Zelenskyy dhe potencialisht mund të lëshojë shumë për sa i përket Ukrainës dhe territorit të saj, tha Vinjamuri për Al Jazeera.
Konkurrenca e Kinës
Për vite me radhë, SHBA-ja dhe Kina kanë qenë të mbyllura në konkurrencën gjeopolitike si dy superfuqitë më të mëdha në botë. Vendet janë përplasur për një sërë çështjesh, duke përfshirë tregtinë, Tajvanin dhe dominimin mbi rajonin e Azisë Paqësorit. Studimi i Grupit Ndërkombëtar të Krizave (ICG) thotë se qasja e Trump ndaj Kinës bazohet kryesisht tek tregtia, duke vënë në dukje se ish-presidenti e vendos marrëdhënien ekonomike të SHBA-së me Kinën mbi çështjet e tjera, siç janë të drejtat e njeriut.
Në vitin 2018, për shembull, Uashingtoni nxiti një luftë tregtare me Pekinin pasi administrata Trump vendosi tarifa për më shumë se 250 miliardë dollarë të importeve kineze. Kjo nxiti një masë hakmarrëse nga qeveria kineze.
Megjithatë, Trump ka shprehur një afinitet për udhëheqësin e fortë të Kinës, presidentin Xi Jinping. Në një intervistë me Fox Neës në gusht, Trump tha se ai e respektonte Presidentin Xi dhe kishte një marrëdhënie të shkëlqyer me të, por se tarifat masive të tij siguruan miliarda dollarë nga Pekini.
“Ata përfitonin nga ne. Dhe pse të mos e bënin ata, nëse ne ishim aq budallenj sa t’i lejonim ta bënin? Askush tjetër nuk mori para nga Kina. Unë kam marrë miliarda, qindra miliarda dollarë nga Kina,” tha Trump.
Trump ka thënë se ka në plan të vazhdojë politikën e tij tarifore nëse rizgjidhet, duke vendosur një tarifë totale prej 10% për të gjitha importet. Por në mënyrë specifike për Kinën, ai kërcënoi me tarifa deri në 60% për mallrat. Joshua Kurlantzick, një bashkëpunëtor i lartë për Azinë Juglindore dhe Azinë Jugore në institutin e mendimit të Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë, tha se Trump ka qenë “më i sigurt” dhe “më agresiv” ndaj Kinës gjatë fushatës. Por Kurlantzick paralajmëron se ish-presidenti shpesh i thotë gjërat si levë dhe më pas i ndryshon ato.
“Ndërsa Trump në mandatin e parë ishte disi në gjendje të ndikohej pak nga marrëdhënia e tij me Xi Jinping, ne nuk e dimë realisht se çfarë do të ndodhë tani”, tha ai për Al Jazeera.
Bashkëpunimi global, multilateralizmi
Teksa ishte në detyrë, Trump përqeshi shumë organe ndërkombëtare si Kombet e Bashkuara dhe aleancën e NATO-s dhe u tërhoq nga marrëveshjet shumëpalëshe, duke përfshirë Marrëveshjen e Parisit për ndryshimet klimatike. Ai ka akuzuar aleatët e NATO-s se nuk po paguajnë pjesën e tyre për mbrojtjen kolektive të bllokut dhe i ka paralajmëruar se qeveria e tij nuk do t’i mbronte ata nëse do të sulmoheshin nga Rusia. Karta e NATO-s përmban një klauzolë të mbrojtjes reciproke për të gjithë anëtarët.
Vinjamuri e Chatham House thotë: “Trump krijon një mundësi për ata që duan të kenë një top shkatërrimtar në rendin shumëpalësh”.
Vendet evropiane po ndiejnë një dridhje të thellë nga mandati i dytë i Trump, tha ajo për Al Jazeera. Ata e perceptojnë se kontinenti ka një sasi të madhe për të humbur në anën e sigurisë” si dhe në bashkëpunimin ekonomik.
“Ka shqetësime reale se Trump mund t’i shtyjë ata më fort për tarifat, për Kinën dhe të jetë një forcë shumë shkatërruese për G7, për të cilën shumë evropianë mendojnë se ka qenë një vend shumë pozitiv për bashkëpunimin, për çështjet ekonomike dhe të sigurisë. Ata janë të shqetësuar se ne mund të shohim një G6 dhe jo më një G7,” tha ajo duke iu referuar forumit të disa prej ekonomive më të mëdha në botë./ Marrë nga Al Jazeera
SHBA- Zyra elektorale e presidentit të zgjedhur amerikan, Donald Trump ka lëshuar një deklaratë pasi Kamala Harris foli me të dhe pranoi rezultatin e zgjedhjeve. Steven Cheung, drejtori i komunikimit të fushatës, tha se Trump vlerësoi forcën, profesionalizmin dhe këmbënguljen e Harris gjatë gjithë fushatës dhe të dy udhëheqësit ranë dakord për rëndësinë e bashkimit të vendit.
“Presidenti Donald J. Trump dhe zëvendëspresidentja Kamala Harris folën në telefon më herët sot, ku ajo e uroi për fitoren historike. Presidenti Trump e vlerësoi zëvendëspresidenten Harris për forcën, profesionalizmin dhe këmbënguljen e saj gjatë gjithë fushatës dhe të dy liderët ranë dakord për rëndësinë e unifikimit të Amerikës”, ka thënë në një deklaratë drejtori i komunikimit të fushatës, Steven Cheung.
Ndërkohë Presidenti Joe Biden ka telefonuar Donald Trump për t’ia uruar fitoren dhe e ka ftuar në Shtëpinë e Bardhë për ta diskutuar transferimin e pushtetit. Shtëpia e Bardhë bëri të ditur se për këtë çështje do të koordinohet një datë në të ardhmen e afërt. Biden nesër do të mbajë fjalim për të komentuar rezultatin e zgjedhjeve.
SHBA- Presidenti Joe Biden foli sot me Presidentin e zgjedhur Donald Trump për ta uruar atë për fitoren e tij dhe e ftoi atë në Shtëpinë e Bardhë. Zyrtari i Shtëpisë së Bardhë tha se presidenti po planifikon gjithashtu t'i drejtohet kombit të enjten. Po ashtu presidenti Biden shprehu angazhimin e tij për të siguruar një tranzicion të qetë dhe theksoi rëndësinë e punës për të bashkuar vendin.
“Presidenti Biden shprehu angazhimin e tij për të siguruar një tranzicion të qetë dhe theksoi rëndësinë e punës për të bashkuar vendin. Ai ftoi gjithashtu Presidentin e zgjedhur Trump që të takohej me të në Shtëpinë e Bardhë. Stafi do të koordinojë një datë specifike në të ardhmen e afërt. Biden foli gjithashtu me nënpresidenten Kamala Harris dhe përgëzoi Zëvendës Presidentin për fushatën e saj historike", tha zyrtari.
SHBA- Kandidatja demokrate Kamala Harris ka pranuar zyrtarisht humbjen në zgjedhjet e vitit 2024, duke telefonuar Presidentin e zgjedhur Donald Trump, duke e uruar për fitoren. Siç raportohet Harris ka diskutuar me Trump rëndësinë e një transferimi paqësor të pushtetit dhe të qenit president për të gjithë amerikanë.
“E thirri Presidentin e zgjedhur Trump për ta uruar për fitoren e zgjedhjeve presidenciale të vitit 2024. Ajo diskutoi rëndësinë e një transferimi paqësor të pushtetit dhe të qenit president për të gjithë amerikanët,” tha një zyrtar.
Harris kaloi mëngjesin dhe pasditen duke punuar në fjalimin e saj që pritet të mbahet rreth orës 21:00.
“Ti do të fitosh”, i thashë Donald Trumpit në telefon kur folëm për herë të fundit dhjetë ditë më parë.
"Shpresoj se po, Piers", u përgjigj ai, duke dhënë një shënim jashtëzakonisht të kujdesshëm. "Duket mirë."
Por edhe në ëndrrat e tij më të çmendura, Trump me siguri nuk mund ta imagjinonte kurrë se do të përfundonte kaq mirë?! Ai nuk e fitoi vetëm presidencën.
Ai e shkatërroi kundërshtaren e tij të pafat demokraten Kamala Harris në mënyrë kaq spektakolare, saqë ai dhe partia republikane mund të përfundojnë me një spastrim të plotë të fitores së Shtëpisë së Bardhë, Senatit të SHBA dhe Dhomës së Përfaqësuesve. Ndryshe nga shumë, unë nuk u befasova.
Për javë të tëra, publikisht dhe privatisht, kam thënë se ai do të fitonte, ashtu siç bëra në vitin 2016, kur të gjithë të ashtuquajturit ekspertë supozuan se Hillary Clinton do të bëhej presidentja e parë femër. Pse isha kaq i sigurt këtë herë?
Siç shkrova në rubrikën time të Sun një javë më parë, një ditë pasi mora pjesë në mitingun e diskutueshëm të Trump në Madison Square Garden në Nju Jork: “Këto zgjedhje do të bien, siç ndodh shpesh, në ekonomi. Trump e filloi fjalimin e tij në tubim duke thënë: “Do të doja të filloja duke bërë një pyetje shumë të thjeshtë: A jeni më mirë tani se sa ishit katër vjet më parë?”
‘JOOOOO!’ bërtiti publiku. Dhe unë dyshoj, kështu bënë dhjetëra miliona amerikanë që po shikonin në shtëpi në TV. Kjo është arsyeja pse unë mendoj se ai do të fitojë. Inflacioni i furishëm ka bërë që shumë amerikanë të ndjejnë shtrëngimin financiar me ashpërsi të dhimbshme.
Dhe shqetësimi i tyre i rrënjosur thellë se si të ushqehen veten dhe familjet e tyre është intensifikuar nga zemërimi për krizën spirale të emigracionit në kufirin jugor të Amerikës, ku afro dhjetë milionë emigrantë kanë hyrë ilegalisht që kur Joe Biden u bë president në 2020, duke ushtruar edhe më shumë presion mbi shërbimet publike. Ka arsye të tjera që Trump fitoi kaq shumë.
Së pari, kundërshtarët e tij ishin të padobishëm. Demokratët fshehën në mënyrë të turpshme të vërtetën nga populli amerikan për zbritjen e Joe Biden-it në pleqëri të dukshme për më shumë se dy vjet, derisa ai u vetëshpërthye në atë debat me Trump në qershor.
Më pas ata e detyruan pamëshirshëm të largohej nga gara presidenciale, vetëm për ta zëvendësuar në një "kurorëzimin" të ngutshëm, jodemokratik të pakontestueshëm me një 'mbretëreshë' që lëshon fjalë kot, e cila pa dyshim ka edhe më pak kuptim sa herë që hap gojën.
Kamala Harris u tregua mjerisht e paaftë për të artikuluar edhe idetë themelore të politikave për mënyrën se si ajo do të rregullonte problemet e shumta të Amerikës. Dhe pasi fillimisht u zotua se do të luftonte një fushatë të 'gëzimit dhe shpresës', ajo dhe demokratët u kthyen me shpejtësi në librin e dështuar të Hillary-t për të hedhur poshtë në mënyrë absurde dhe fyese Trump si Hitlerin e ri dhe mbështetësit e tij si një tufë 'plehrash' neo- fashistët.
Unë vazhdimisht paralajmërova se nuk do të funksiononte dhe nuk ndodhi. As mbështetja e Kamalës tek të famshëm të listës A për ta mbështetur atë, nga Taylor Swift, Oprah Winfrey dhe Beyonce te George Clooney dhe Julia Roberts.
Rezulton se populli amerikan nuk e vlerëson që tu thuhet se si të votojnë gjatë një krize gjymtuese të kostos së jetesës nga yje të privilegjuar super të pasur nga avionët dhe pallatet e tyre private. Ata nuk e pranuan as pretendimin e vazhdueshëm të demokratëve se Trump është kandidati më racist në histori; fitorja e tij u mundësua nga një numër i madh burrash me ngjyrë dhe latinë që garonin për të votuar për të në të gjithë vendin.
Ashtu si shumica e njerëzve, unë supozova se ai ishte i vdekur dhe i varrosur si një figurë politike pasi humbi zgjedhjet e 2020 dhe më pas ndihmoi në ndezjen e skenave të turpshme më 6 janar 2021, kur rebelët pro-Trump sulmuan Kapitolin e SHBA në përpjekje për të ndaluar rezultatin e zgjedhjeve duke u certifikuar.
Pas asaj dite tronditëse, thashë se "mbarova me Donaldin" dhe refuzimi i tij për të pranuar se ai kishte humbur, me pasoja të dhunshme dhe vdekjeprurëse, duhet ta skualifikonte atë nga lejimi për të kandiduar përsëri për postin më të lartë. Partia Republikane dukej se ishte dakord, pasi ata kaluan nga Trump më shpejt se Usain Bolt duke drejtuar një finale olimpike në 100 metra.
Në fillim të vitit 2022, ai ishte dolli politik dhe u konsiderua aq toksik sa dukej krejtësisht e paimagjinueshme që ai të bëhej përsëri president. Megjithatë, tani ai është dhe është një rikthim për rivalët e Lazarus, Frank Sinatra dhe Tiger Woods në analet e kthimeve më mahnitëse në botë nga të vdekurit.
Katalizatori për gjithë këtë ishte vendimi i udhëhequr nga demokratët për të armatosur sistemin e drejtësisë amerikane kundër tij duke hedhur rreth 100 akuza penale kundër tij për çdo gjë, nga nxitja e një kryengritjeje më 6 janar dhe ruajtja e dokumenteve të klasifikuara në shtëpinë e tij deri te pagesat e yllit porno Stormy Daniels, për një marrëdhënie 1 natë, 18 vjet më parë.
Unë thashë kur ai u tërhoq zvarrë në një gjykatë për atë të fundit dhe u bë presidenti i parë që u dënua ndonjëherë për një krim, se një teprim i tillë absurd do të përfundonte në rritjen e mbështetjes për Trump dhe do të dëmtonte demokratët. Dhe u bë. Trump është një mjeshtër për të luajtur martirin dhe ai e shfrytëzoi këtë fushatë të furishme për ta burgosur duke bindur me sukses popullin amerikan, me arsye të mirë, se ai ishte viktimë e një abuzimi masivisht të padrejtë të pushtetit nga kundërshtarët e tij politikë.
Më pas erdhën atentatet. Në të parën, veshi i Trump u kullot nga një plumb i shkrepur nga një pushkë AR-15 nga një i çmendur i shtrirë vetëm 150 metra larg në një çati. Nëse ai nuk do ta kishte kthyer kokën gjysmë centimetër për të lexuar teleprompterin e tij, ai do të ishte vrarë.
Siç më tha kur folëm një javë më vonë: 'Mendoj se Perëndia nuk donte që unë të vdisja.'
Më pas ai qeshi: ‘Thonë se jam një kërcënim për demokracinë, por fjalë për fjalë thjesht mora një plumb për demokracinë!’
Ai bëri. Dhe mendoj se një arsye tjetër pse Trump fitoi kaq thellë është se amerikanëve u pëlqen mënyra se si ai tregoi kaq guxim, elasticitet dhe forcë mendore të pabesueshme kur u qëllua, duke u kërcyer në këmbë për të thirrur "LUFTO!" LUFTONI! LUFTO!’ pa e ditur nëse kishte ndonjë gjuajtës tjetër në turmë.
Ata gjithashtu duan një politikan të afërt, autentik, i cili kaloi javët e fundit të fushatës duke bërë gjëra të tilla si puna në McDonalds dhe drejtimi i një kamioni plehrash. Donald Trump nuk është çaji i të gjithëve, për ta thënë butë. Ai është arrogant, bombastik, luftarak dhe i prirur për të qëlluar nga ijet verbale në një mënyrë që mund të jetë e ashpër, e vrazhdë dhe shpesh fyese.
Por ai gjithashtu ka një stil të hapur dhe të pakuptimtë që shpesh u tregua shumë efektiv në mandatin e tij të parë si president. Vetëm shikoni mënyrën se si ai thirri vendet e NATO-s që nuk po paguanin detyrimet e tyre dhe kërcënoi se do të hiqte mbështetjen e garantuar ushtarake të Amerikës. Ai ishte i shtyrë për këtë, por tani ato vende po paguajnë dhe NATO është shumë më e fortë si rezultat.
Trump nuk shpalli luftë askund, krijoi aleanca miqësore me armiqtë tradicionalë amerikanë si Rusia, Kina dhe Koreja e Veriut, nxorri liderin e ISIS-it, bëri që ekonomia amerikane të rritej përpara pandemisë dhe bëri një fillim të mirë në ndërtimin e murit të tij kufitar kundër migrimit të paligjshëm.
Ai u ngrit gjithashtu kundër marrëzive të çmendura të brigadës së zgjuar që kanë qenë kaq shkatërruese për shoqërinë, duke përfshirë mënyrën groteske që atletët trans u lejuan të shkatërrojnë drejtësinë dhe barazinë në sportin e grave. Siç tha ai në fjalimin e tij të fitores mbrëmë: "Ishte një riorganizim historik, duke bashkuar qytetarët e të gjitha prejardhjeve rreth një bërthame të përbashkët të sensit të përbashkët".
Dhe ai u zotua se tani do të punojë për të bashkuar një Shtetet e Bashkuara të thyer dhe të ndarë ashpër, duke thënë: "Ne do të ndihmojmë vendin tonë të shërohet".
Unë shpresoj se ai e bën. Ai sigurisht ka një mandat të madh për ta bërë këtë. Sot në mëngjes, në orën 9.30, i rashë telefonit të Donald Trump, duke supozuar se ndoshta nuk do të përgjigjej duke qenë se nuk mund të flinte shumë para orës 5 të mëngjesit.
Por ai e bëri.
'Piers! Çfarë mendoni për këtë…!?”
“President Trump”, iu përgjigja. “Dëshiroj vetëm t'ju përgëzoj personalisht për rikthimin më të madh në historinë politike.
Ai qeshi. 'Faleminderit. Unë e vlerësoj shumë këtë, veçanërisht që vjen nga ju, sepse e di që gjithmonë thoni atë që mendoni vërtet!'
I kujtova se kanë kaluar 16 vjet që kur u takuam për herë të parë kur unë konkurrova dhe fitova shfaqjen e tij inauguruese Celebrity Apprentice USA, duke ndezur një miqësi që ka duruar deri më sot, megjithëse me lëkundjet e çuditshme.
"Ka qenë një udhëtim ferr që atëherë," thashë.
"Po" u përgjigj ai, "Për ne të dy! Ejani dhe më shihni në Shtëpinë e Bardhë.'
Trump është kthyer dhe çfarëdo që mendoni për të, është një arritje vërtet befasuese.
SHBA- Donald Trump ka fituar edhe Michiganin. Siç raportohet nga 99 përqind e votave të numëruara, Trump ka marrë 49.75 përqind. Ndërsa Harris nga ana tjetër ka marrë 48.27 përqind të votave.
Konkretish deri tani Trump ka marrë 294 vota elektorale, ndërsa Harris 223. Gjithashtu për të qenë president i Amerikës, nevojiten gjithsej 270 vota elektorale.
SHBA- Donald Trump nuk është përfshirë në biseda formale për një kabinet të mundshëm në prag të zgjedhjeve të tij. Por kjo nuk e ka penguar atë të bëjë thashetheme për kandidatë të mundshëm gjatë udhëtimeve të tij të shpeshta me avion për në ngjarjet e fushatës ose kur impresionohet nga një prej aleatëve të tij në televizion.
“Ai do të ishte i shkëlqyer në këtë,” ose “Ajo do të ishte e shkëlqyer në atë,” ka thënë Trump kohët e fundit teksa shikon përfaqësues në televizion, sipas një personi që ka njohuri për komentet e tij dhe që iu dha anonimiteti për të folur lirisht. Dhe, si me kërkimin e tij për një kandidat për zëvendëspresident, shfaqjet në televizion janë bërë një arenë e rëndësishme për aleatët që garojnë agresivisht për një post në kabinet. Disa kandidatë për kabinetin madje kanë punësuar ekipet e tyre të marrëdhënieve publike.
Kabineti i parë i Trump u konfirmua ngadalë, për shkak se demokratët e vonuan procesin, dhe u pa një numër i lartë largimesh nga ato poste të larta gjatë katër viteve të tij në detyrë.
Kjo është përmbledhja më e fundit e POLITICO-s për kandidatët kryesorë për postet e larta të Trump-it.
Sekretari i Shtetit
Mandati i parë i Trump-it tregoi sesi sekretarët e Shtetit mund të dështojnë ose të shkëlqejnë si zyrtarët më të lartë të politikës së jashtme të vendit.
Trump kishte një marrëdhënie të ftohtë me sekretarin e tij të parë të Shtetit, Rex Tillerson, duke e përjashtuar atë ngadalë nga politika e SHBA-së përpara se ta shkarkonte atë publikisht në rrjetet sociale. Por pasardhësi i Tillerson-it, Mike Pompeo, u bë një nga këshilltarët më të besuar të Trump-it dhe ai që mund të gjejë një post të ri në një administratë të dytë.
Zgjedhja e Trump-it për sekretar të Shtetit do të ndiqet me vëmendje në të gjithë Evropën, pas viteve të tij me deklarata për distancimin e SHBA-së nga NATO-ja dhe dëshirës së tij për të ndërprerë mbështetjen ushtarake për Ukrainën. Kjo zgjedhje gjithashtu do të jetë një matës i fuqisë që ende kanë zërat për Rusinë në GOP.
Sekretari i Thesarit
Zgjedhja e Trump-it për sekretar të Thesarit do të përparojë një agjendë që formëson një çështje kyçe për trashëgiminë e tij, ekonominë.
Sekretari i Thesarit, Steven Mnuchin, doli të ishte një nga sekretarët më të qëndrueshëm të kabinetit të Trump-it në një administratë të karakterizuar nga lëvizje të shpeshta të personelit të lartë.
Tani, sekretari i ardhshëm do të përballet me betejat kryesore fiskale që pritet të dominojnë Uashingtonin në vitin e ardhshëm: një përballje e mundshme për tavanin e borxhit dhe negociatat mbi ligjin fiskal republikan të vitit 2017 që skadon.
Zgjedhjet e ardhshme të Trump-it për sekretar të Thesarit dhe postet kryesore ekonomike do të monitorohen me vëmendje për të parë nëse ai mund të përparojë idetë populiste që ai ka shprehur gjatë fushatës si një grup i ri tarifash prej 20 për qind për shumicën e importeve ose do të qeverisë si një republikan më tradicional dhe miqësor ndaj biznesit.
Liderët e biznesit, ekzekutivët e Wall Street dhe republikanët e Kongresit kanë përqafuar thirrjet e Trump-it për të ulur rregulloret dhe taksat për kompanitë, edhe pse nuk bien dakord me politikat e tij proteksioniste të tregtisë.
Sekretari i Mbrojtjes
Sekretari i Mbrojtjes i Trump-it do të duhet të mbrojë këndvështrimin e tij kryesisht izolues kundër strukturave të sigurisë kombëtare dhe ndaj mbi 2 milionë punonjësve të departamentit. Kjo është gjithashtu një rol ku besnikëria është e rëndësishme, pasi personi që mban këtë detyrë është shpesh bindës për publikun dhe për të dyja partitë.
Ish-Sekretari i Mbrojtjes, Jim Mattis, fillimisht u admirua brenda kabinetit të Trump, por u largua paqësisht për një sërë vendimesh strategjike me të cilat ai nuk ishte dakord, nga dëshira e Trump për një Forcë Hapësinore, një ndalim për shërbimin ushtarak për personat transgjinorë dhe dislokimin e mijëra trupave në kufirin SHBA-Meksikë. Kur më në fund njoftoi dorëheqjen në vitin 2018, ai e bëri këtë duke shprehur publikisht mosmarrëveshje me vendimin e Trump për të tërhequr trupat nga Siria.
Në vitin 2020, Mattis kritikoi vendimin e Trump për të dislokuar ushtrinë për të kontrolluar trazirat pas vrasjes së George Floyd, duke thënë se administrata po tallej me Kushtetutën. Si rezultat, Trump ka shprehur zhgënjimin ndaj Mattis dhe pasardhësit të tij, Mark Esper, duke thënë se nuk ndoqën direktivat e tij të politikës. Në këtë mënyrë, Trump do të kërkojë dikë të cilin e njeh dhe i beson paraprakisht, dhe që do të jetë i përkushtuar për të kthyer prapa politikat e administratës Biden që përqendrohen në promovimin e diversitetit racor dhe gjinor në forcat e armatosura.
Prokurori i Përgjithshëm
Zgjedhja e prokurorit të përgjithshëm është një nga shpërblimet më të mëdha për Trump në rast se rifiton Shtëpinë e Bardhë. Prokurori i përgjithshëm do të ketë fuqinë për të ndihmuar Trump të arrijë dy nga qëllimet e tij kryesore ligjore: të mbyllë çështjet penale federale kundër tij dhe të ndjekë penalisht armiqtë e tij. Presidenti i zgjedhur përballet me një ndjekje aktive penale federale dhe një çështje tjetër federale të pushuar, që prokurori special Jack Smith kërkon të rihapë. Një nga veprimet e para të Trump do të jetë t’i kërkojë Departamentit të Drejtësisë që të mbyllë këto çështje. Ai gjithashtu ka thënë shpesh që synon të përdorë Departamentin e Drejtësisë për të marrë hak ndaj armiqve të tij.
Sekretari i Brendshëm
Departamenti i Brendshëm menaxhon pothuajse çdo hektar toke publike në vend, dhe në mandatin e tij të parë, Trump e udhëhoqi atë drejt prodhimit të karburanteve fosile, duke lënë mënjanë çdo gjë tjetër. Dy nga përgjegjësitë e agjencisë përputhen me premtimin e Trump për të nxitur prodhimin e naftës dhe gazit: ajo cakton standardet e sigurisë për platformat e naftës në det të hapur dhe jep me qira tokë për zhvillimin e naftës, gazit natyror dhe qymyrit. Agjencia e udhëhequr nga Trump kërkoi të tërhiqte rregulloret mbi sigurinë e platformave, ndryshimet klimatike dhe mbrojtjen e specieve të rrezikuara, në përpjekje për të lehtësuar shpimin e tokave publike për kompanitë e naftës. Me fokusin e fundit të Trump mbi energjinë fosile, ai pritet të zgjedhë dikë që do të rregullojë këto politika për të hequr pengesat e vendosura nga administrata e Biden.
Sekretari i Energjisë
Departamenti i Energjisë mbikëqyr rezervën bërthamore të SHBA-së dhe zhvillimin e burimeve energjetike vendore, duke përfshirë lëndët djegëse fosile. Në kohën kur ishte në detyrë, Trump vendosi theksin mbi energjinë fosile në mënyrë të qartë. Ai emëroi në këtë pozicion ish-guvernatorin e Teksasit, Rick Perry, dhe më vonë Dan Brouillette, të dy mbështetës të fuqishëm të industrisë së naftës dhe gazit. Për mandatin e tij të dytë të mundshëm, Trump pritet të zgjedhë një individ që mbështet zgjerimin e shfrytëzimit të lëndëve fosile në SHBA dhe të zhbëjë çdo përpjekje për kalimin drejt burimeve të rinovueshme të energjisë që janë përparuar nga administrata e Biden.
Sekretari i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore
Pasi Trump i mëparshëm e kishte vënë këtë departament në qendër të përpjekjeve të tij për të shfuqizuar Aktin e Kujdesit të Përballueshëm (Obamacare), sekretari i ri i tij do të ketë një mandat të qartë për të kufizuar, për sa mundet, ndikimin e këtij akti. Në rolin e mëparshëm, Alex Azar dhe Tom Price u përballën me sfida në përpjekjet e tyre për të tërhequr aktin, pasi ata hasën rezistencë të fortë në Kongres dhe nga publiku. Megjithatë, sekretari i ri pritet të ndërmarrë masa të tilla si ulja e buxhetit për programet e kujdesit shëndetësor të përballueshëm dhe mbështetja e alternativave private.
Sekretari i Arsimit
Departamenti i Arsimit do të ketë një ndikim të madh në politikat e arsimit të lartë dhe në nxitjen e konkurrencës në arsimin bazë. Trump pritet të zgjedhë dikë që mbështet rritjen e autonomisë së shkollave dhe të shfuqizojë masat e forta të kontrollit nga qeveria federale. Ai gjithashtu mund të punojë për të kufizuar ndihmat federale për studentët dhe për të kundërshtuar politikat e Biden për heqjen e borxhit të studentëve.
Sekretari i Strehimit dhe Zhvillimit Urban
Trump ka qenë kritik ndaj rregulloreve që synojnë të luftojnë diskriminimin dhe të nxisin barazinë racore në strehim. Ai ka argumentuar se këto rregullore kanë ndikuar negativisht në pronësinë private dhe në zhvillimin e lagjeve. Sekretari i tij i ardhshëm do të fokusohet në uljen e rregullave që prekin zhvillimin e strehimit, si dhe në politika që mbështesin ndërtimin e shtëpive me kosto të ulët.
Sekretari i Sigurisë Kombëtare
Siguria kufitare është një nga premtimet kryesore të Trump dhe do të mbetet prioritet. Sekretari i tij i Sigurisë Kombëtare do të përqendrohet në forcimin e mbrojtjes në kufi dhe në uljen e emigracionit të paligjshëm. Për më tepër, pritet që Trump të zgjedhë një sekretar që do të punojë për të zbutur ndikimet e masave të Biden për lehtësimin e politikave të emigracionit dhe për të rivendosur praktikat e ashpra të ndalimit të emigrantëve në kufi.
Sekretari i Punës
Me fokus në zhvillimin ekonomik dhe rritjen e vendeve të punës, Trump pritet të emërojë një sekretar të Punës që mbështet rregulloret e kufizuara për punëdhënësit dhe fleksibilitetin e tregut të punës. Në mandatin e tij të mëparshëm, Trump emëroi sekretarë të Punës që mbështetën të drejtat e punëdhënësve mbi sindikatat dhe që reduktuan rregulloret në vendet e punës. Ai pritet të vazhdojë në këtë drejtim, duke synuar për të nxitur rritjen e vendeve të punës përmes lehtësimit të barrës rregullatore mbi bizneset.
Sekretari i Veteranëve
Shërbimi për veteranët ka qenë një temë e rëndësishme për Trump, i cili ka theksuar rëndësinë e kujdesit për ta dhe përmirësimin e shërbimeve të tyre. Sekretari i tij i ardhshëm pritet të jetë një mbrojtës i fuqishëm për veteranët dhe të punojë për të përmirësuar kujdesin shëndetësor dhe shërbimet që ofrohen nga sistemi i kujdesit për veteranët, duke ndjekur rrugën e përcaktuar gjatë administratës së tij të mëparshme. Në përgjithësi, secili nga këta poste do të pasqyrojë në mënyrë të qartë prioritetet politike të Trump, që përfshijnë uljen e rregulloreve federale, forcimin e kufijve dhe fokusimin te prodhimi energjetik vendor.
Sekretari i Sigurisë Kombëtare
Emigrimi ka qenë një forcë shtytëse për të gjitha fushatat e Trump për Shtëpinë e Bardhë, dhe nuk ka asnjë pjesë të qeverisë që ndërthuret më shumë me këtë çështje sesa Departamenti i Sigurisë Kombëtare (DHS).
Si president, Trump shpesh shtyu zyrtarët e DHS për statistika mbi deportimet dhe kalimet ilegale të kufirit. Theksi i tij në sigurinë e kufirit jugperëndimor ndonjëherë i shqetësoi zyrtarët e lartë të departamentit, pasi përgjegjësia e tyre është shumë më e gjerë. Por që nga koha kur Trump ishte në detyrë, emigrimi është bërë një çështje politike me potencial të madh për të: Një anketë e fundit tregoi se votuesit në shtetet kyçe, me 12 pikë përqindje, besojnë se ai është më i mundshëm për të përmirësuar sistemin e emigracionit.
Kjo do të thotë se kreu i DHS të Trump do të ketë pushtet të konsiderueshëm dhe mundësi për të biseduar shpesh me presidentin si dhe do të përballet me kontroll të intensifikuar. Ish-presidenti ka kërkuar një rritje dramatike të deportimeve dhe mbajtjes së emigrantëve në paraburgim, si dhe një fushatë rekrutimi për patrullat kufitare. Një sfidë tjetër do të jetë avancimi i agjendës së Trump për emigracionin pa humbur nga pamja misonin e gjerë të DHS, i cili përfshin sigurinë kibernetike, luftën kundër terrorizmit, ekstremizmin e brendshëm dhe përgjigjen ndaj katastrofave.
Kryetari i Shtëpisë së Bardhë
Kur presidenti dëshiron të bëjë të pamundurën, kryetari i Shtëpisë së Bardhë duhet ta bëjë atë të ndodhi.
Pasi la Shtëpinë e Bardhë, Trump ka bërë për prioritete të tij të rrethojë veten me besnikë dhe do të dëshirojë të vendosë dikë në këtë rol të lartë që ai e beson dhe që do ta ndihmojë të realizojë në mënyrë efikase agjendën e tij legjislative dhe rregullatore. Gjatë katër viteve të tij në detyrë, Trump ka kaluar nëpër katër kryetarë të Shtëpisë së Bardhë: Reince Priebus, Gjeneralin John Kelly (i pensionuar), Mick Mulvaney dhe Mark Meadows. Çdo njeri e ka pasur stilin e tij të udhëheqjes para se përfundimisht të largohej ose të shtyhej nga Trump.
Por përgjegjësia për të drejtuar Perëndimoret (West Wing) drejtuar politikën, menaxhuar operacionet e përditshme, ushtruar presion mbi drejtuesit e agjencive, i jep atij pothuajse aq shumë pushtet dhe ndikim sa që edhe stres dhe frustrim. Trump do të dëshironte të shmangte kaosin që preku Shtëpinë e tij të Parë të Bardhë dhe përzgjedhja e një kryetari i Shtëpisë së Bardhë që mund ta ndihmojë të niset me sukses që në ditën e parë do të jetë një prioritet kryesor, madje edhe nëse vetë Trump ishte burimi i shumë kaosit.
Administrator i Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA)
Në pesëmbëdhjetë vitet e fundit, EPA ka shndërruar në mjetin më të rëndësishëm për Demokratët në trajtimin e ndryshimeve klimatike brenda vendit dhe për nxitjen e shteteve të tjera që të ndjekin shembullin.
Një administrator i ri i Trump do të synojë të heqë rregulloret që kufizojnë prodhimin dhe konsumimin e lëndëve djegëse fosile. Disa nga objektivat më të mëdha përfshijnë rregulloret e ajrit të periudhës së Biden, si dhe financimin nga Akti i Uljes së Inflacionit, megjithëse një pjesë e konsiderueshme e atij parash do të ketë qenë tashmë e angazhuar. Administrata e tij e parë ishte ngadaltë në nxjerrjen e rregulloreve të zëvendësimit, pjesërisht për shkak të mosrekrutimit të mjaftueshëm të njerëzve me njohuri të thella mbi funksionimin kompleks të agjencisë. Por një qasje më e thjeshtuar pritet në një mandat të dytë.
Gjatë qëndrimit të tij të parë në Shtëpinë e Bardhë, Trump emëroi dy burra për të drejtuar EPA-në, të cilët kishin stile të ndryshme radikalisht për të zbatuar agjendën e tij deregulatore. I pari, Scott Pruitt, kishte paditur disa herë agjencinë si prokuror i shtetit të Oklahomës para se të tërhiqte vëmendjen si administrator për vendime të pazakonta, si kërkesa për një detaj të madh sigurie dhe vendosja e një kabinë për biseda të klasifikuara në EPA. Por i dyti, Andrew Wheeler, ish-drejtori i stafit për senatorin e ndjerë Jim Inhofe (R-Okla.), një skeptik i klimës, e shtyu shumë nga të njëjtat veprime si Pruitt më efikasisht dhe pa bujë.
Përfaqësuesi i Tregtisë i Shteteve të Bashkuara
Kreu i Tregtisë së Shteteve të Bashkuara bëri një rol të rëndësishëm në ndihmën e Trump për të formuar markën e tij ekonomike dhe diplomatike “Amerika para të gjithëve” gjatë vetëm një mandati në Shtëpinë e Bardhë. Në një mandat të dytë, pritet që Trump të jetë më agresiv.
Ky rol, i krijuar më shumë se 60 vjet më parë dhe me rreth 200 punonjës sot, ishte qendror për marrëveshje të mëdha tregtare si NAFTA dhe themelimin e Organizatës Botërore të Tregtisë. Por autori i “Artit të Marrëveshjes” e ka ngritur profilin e tij drastikisht, duke përdorur Robert Lighthizer për të shndërruar retorikën e fushatës dhe televizionit në marrëveshje të reja tregtare të ndërtuara mbi përpjekjet për të ngacmuar partnerët tregtarë të SHBA.
Trump ka mburrur planet – nën udhëheqjen e Lighthizer – për tarifa më të larta dramatikisht, duke përmendur tarifa deri në 20 përqind për të gjitha importet dhe edhe më të larta për Kinën.
Ish-presidenti ka hedhur poshtë frikën se planet e tij do të shkaktojnë inflacion dhe do të godasin konsumatorët e zakonshëm, por shumicën e kësaj mund ta bëjë pa nevojën e Kongresit./ POLITICO
SHBA- Donald Trump do të kthehet në Shtëpinë e Bardhë, pasi ka premtuar veprime për çështjet përfshirë emigracionin, ekonominë dhe luftën në Ukrainë. Ai duket se do të gëzojë mjaft mbështetje për axhendën e tij politike në Kongres pasi partia e tij Republikane rifitoi kontrollin e Senatit.
Në fjalimin e tij të fitores, Trump u zotua: "Unë do të qeveris me një moto të thjeshtë: Premtime të bëra, premtime të mbajtura. Ne do t'i mbajmë premtimet tona."
Por në disa raste, ai ka dhënë pak detaje se si mund t'i arrijë qëllimet e tij. I pyetur në vitin 2023 nga Fox News nëse ai do të abuzonte me pushtetin e tij ose do të synonte kundërshtarët politikë, ai u përgjigj se nuk do ta bënte, "përveç ditës së parë".
"Jo, jo, jo, përveç ditës së parë. Ne po mbyllim kufirin dhe po shpojmë, shpojmë, shpojmë. Pas kësaj, unë nuk jam diktator," tha ai.
Këto janë 7 premtimet që Trump ka bërë:
1) Deporton emigrantët pa dokumente
Gjatë fushatës, Trump premtoi dëbimet masive më të mëdha të emigrantëve pa dokumente në historinë e SHBA. Ai gjithashtu u zotua të përfundojë ndërtimin e një muri në kufirin me Meksikën që filloi gjatë presidencës së tij të parë.
Numri i kalimeve në kufirin jugor të SHBA-së arriti nivele rekord në fund të vitit të kaluar gjatë administratës Biden-Harris, përpara se të binte në vitin 2024. Ekspertët i kanë thënë BBC-së se dëbimet në shkallën e premtuar nga Trump do të përballen me sfida të mëdha ligjore dhe logjistike dhe mund të ngadalësojnë rritjen ekonomike.
2) Rritje në ekonomi, taksa dhe tarifa
Të dhënat e sondazhit të daljes kanë sugjeruar se ekonomia ishte një çështje kyçe për votuesit. Trump ka premtuar "t'i japë fund inflacionit", i cili u rrit në nivele historike nën Presidentin Joe Biden përpara se të binte përsëri. Por fuqia e një presidenti për të ndikuar drejtpërdrejt mbi çmimet është e kufizuar.
Ai ka premtuar gjithashtu shkurtime gjithëpërfshirëse të taksave, duke zgjatur rregullimin e tij nga viti 2017. Ai ka propozuar që të bëhet pa taksa mbi të ardhurat, heqja e taksës për pagesat e sigurimeve shoqërore dhe rruajtjen e taksës së korporatës. Ai ka propozuar tarifa të reja prej të paktën 10% për shumicën e mallrave të huaja, për të ulur deficitin tregtar. Importet nga Kina mund të kenë një tarifë shtesë prej 60%. Disa ekonomistë kanë paralajmëruar se lëvizje të tilla mund të rrisin çmimet për konsumatorët.
3) Fal disa protestues të 6 janarit
Trump ka thënë se do të "lirojë" disa nga të dënuarit për vepra penale gjatë trazirave në Uashington DC më 6 janar 2021, kur mbështetësit e tij sulmuan ndërtesën e Kapitolit në një përpjekje për të penguar fitoren zgjedhore të Joe Biden në 2020. Disa persona u fajësuan për dhunën, të cilën Trump u akuzua për nxitje.
Ai ka punuar për të minimizuar rëndësinë e trazirave dhe për të riformuluar qindra mbështetës që u dënuan si të burgosur politikë. Ai vazhdon të thotë se shumë prej tyre janë "të burgosur gabimisht", megjithëse ka pranuar se "dy prej tyre, me siguri kanë dalë jashtë kontrollit".
4) Shkarkimi i këshilltarit special Jack Smith
Trump është zotuar të shkarkojë "brenda dy sekondave" nga marrja e detyrës, prokurorin veteran që drejton dy hetime penale kundër tij. Prokurori i posaçëm Jack Smith ka paditur Trump për përpjekjet e supozuara për të përmbysur zgjedhjet e vitit 2020 dhe për keqpërdorimin e tij të dyshuar të dokumenteve të klasifikuara.
Trump mohon çdo keqbërje dhe arriti të parandalojë që secili rast të dalë në gjyq përpara zgjedhjeve. Ai thotë se Smith e ka nënshtruar atë në një "gjueti politike shtrigash". Trump do të kthehet në Shtëpinë e Bardhë si presidenti i parë me një dënim penal, pasi është shpallur fajtor në Nju Jork për falsifikimin e të dhënave të biznesit.
5) Fundi i luftës në Ukrainë
Trump ka kritikuar dhjetëra miliarda dollarë të shpenzuara nga SHBA për mbështetjen e Ukrainës në luftën e saj me Rusinë dhe është zotuar të përfundojë konfliktin “brenda 24 orëve” përmes një marrëveshjeje të negociuar. Ai nuk ka thënë se çfarë mendon se asnjëra palë duhet të heqë dorë. Demokratët thonë se masa do të inkurajonte presidentin Vladimir Putin.
Trump dëshiron që SHBA të shkëputet nga konfliktet e huaja në përgjithësi. Lidhur me luftën në Gaza - Trump është pozicionuar si një mbështetës i vendosur i Izraelit, por i ka kërkuar aleatit amerikan që t'i japë fund operacionit të tij. Ai gjithashtu është zotuar t'i japë fund dhunës së lidhur në Liban, pa dhënë detaje të mëtejshme.
6) Mos ndalimi i abortit
Kundër dëshirës së disa prej mbështetësve të tij, Trump tha gjatë debatit presidencial me Kamala Harris se ai nuk do të nënshkruante në ligj një ndalim kombëtar të abortit. Në vitin 2022, e drejta kushtetuese mbarëkombëtare për abortin u rrëzua nga Gjykata e Lartë, e cila kishte një shumicë gjyqtarësh konservatorë pas presidencës së parë të Trump.
Të drejtat riprodhuese u bënë një temë kyçe e fushatës për Harrisin dhe disa shtete miratuan mbrojtjen ose zgjerimin e të drejtave të abortit në ditën e votimit. Vetë Trump ka thënë rregullisht se shtetet duhet të jenë të lira të vendosin ligjet e tyre për abortin, por u përpoq të gjente një mesazh të qëndrueshëm të tijin.
7) Shkurtoj rregulloret e klimës
Gjatë presidencës së tij të parë, Trump hoqi qindra mbrojtje mjedisore dhe e bëri Amerikën kombin e parë që u tërhoq nga marrëveshja e Parisit për klimën. Këtë herë, ai është zotuar përsëri të shkurtojë rregulloret, veçanërisht si një mënyrë për të ndihmuar industrinë amerikane të makinave. Ai ka sulmuar vazhdimisht automjetet elektrike, duke premtuar se do të përmbysë objektivat e Bidenit duke inkurajuar kalimin në makina më të pastra.
Ai është zotuar të rrisë prodhimin e lëndëve djegëse fosile në SHBA duke u zotuar se do të "shpojë, shpojë, shpojë" në ditën e parë në favor të burimeve të rinovueshme të energjisë si energjia e erës. Ai dëshiron të hapë zona të tilla si shkretëtira e Arktikut për shpimet e naftës, të cilat ai argumenton se do të ulte kostot e energjisë, megjithëse analistët janë skeptikë.
SHBA- Në ditët dhe javët në vijim, do të ketë shumë arsye në lidhje me atë që saktësisht çuan në fitoren vendimtare të Donald Trump në zgjedhje. Të mërkurën herët në mëngjes, Trump arriti 270 votat elektorale të nevojshme për të rifituar Shtëpinë e Bardhë, një rikthim historik për një ish-president që refuzoi të pranonte humbjen e tij ndaj Presidentit Joe Biden 4 vjet më parë dhe akuzohet për nxitjen e një kryengritjeje në Kapitolin e SHBA-së, në një përpjekje për t’u kapur pas pushtetit.
Fitorja e tij ndaj zv.Presidentes Kamala Harris gruaja e parë me ngjyrë që kryesonte garën e një partie të madhe është hera e dytë që ai mund një kundërshtare femër në zgjedhjet presidenciale, pasi mundi Hillary Clinton në 2016. Ngjitja e Harris në krye të biletës së Demokratëve nuk ishte e pazakontë ajo u bë kandidatja e partisë pasi Biden, 81 vjeç, doli nga gara në fund të korrikut mes shqetësimeve për moshën e tij të avancuar pas një debati katastrofik kundër Trump.
Por Trump, 78 vjeç, tani është personi më i vjetër i zgjedhur si president. Veçanërisht, ai përmirësoi performancën e tij të vitit 2020 me shumicën e demografisë për të rifituar disa fusha beteje kryesore që humbi ndaj Bidenit 4 vjet më parë, duke përfshirë Pensilvaninë dhe Xhorxhian.
Tërheqja e vonuar e Biden
Biden vendosi të heqë dorë nga oferta e tij për rizgjedhje dhe të miratojë Harrisin si kandidat demokrat më 21 korrik, duke përmbysur garën presidenciale pak më shumë se tre muaj para ditës së zgjedhjeve. Ai u dorëzua pas javësh presioni të pandërprerë nga kolegët demokratë, pas një debati pengues në qershor, që rriti shqetësimet për moshën dhe aftësinë e tij për të mposhtur Trump në nëntor. Disa me siguri do të thonë se një tërheqje e hershme nga gara mund t’i kishte dhënë zëvendësuesit të tij kohë shtesë për t’i bërë një ofertë votuesve.
Asnjë garë paraprake për të zëvendësuar Biden
Nëse Biden do të largohej më shpejt, demokratët mund të kishin mbajtur një garë shumë të shkurtër paraprake për të zgjedhur një kandidat që përfaqësonte një ndarje të qartë me administratën aktuale dhe u bën thirrje votuesve për të mposhtur Trump. Në vend të kësaj, demokratët u bashkuan rreth Harris dhe ajo fitoi nominimin pa pasur fjalën e votuesve demokratë, në një proces që disa e kritikuan si jodemokratik.
Zgjedhja e kandidatit për zv. President nga Harris
Duke zgjedhur Guvernatorin e Minesotës, Tim Walz, si kandidatin e saj, Harris u përpoq të siguronte që shtetet e Michiganit dhe Wisconsin të ishin të sigurta në kolonën e saj. Por prania e Walz në biletë duket se ka bërë pak ndryshim. Bileta Harris-Walz nuk arriti të fitojë në Wisconsin dhe është pas Trump në Michigan, megjithëse gara ende nuk është shpallur e përfunduar zyrtarisht.
Biden i kishte mbajtur ngushtë të dy shtetet në vitin 2020. Zgjedhja e Walz-it kishte zhgënjyer gjithashtu mbështetësit e guvernatorit të Pensilvanisë, Josh Shapiro, i cili mund t’i kishte ndihmuar demokratët të fitonin shtetin më të madh të betejës në zgjedhje. Trump fitoi Pensilvaninë dhe 19 votat e saj elektorale këtë vit.
Zemërimi i arabo-amerikanëve
Humbja e Harris vjen pas shqetësimeve se ajo do të paguante një çmim të lartë për dështimin për të dëgjuar votuesit që kërkonin që administrata Biden t’i japë fund mbështetjes së saj për luftën e Izraelit në Gaza. Qëndrimi i saj mund t’i ketë kushtuar asaj shtetin kyç të Miçiganit, i cili ka përqendrimin më të madh të votuesve arabo-amerikanë në vend. Trump ka fituar tashmë Dearborn, një qytet ku rreth gjysma e banorëve janë me origjinë arabe, 4 vjet pasi Biden fitoi qytetin me një diferencë 3 me 1.
Nihad Awad, drejtor ekzekutiv kombëtar i Këshillit për Marrëdhëniet Amerikano-Islamike, i tha Newsweek në një deklaratë se: “është e rëndësishme që zyrtarët demokratë dhe të tjerë të zgjedhur të pranojnë rënien e madhe të mbështetjes së zëvendëspresidentes Harris në shtetet kyçe në krahasim me fitoren e Presidentit Biden në 2020. Kjo erdhi pjesërisht, nga zhgënjimi i thellë që ndiejnë shumë votues të rinj, myslimanë, arabë dhe të tjerë me administratën Biden-Harris për shkak të mbështetjes së saj të qëndrueshme financiare dhe ushtarake për gjenocidin e vazhdueshëm të Izraelit në Gaza”.
Awad vijoi “në vend që të dëgjonte shumicën e qartë të amerikanëve që mbështesin si një armëpushim dhe një pezullim të dërgimit të armëve ndaj Izraelit, zv. Presidentja Harris përdori një ton pak më dashamirës ndaj palestinezëve duke iu përmbajtur thelbit të qëndrimit katastrofik të Presidentit Biden. Kjo çoi në një zhvendosje të paprecedentë të mbështetjes nga komunitetet myslimane, arabe dhe të tjera që tradicionalisht votojnë për presidentët demokratë”.
Humbja e votuesve latinë
Harris duket se nuk ka bërë mjaftueshëm për të aktivizuar një nga blloqet e votimit me rritje më të shpejtë dhe gjithnjë e më me ndikim të vendit. Sondazhet e jashtme tregojnë se Harris ia doli më keq me votuesit latinë sesa Biden në vitin 2020, me burrat latinë në veçanti duke u zhvendosur te Trump, i cili ka premtuar një dëbim masiv të emigrantëve që ndodhen ilegalisht në SHBA.
Një Strategji Dixhitale Inferiore
Mediat sociale mund të kenë kontribuar gjithashtu në fitoren e Trump. Ndërsa zv.presidentja përqafoi një strategji të parë dixhitale dhe intervista të kufizuara me mediat tradicionale, shtrirja e fushatës së saj në mediat sociale ka të ngjarë të zvogëlohej nga fushata e Trump në X (ish- Twitter ).
Pronari i X, Elon Musk kaloi muaj duke përdorur platformën për të përforcuar mesazhin e fushatës së Trump. Ai gjithashtu krijoi një lotari votuesish prej 1 milion dollarësh në ditë në shtetet swing.
“Është koha që Partia Demokratike të pajtohet me faktin se një shumicë dërrmuese e publikut amerikan jeton në një mjedis mediatik nga Fox në Twitter e deri te podkastet që funksionuan si një makinë propagande republikane”, tha Matt McDermott, një strateg demokrat.
SHBA- Këngëtarja dhe kantautorja amerikane Sabrina Carpenter ka arritur një moment historik në angazhimin qytetar, duke regjistruar më shumë votues gjatë turneut të saj 2024 se çdo artist tjetër këtë vit.
Këngëtarja ka punuar me organizatën e regjistrimit të votuesve HeadCount. Organizata tha se Carpenter regjistroi 35,814 votues, me 263,087 votues të tjerë të angazhuar në mënyra të tjera, të tilla si kontrollimi i statusit të tyre të regjistrimit ose vendi i votimit.
Ajo e arriti këtë përmes dhuratave të ndryshme të turneut të saj “Short n’ Sweet” dhe me postë.
Në një deklaratë, CEO i HeadCount, Lucille Wenegieme tha, “Përmes partneriteteve tona me mbi 100 artistë të mirë të muzikës – si Sabrina Carpenter, Green Day, Ariana Grande dhe shumë të tjerë – HeadCount pati një vit rekord, duke regjistruar mbi 450,000 votues të rinj ndërsa angazhoi më shumë se tre milionë njerëz për t’u siguruar që do të votojnë”.
HeadCount punon me artistë për të regjistruar votuesit personalisht në koncertet e tyre, dhe gjithashtu organizon lotari dhe konkurse të tjera që inkurajojnë fansat të kontrollojnë regjistrimin e votuesve për të fituar bileta për shfaqje.
SHBA- Disa orë para se të bëhej zyrtare se Donald Trump ishte kthyer në Shtëpinë e Bardhë, mbështetësi i tij më i madh ishte tashmë brenda Zyrës Ovale. Elon Musk, i cili ka qenë një mbështetës kryesor i kthimit të Trump në presidencë, ishte në modalitetin e tij të paracaktuar pasi përdori platformën e tij X për të postuar një foto të mbivendosur të tij duke mbajtur një lavaman brenda selisë së pushtetit amerikan.
Ishte amator, por kontributi i Musk në fitoren e Trump ka qenë serioz dhe do të korrë përfitime për personin më të pasur në botë. Trump e pranoi Musk në fjalimin e tij të fitores të mërkurën, edhe nëse kjo kërkonte nxitje nga audienca, dhe tregoi se Musk do të trajtohet mirë nën administratën e tij.
“Ne duhet të mbrojmë gjenitë tonë, nuk kemi aq shumë prej tyre”, tha Trump.
Musk, i cili ka një pasuri prej 264 miliardë dollarësh, mund të përballojë lehtësisht më shumë se 100 milionë dollarë që i ka dhënë fushatës së miliarderit të tij nëpërmjet Super Pac. Kishte shenja të menjëhershme të një kthimi në atë investim të mërkurën në mëngjes. Aksionet në Tesla, prodhuesi i makinave elektrike të cilin ai e drejton si shef ekzekutiv dhe në të cilin ai zotëron 13% të aksioneve, u rritën me rreth 15% në para-tregtimin në Wall Street, duke nënkuptuar një fitim të pasurisë prej 15 miliardë dollarësh.
Mund të ketë edhe më shumë. Dan Ives, një analist në firmën financiare amerikane Wedbush Securities, tha se një fitore e Trump mund të shtojë deri në 200 miliardë dollarë në vlerën e Tesla-s, gjë që do të rriste pasurinë e Musk me rreth 26 miliardë dollarë.
“Pozitivi më i madh nga një fitore e Trump do të ishte për Tesla-n dhe Musk”, shkroi Ives në një shënim për investitorët, duke përmendur përfitimet e mundshme të tilla si mundësinë e imponimit të tarifave ose taksave të importit për automjetet elektrike të prodhuara në Kinë.
Musk zotëron gjithashtu SpaceX, një kompani raketash që ka një mori kontratash të qeverisë amerikane. Vetëm muajin e kaluar siguroi kontrata me vlerë më shumë se 700 milionë dollarë nga Forca Hapësinore e SHBA-ve. SpaceX dhe Tesla kanë marrë të paktën 15.4 miliardë dollarë në kontrata qeveritare gjatë dekadës së fundit, sipas një analize të fundit të New York Times. Richard Pierce, një profesor juridik në Universitetin George Washington dhe specialist në rregullimin e qeverisë, tha se ishte i sigurt që bizneset e Musk do të përfitonin nga më shumë kontrata.
Fitorja e Trump ka nënvizuar gjithashtu fuqinë e butë të pronësisë së Musk mbi platformën e mediave sociale X, edhe nëse duket e pamundur që ai të rikuperojë drejtpërdrejt 44 miliardë dollarët që shpenzoi për të në vitin 2022, kur njihej si Twitter. X ka pësuar një ndryshim të krahut të djathtë nën pronësinë e Musk dhe ka luajtur një rol kontribuues në fushatën e Trump. Musk ka rikthyer figura nxitëse të krahut të djathtë si teoricieni i konspiracionit Alex Jones. Kontrolli i rrjetit nga Musk i ka mundësuar atij të përforcojë mesazhet e tij pro-Trump në platformë.
Llogaria e tij është më e madhe, me më shumë se 200 milionë ndjekës. Ajo ka qenë shumë aktive gjatë fushatës, ndonjëherë duke postuar më shumë se 100 herë në ditë me angazhim shumë të rëndë: vetëm postimi i lavamanit është parë 50 milionë herë. X ka qenë një lojtar kyç në një ekosistem mediatik që ka mbështetur Trump, duke përfshirë podcasters si Joe Rogan. Bruce Daisley, ish-kreu i operacioneve evropiane të Twitter-it, tha se gjatë gjithë zotërimit të X nga Musk, miliarderi kishte refuzuar të bënte kompromis për përfitime financiare afatshkurtra.
“Duke prezantuar një algoritëm më agresiv, ai definitivisht ka ndryshuar hapësirën që komentuesit, gazetarët dhe njerëzit politikë e përdorin në një vend që favorizon zërat e djathtë përfshirë të tijin”, tha Daisley.
Po ashtu ka të ngjarë të ketë një rol për Musk në administratën Trump. Në shtator, Trump tha se do të formonte një komision qeveritar për efikasitetin, me Musk që do ta drejtonte atë. Një punë qeveritare me kohë të plotë do të kërkonte që Musk t’i besonte kompanitë e tij, por një rol me kohë të pjesshme në efikasitetin e qeverisë nuk do të kërkonte një veprim të tillë.
“Teorikisht, Musk nuk mund të marrë një punë me kohë të plotë në qeveri pa i besuar kompanitë e tij. Megjithatë, ai mund të marrë pjesë si anëtar me kohë të pjesshme në një komision presidencial, pa e bërë këtë”, tha Brian Quinn, një profesor në shkollën juridike të Kolegjit të Bostonit.
Musk ka treguar tashmë se një organ qeveritar i efikasitetit do të ndihmonte SpaceX, duke deklaruar në X se biznesi i tij mund të arrijë në Mars më shpejt për sa kohë që nuk mbytet nga burokracia. Ai shtoi në një postim në X se Departamenti i Efikasitetit të Qeverisë është e vetmja rrugë për të zgjatur jetën përtej Tokës. Kompani të tjera të Musk përfshijnë startup-in e inteligjencës artificiale xAI, i cili thuhet se po shkon drejt një vlerësimi prej 40 miliardë dollarësh dhe firma e implanteve të trurit Neuralink, e cila thuhet se vlen 8 miliardë dollarë.
Sektori më i gjerë i teknologjisë në SHBA pritet të përfitojë gjithashtu për sa i përket rregullimit. Ekziston një pritje e gjerë që Lina Khan, kreu i Komisionit Federal të Tregtisë dhe një kampione e një qasjeje të ashpër ndaj firmave të mëdha të teknologjisë, do të zëvendësohet.
“Është gjithçka pozitive për Musk dhe sektorin e teknologjisë në SHBA”, tha Neil Wilson, kryeanalisti në firmën e ndërmjetësimit Finalto. Musk është tashmë një figurë e famës dhe fuqisë globale, por Trump./ The Guardian
SHBA- Menjëherë pas humbjes së Kamala Harris ndaj Donald Trump, disa demokratë kanë fajësuar Presidentin Joe Biden.
“Biden do të fajësojë shumë për këtë. Dhe sinqerisht, ai duhet fajësuar," tha një zyrtar i fushatës së Harris.
Gjithashtu zyrtari tha se ka shumë arsye se pse demokratët e fajësojnë Joe Biden për kthimin e afërt të Trump në Shtëpinë e Bardhë. Po ashtu demokratët thonë se Biden duhet ta mendonte mirë kandidatin pasi dha dorëheqje nga gara presidenciale. Partia gjithashtu nuk pati kurrë një mundësi për të vendosur, ankohet zyrtari.
Donald Trump nuk i vodhi zgjedhjet e 2024. Ai i ka fituar, në mënyrë të qartë dhe gjithëpërfshirëse. Demokratët paralajmëruan se Trump dhe mbështetësit e tij janë të përgatitur të rrëmbejnë demokracinë. Tani ata duhet të pranojnë me keqardhje një realitet tjetër: Lëvizja Trump, pavarësisht sa i tmerron kundërshtarët, është një shprehje e fuqishme e demokracisë.
Zëvendëspresidentja Kamala Harris mund të ketë qenë një kandidate e papërsosur, testet për të janë duke u zhvilluar fuqishëm të mërkurën në mëngjes, por ajo e dha argumentin thelbësor demokratik në mënyrë perfekte: Epoka e Trump ishte diçka që duhej hequr nga këpucët kombëtare.
Në vend të kësaj, do të ketë një ndihmë tjetër të vendosur në pllakën kombëtare. Kundërshtarët e tij nuk duhet të pretendojnë se ka shije të mirë. Por, tani për tani, ata duhet ta hanë atë.
Nuk është vetëm Harris ajo që duhet të llogarisë me realitetin se Trump iu përgjigj disponimit kombëtar në mënyrë më të besueshme për një pjesë më të madhe të amerikanëve sesa ajo. (Për momentin, ai është në rrugën e duhur për të fituar votën popullore si dhe një fitore solide të Kolegjit Zgjedhor) Trump është i mallkuar për një shumicë solide të të diplomuarve në universitet, duke përfshirë një numër të madh konservatorësh dhe republikanësh tradicionalë. Këta votues i dërgojnë fëmijët e tyre në kampuse ku neveria e Trump është një nen besimi. Mediat e lajmeve arritën gjerësisht në përfundimin se graviteti i kërcënimit të Trump ndaj normave amerikane, duke përfshirë faktin se ai është një kriminel i dënuar, nënkuptonte heqjen e fjalëve nuselalë si “mashtruar” dhe në vend të kësaj e quajti atë një gënjeshtar dhe një despot të mundshëm.
Mbrëmja e së martës dha një përgjigje se sa do të zbehte politika e denoncimit mbështetjen e Trump. Dhe u shtroi një pyetje të re kundërshtarëve të tij: çfarë tani?
2024 me siguri duhet të bindë dyshuesit e fundit për diçka që ishte e dukshme për partizanët e Trump që nga momenti kur ai dërgoi për herë të parë ambiciet e tij presidenciale në 2015: Ai nuk është thjesht një kandidat i famshëm, por lider i një lëvizjeje politike.
Dallimi është i rëndësishëm. Politikanët konvencionalë mund të shohin se karriera e tyre u shuhet në një moment përpara polemikave dhe pengesave. Udhëheqësit e lëvizjes, figura të rralla në historinë amerikane, e marrin energjinë e tyre nga burimet e thella të identitetit kulturor, ankesave dhe aspiratave. Ashtu si një uragan mbi ujërat tropikale, ato në fakt bëhen më të forta nga polemikat dhe pengesat.
Le të ilustrojmë ndryshimin në tipologji pikërisht këtu. Trump humbi zgjedhjet e vitit 2020 dhe u fajësua për ndërhyrje në transferimin paqësor të pushtetit dhe gjatë gjithë kohës nuk e humbi kurrë kontrollin e tij në Partinë Republikane. Harris tani po pret vetëm momentin e duhur për të pranuar publikisht se ka humbur zgjedhjet e vitit 2024. Për momentin duket se ajo nuk do të fitojë asnjë nga shtatë shtetet kryesore të lëvizjes. Sa prej demokratëve që e përqafuan 48 orë më parë do të jenë gati ta mbështesin nëse ajo vendos të kandidojë sërish në 2028? Pothuajse me siguri ajo është një propozim i vetëm dhe i bërë.
Që Trump përfaqëson një lëvizje, në vend të një konvergjence të çuditshme të rrethanave, është ajo që politikanëve aq të mprehtë sa ish-udhëheqësi i shumicës në Senat, Mitch McConnell u mungonte për të.
"Ai vuri një armë në kokë dhe tërhoqi këmbëzën," tha McConnell për Trump në orët pas trazirave të 6 janarit 2021 në Kapitol. Citimi, nga libri "Kjo nuk do të kalojë" nga kolegët Jonathan Martin dhe Alexander Burns, bëri të qartë se McConnell mendonte se Trump kishte mbaruar dhe se republikanët si ai nuk kishin nevojë për asgjë më shumë për të lehtësuar procesin. Epo, jo.
McConnell nuk do të dëgjojë asnjë tallje nga unë. Një muaj pas zgjedhjeve të 2020-ës, por një muaj para trazirave, unë shkrova një rubrikë me titull, "Relaksohuni, një rikthim i Trump në 2024 nuk do të ndodhë". Pas 6 janarit, një operativ politik që respektoj, i cili kishte qenë skeptik ndaj rubrikës kur u botua, më thirri me një fjalë lavdëruese: “Epo, kjo ishte një nga rubrikat më të zgjuara që do të shkruani ndonjëherë”. Në fakt, do të llogaritet si një nga rubrikat më idiote.
Por unë kisha një teori të rastit për pikëpamjen time. Ishte se Trump përfaqësonte një lloj politikani të veçantë amerikan, nga George Wallace te Joe McCarthy ose, më mirë, Ross Perot. Këto shifra prekin rrymat autentike të ankesave kundër elitave dhe politikës si zakonisht. Ata zakonisht kanë momente kur rrisin si një kometë nëpër qiell, duke bërë që politikanët konvencionalë të struken dhe të dridhen. Pastaj këta renegatë populistë zbehen me shpejtësi sepse nuk rezonojnë realisht me dimensionet më të thella të karakterit amerikan.
Në këtë këndvështrim, entuziazmi për figura të tilla është i barabartë me një udhëtim në Las Vegas. Njerëzit janë të egër për një fundjavë dhe madje bëjnë gjëra që mund t'u shkaktojnë turp në rrethana të tjera. Pastaj kthehen në shtëpi në jetën e tyre të zakonshme. Ajo që tregojnë këto zgjedhje është se, ndryshe nga ajo që McConnell dhe unë besuam dikur, Trump thellësisht rezonon me dimensione më të thella të karakterit amerikan.
Ajo që tani është një pjesë qendrore e këtij personazhi është ajo që unë e kam quajtur Paradoksi i Përbuzjes: Njerëzit tërhiqen nga Trump dhe përbuzja që ai shpreh ndaj kundërshtarëve të tij, veçanërisht ndaj politikanëve liberalë dhe mediave të lajmeve, pikërisht për shkak të përbuzjes që ai tërheq në këmbim. Kjo është linja e drejtpërdrejtë e politikës së tij.
Implikimet janë të zymta. Për një pjesë të konsiderueshme të mbështetësve të tij, ai nuk fitoi në vitin 2016, megjithë vërejtjen e tij famëkeqe për Access Hollywood për kapjen e grave nga pjesët e tyre intime, ose në 2024, pavarësisht nga mohimi i tij zgjedhor. Ai fitoi në një farë mase për shkak të këtyre gjërave dhe indinjatës që ata frymëzuan.
Tani, megjithatë, ka një sfidë të re për Trump. Pjesa më e madhe e energjisë së tij politike vjen nga perceptimi se ai po lufton me guxim kundër forcave të rrënjosura. Si funksionon kjo tani, në dritën e realitetit që ai ka mposhtur pa mëdyshje ato forca? Një politikan i lëvizjes e ka bërë veten politikani i parë që kthehet në Shtëpinë e Bardhë pasi e humbi atë që nga zgjedhjet e vitit 1892 të Grover Cleveland, i cili dukshëm nuk ishte një politikan i lëvizjes apo një kult personaliteti.
Jemi përpara një kapitulli të ri të karrierës së Trump dhe një kapitulli të ri në presidencën amerikane.
SHBA- Njëri nga premtimet kryesore të Presidentit të sapo zgjedhur amerikan Donald Trump gjatë fushatës zgjedhore ishte se ai do t’i jepte menjëherë fund luftës ndërmjet Izraelit dhe Hamasit e Hezbollahut, dy grupeve militante që mbështeten nga Irani. Sot, zgjedhja e tij në Shtëpinë e Bardhë u përshëndet nga Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu si një “rikthim historik” ndërkohë që në Iran, monedha zyrtare pësoi rënien më të madhe historike, duke paralajmëruar sfida të reja për Teheranin. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu përgëzoi të mërkurën Presidentin Donald Trump për fitoren e tij në zgjedhjet presidenciale amerikane.
“Urime për rikthimin më të madh historik! Kthimi juaj historik në Shtëpinë e Bardhë është një fillimi i ri për Amerikën dhe për një angazhim rishtas i fuqishëm për aleancën e ngushtë ndërmjet Izraelit dhe Amerikës. Kjo është një fitore e madhe!” deklaroi Kryeministri Netanyahu.
Ndërkohë sulmet izraelite ndaj grupeve militante Hamas dhe Hezbollah vazhduan në Liban dhe Gazë krahas njoftimeve për 30 viktima në qytetin Barja, vetëm një ditë pasi kryeministri izraelit shkarkoi ministrin e tij të mbrojtjes Yoav Gallant duke iu referuar mospajtimeve mes tyre rreth menaxhimit të luftës në këto dy fronte.
Kryeministri izraelit dhe Presidenti Trump kishin një marrëdhënie të afërt gjatë mandatit të kaluar të ish presidentit, por marrëdhëniet u acaruan kur Netanyahu përgëzoi Presidentin Biden për fitoren në zgjedhjet e vitit 2020. Gjatë mandatit të parë, Presidenti Trump u përpoq ta ribëjë Lindjen e Mesme duke pajtuar Izraelin dhe Arabinë Saudite dhe tani të gjithë janë në pritje të shohin se cilat do të jenë ndërhyrjet e tij në konfliktet e tanishme rajonale.
Izraelitët u bën jehonë urimeve të kryeministrit Netanyahu.
“Sot festojmë fitoren e zotit Trump. Është fitore për popullin amerikan dhe për popullin izraelit... I urojmë fat, e duam dhe e përgëzojmë”, thotë Ester Hadas, banore e Tel Avivit.
Udhëheqësit palestinezë ende nuk kanë reaguar për fitoren e zotit Trump.
Në Bregun Perëndimor, palestinezët shprehën dëshpërimi për zgjedhjen e Presidentit Trump.
“Fitorja e Trumpit për një mandat të dytë është tregues se gjakderdhja do të vazhdojë dhe shenjë se politika amerikane nuk ka ndryshuar – do të vazhdojë të mbështesë Izraelin”, thotë banori i Ramallahut, Naim Fawzi.
Në Iran, zgjedhja e Presidentit Trump ndikoi në rënien më të madhe të vlerës së valutës iraniane, një sinjal i sfidave të reja me të cilat do të përballet ekonomia e këtij vendi që ballafaqohet me sanksione ndërkombëtare për shkak të programit bërthamor. Marrëdhëniet ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë të tensionuara ndër vite, por ato u përshkallëzuan pas tërheqjes së zotit Trump gjatë mandatit të tij të parë presidencial, nga marrëveshja bërthamore me Iranin.
Qeveria iraniane ka bërë përpjekje të minimizojë ndikimin që zgjedhja e zotit Trump do të ketë për Teheranin.
“Zgjedhja e presidentit amerikan nuk ka ndonjë ndikim të veçantë tek ne. Vijat kryesore politike të Shteteve të Bashkuara dhe Republikës Islamike janë statike dhe nuk do të ndryshojnë shumë me ndryshimet e njerëzve në pushtet. Kemi bërë përgatitjet e nevojshme paraprakisht”, tha zëdhënësja e qeverisë iraniane, Fatemeh Mohajerani.
Por iranianët në rrugët e Teheranit shprehën shqetësimet e tyre.
“Trumpi do t’i intensifikojë sanksionet 100 për qind. Gjërat që nuk janë në favorin tonë do të përkeqësohen. Gjendja jonë ekonomike dhe sociale gjithsesi do të përkeqësohet”, tha studenti 22 vjeçar Amir Aghaeian.
Irani dhe Izraeli janë angazhuar në sulme të drejtpërdrejta ndaj njëri-tjetrit në muajt e fundit. Irani ka sulmuar me raketa balistike Izraelin dy herë, ndërkohë që Izraeli së fundmi sulmoi infrastrukturën të prodhimit të raketave balistike dhe dronëve në brendësi të Iranit.
Irani ka kërcënuar se do të hakmerret ndaj Izraelit, ku trupat amerikane tani kanë vendosur një sistem të sofistikuar të mbrojtjes nga raketat./VOA
SHBA- Kamala Harris, e cila humbi garën elektorale me Donald Trump, do të mbajë një fjalim publik në orën 18:00 me orën lokale në Universitetin Howard, ka konfirmuar ekipi i zv.presidentes për CNN.
Pas publikimit të rezultateve, Trump konfirmoi fitoren e tij me avantazh të thellë, ndërsa nga ana tjetër, Harris nuk ka bërë asnjë reagim.
CNN raportoi më herët, se pritet që Harris të telefonojë Trump për ta uruar për fitoren dhe për të pranuar humbjen në këto zgjedhje.
Fitorja vendimtare e Donald Trump në zgjedhje kishte të bënte me shumë gjëra: një refuzim global të pushtetarëve, një rritje në elektoratin republikan dhe një betejë për të ardhmen e demokracisë së Amerikës. Por votuesit vazhdimisht dhe në mënyrë të përsëritur thanë se çështja nr. 1 në këto zgjedhje ishte ekonomia. Kjo shpjegon shumë përse Trump u rizgjodh.
Nga disa metrika kryesore, ekonomia e SHBA-së është në zjarr, zili e pjesës tjetër të botës. Por amerikanët ende e shohin atë në mënyrë të pafavorshme dhe një numër i konsiderueshëm votuesish fajësojnë Presidentin Joe Biden dhe kundërshtaren e Trump, Zëvendëspresidenten Kamala Harris, për dështimin për të bërë përmirësime të mjaftueshme në situatën financiare të amerikanëve gjatë katër viteve të fundit. Sondazh pas sondazhi sugjeroi se amerikanët kanë pikëpamje kryesisht negative për ekonominë amerikane.
Kjo për shkak se ndjenja ekonomike nuk përputhet gjithmonë mirë me të dhënat që tregojnë se ekonomia po shton vende pune, shpenzimet e konsumatorit po rriten dhe produkti i brendshëm bruto, masa më e gjerë e ekonomisë, vazhdon të lulëzojë. Kur mezi paguani për një filxhan kafe ose kur nuk keni mundësi të blini një shtëpi, këto të dhëna janë të pakuptimta: ndiheni të mbyllur nga Ëndrra Amerikane.
Pse thumbon kaq shumë ekonomia amerikane
Strehimi: Çmimet e shtëpive në Amerikë kanë arritur nivele të reja rekord për 15 muaj rresht. Ky është një lajm i shkëlqyeshëm nëse zotëroni një shtëpi dhe jo aq i mirë nëse nuk e keni, veçanërisht me normat e hipotekave që mbeten kokëfortë të larta, pak nën 7%. Kjo është arsyeja pse një rekord i ulët 2.5% e shtëpive ndërruan pronarë këtë vit, më i ulëti në 30 vjet.
Qiraja nuk ofron shumë lehtësim: Rreth gjysma e qiramarrësve amerikanë shpenzuan më shumë se 30% të të ardhurave të tyre nga qiraja në 2023. Familjet që shpenzojnë më shumë se 30% të të ardhurave të tyre në qira, pagesa hipotekore ose kosto të tjera strehimi konsiderohen si "kosto -të ngarkuara” nga Departamenti Amerikan i Strehimit dhe Zhvillimit Urban.
Kriza e përballueshmërisë së banesave ka ndihmuar në përkeqësimin e hendekut të pasurisë së Amerikës, duke i lënë njerëzit që janë të detyruar të lëvizin ose nuk kanë një shtëpi në një shtrëngim financiar. Por shumë njerëz që nuk janë të varfër po ashtu po luftojnë për t'ia dalë mbanë, kryesisht për shkak të kostos së jetesës në një shtëpi: Një e pesta e familjeve amerikane që fitojnë më shumë se 150,000 dollarë në vit, jetojnë nga pagesa deri në kontroll, sipas një Banke të Anketa e Amerikës.
Çmimet: Inflacioni është kthyer në normalitet. Por kjo nuk do të thotë se çmimet po bien, ato thjesht nuk po rriten në nivelin alarmues që ishin disa vite më parë.
Çmimet janë afërsisht 20% më të larta tani se sa ishin kur Biden mori detyrën, duke i lënë amerikanët me një kujtim të përditshëm se sa erë inflacioni u vjen sa herë që shkojnë në dyqan. Çmimet e gazit kanë rënë në mënyrë dramatike gjatë dy viteve të fundit, duke rënë nga një mesatare rekord e lartë prej mbi 5 dollarë në 2022 në nën 3 dollarë për gallon në shumë shtete tani. Kjo ka ndihmuar, por nuk i ka zgjidhur problemet e inflacionit që shumë amerikanë vazhdojnë të përballen çdo ditë.
Politika: Shumë nga mënyra se si ndiheni për ekonominë varet nga politika. Dhe numri i republikanëve të regjistruar në Amerikë po rritet.
Një studim i fundit nga Instituti Brookings, i publikuar javën e kaluar, gjeti një korrelacion midis ndjenjës ekonomike dhe përkatësisë politike me partinë që kontrollon Shtëpinë e Bardhë. Kur Trump mori detyrën, ndjenjat ekonomike republikane u rritën, ndërsa ndjenjat demokratike u zvogëluan. E kundërta ndodhi kur Biden mori detyrën.
Por republikanët kanë tre herë më shumë gjasa të mendojnë se ekonomia është e mirë kur një republikan është në detyrë sesa demokratët kur një demokrat mban Shtëpinë e Bardhë dhe e kundërta është gjithashtu e vërtetë.
Jo, me të vërtetë, ekonomia amerikane është e shkëlqyer
Megjithatë, Trump do të trashëgojë një ekonomi të fortë në letër, gjithsesi.
Puna: Treguesi më i madh i sigurisë ekonomike është nëse keni apo jo një punë, dhe një përqindje e lartë historikisht e njerëzve e kanë. Edhe pse shkalla e papunësisë ka qenë më e lartë gjatë vitit të kaluar, në 4.1%, ajo mbetet në një nivel shumë të shëndetshëm, duke u rritur gradualisht nga shkalla më e ulët e papunësisë që nga zbarkimi i parë në Hënë.
Makina e krijimit të vendeve të punës në ekonominë amerikane është ngadalësuar këtë vit, veçanërisht në muajt e fundit. Muajin e kaluar, ekonomia shtoi vetëm 12,000 vende pune. Megjithatë, ekonomia po vazhdon të shtojë një mesatare mujore prej 170,000 vende pune këtë vit, që është pothuajse saktësisht numri që ekonomia shtoi gjatë tre viteve të para të administratës Trump, përpara se të godiste Covid (175,000 vende pune në muaj).
Sipas Byrosë Amerikane të Statistikave të Punës, kompanitë ende po kërkojnë aq shumë për punëtorët, saqë numri i listimeve të punës është më i madh se numri i punëkërkuesve amerikanë.
GDP: Masa më e gjerë e ekonomisë amerikane po lulëzon. Produkti i brendshëm bruto u rrit me një normë vjetore të rregulluar sezonalisht prej 2.8% tremujorin e kaluar, njoftoi të mërkurën Byroja e Analizës Ekonomike. Ky është një ritëm i shëndetshëm në çdo masë, dhe është në të njëjtin nivel me zgjerimin ekonomik gjatë administratës Trump, kur njerëzit ndiheshin shumë më mirë për gjendjen e ekonomisë.
Ajo gjithashtu e ka bërë ekonominë e Amerikës të ketë zili të botës: Rritja ekonomike e parashikuar e SHBA-së sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, ky vit mbetet më i forti nga ekonomitë e G7.
Çeqet e pagave: Pagat e punëtorëve nuk po lulëzojnë siç ishin disa vjet më parë kur inflacioni ishte vërtet jashtë binarëve. Por ato janë ende duke u rritur me një normë të rregulluar prej 3.9%, sipas Departamentit të Punës. Ky është ende një klip më i shpejtë se inflacioni, që do të thotë se shuma e parave që amerikanët duhet të shpenzojnë po rritet.
Të ardhurat e disponueshme për frymë të rregulluara nga inflacioni u rritën për muajin e 27-të radhazi, sipas BEA, brezi më i gjatë në rekord.
Konsumi: Pavarësisht sondazheve për të kundërtën, konsumatorët po sillen sikur ekonomia është e shkëlqyer. Shpenzimet e konsumatorit, të cilat përbëjnë më shumë se dy të tretat e ekonomisë së Amerikës, po rriten, duke u rritur me 3.7% tremujorin e kaluar, shkalla më e lartë e rritjes që nga tremujori i parë i 2023.
Dhe besimi i konsumatorit është gjithashtu në rritje, ai u rrit në tetor me sasinë më të madhe në çdo sondazh që nga marsi 2021. Megjithatë, ai mbetet shumë më poshtë se ku ishte përpara pandemisë, gjatë mandatit të parë të Trump.
SHBA- Fitorja tronditëse e Donald Trump në zgjedhjet presidenciale amerikane të vitit 2016 u përshkrua si një kërcim drejt të panjohurës politike. Këtë herë nuk ka asnjë justifikim. Amerika e dinte se ai ishte një kriminel i dënuar, gënjeshtar serial dhe demagog racist që katër vjet më parë tentoi të rrëzonte qeverinë. Gjithsesi u votua për të. Rezultati është një katastrofë për botën. Ajo pa kompetencën dhe ekspertizën e Kamala Harris, mirësjelljen dhe hirin e saj, potencialin e saj për të qenë presidentja e parë femër në historinë 248-vjeçare të Amerikës.
Ai gjithashtu pa fantazinë dhe vulgaritetin e Trump, fyerjet e tij të ashpra dhe populizmin e vrazhdë, dehumanizimin e emigrantëve që i bënte jehonë Adolf Hitlerit. Dhe bota pyeti: si është e ngushtë kjo garë? Por zgjedhjet mbajnë një pasqyrë për një komb dhe kombit nuk i pëlqen gjithmonë ajo që sheh. Historianët e ardhshëm do të mrekullohen se si Trump u ngrit nga të vdekurit politikë. Kur ai humbi zgjedhjet e vitit 2020 ndaj Joe Biden, njerëzit u mblodhën jashtë Shtëpisë së Bardhë për të festuar, duke tundur shenja që thoshin, “Bon Voyage”, “Demokracia fiton!”, “Je pushuar nga puna!”, “Trump ka mbaruar” dhe ” Humbëse”. Kishte një ton përfundimtar, një ndjenjë se, pas katër vitesh rraskapitës, ky makth i veçantë kombëtar kishte marrë fund.
Për shumë njerëz, ekzistonte ideja ngushëlluese se rendi moral ishte rivendosur. Ishte Trump ai që ishte lajthitja, jo Barack Obama, presidenti i parë me ngjyrë që i kishte paraprirë. Shpresa, jo frika, ishte parazgjedhja kombëtare. Tani Amerika ishte kthyer në rrugën e saj pas zigzagut të saj fatkeq të historisë. Pastaj erdhi turpi përfundimtar i Trump, kryengritja vdekjeprurëse në Kapitolin e SHBA më 6 janar 2021. Ai dukej i qetë me idenë se vetë zëvendëspresidenti i tij, Mike Pence, mund të varej nga turma e tërbuar. Më në fund kishte shkuar shumë larg.
“Më llogaritni jashtë”, tha senatori Lindsey Graham i Karolinës së Jugut, dikur një besnik i devotshëm i Trump, në një fjalim të pasionuar në katin e Senatit.
Por shkrimtarët e nekrologjisë politike harruan se 78-vjeçari Trump është njeriu më me fat në botë. Një sërë mundësish për të shuar karrierën e tij politike, duke e dëbuar atë në fusha golfi në Florida për pjesën tjetër të ditëve të tij, u shpërdoruan. Trump u fajësua, për herë të dytë, nga Dhoma e Përfaqësuesve. Në gjyqin e tij në Senat, udhëheqësi republikan Mitch McConnell, i cili e ka quajtur Trumpin “budalla” dhe “të neveritshëm” , mund t’i kishte udhëzuar kolegët e tij që të dënonin, duke e ndaluar atë të kandidonte përsëri për postin. Por McConnell u mbyt dhe Trump u shpall i pafajshëm.
Trump filloi menjëherë të mblidhte forcën politike. Përfaqësuesi Kevin McCarthy, i cili fillimisht e kishte denoncuar, bëri një pelegrinazh në Mar-a-Lago dhe uli gjurin. Që nga ai moment, ishte e qartë se partia republikane ishte ende partia Trump . As humbja elektorale dhe pasojat e saj të dhunshme nuk mund të thyejnë ethet. Trump dështoi sërish në kutinë e votimit në zgjedhjet afatmesme të 2022-shit, duke e hedhur peshën e tij pas një parade groteskash dhe të papërshtatshme që humbën garat e fitueshme. Përsëri pati një bosht drite, një moment kur republikanët mund të kishin korrigjuar kursin.
Por sfiduesit e mundshëm si Ron DeSantis dhe Nikki Haley u nxitën nga lëvizja “Make America great again”. Trump pati sërish fat më 13 korrik të këtij viti, kur një plumb i mundshëm vrasësi e goditi në vesh në një tubim fushate në Butler, Pensilvani . Një anim i kokës në sekondën e fundit për të parë një grafik që tregon shifrat e emigracionit i fali jetën. Një foto e Trump-it duke qëndruar me gjak i shtriu në fytyrë, ndërsa ai ngriti grushtin dhe bërtiti “Lufto!” u bë imazhi i pashlyeshëm i fushatës së tij. Megjithatë, njeriu që humbi votën e tij të parë popullore me 3 milionë, dhe të dytin me 7 milionë, duhej të bindte Amerikën se ia vlente një vështrim i dytë.
Fati i tij i ardhshëm i mirë ishte që fillimisht të ishte kundër Bidenit, një president edhe më i vjetër se ai, të cilit votuesit iu dhanë pak shpërblim për arritjet e tij të rëndësishme legjislative dhe ekonomike. Në panik, demokratët e këmbyen Bidenin me zëvendëspresidenten e tij, Kamala Harris , me vetëm rreth njëqind ditë për të shkuar. Ata pretenduan se fushata e saj nuk ishte rasti kur duhej të ndërtonte aeroplanin në ajër, por të njëjtin aeroplan me një pilot tjetër. Sido që të jetë, ajo u përball me shqetësimet për inflacionin dhe detyrën e frikshme për ta përcaktuar veten para elektoratit si as Biden-lite dhe as tepër e etur për ta hedhur shefin e saj nën autobus.
Ajo ishte kundër një burri që bënte pyka midis burrave dhe grave, bardh e zi, urban dhe rural, të rinj e të moshuar. Si një grua me ngjyrë, ajo u mbajt në një standard tjetër nga një komb i mpirë dhe indiferent ndaj teprimeve të Trump. Ai bëhet i paligjshëm. Ajo duhet të jetë e patëmetë, vuri në dukje komentatori i lartë politik i CNN, Van Jones. Shumë votues folën për presidencën Trump me një shkëlqim rozë nostalgjie , me sa duket duke anashkaluar 400,000 vdekjet e saj nga koronavirusi, viti më i keq për vendet e punës që nga Lufta e Dytë Botërore dhe përpjekjet sistematike për të ndarë, jo për të bashkuar, popullin amerikan.
Ai nuk mund të bënte asnjë gabim në sytë e ndjekësve të tij të ngjashëm me kultin, një thirrje jashtëzakonisht elastike që ka tre komponentë kryesorë. Së pari, është personazhi i famshëm dhe i suksesshëm i biznesmenit, i krijuar me vite nga libri i tij Arti i marrëveshjes dhe shfaqja e realitetit televiziv The Apprentice. Harris rekrutoi shumë mbështetës me emra të mëdhenj si Taylor Swift dhe Beyoncé ; Trump ishte ylli i shfaqjes së tij. Së dyti, Trump e ka kuptuar se, ndërsa Ronald Reagan dhe Obama rezonuan në një epokë aspiratash, kjo është një epokë ankthi.
Klasa e lartë punëtore dhe klasa e mesme e ulët kanë frikë nga humbja e statusit dhe dëshirojnë një batanije sigurie. Të rinjtë shqetësohen se do të jenë më keq se brezi i prindërve të tyre dhe nuk do të jenë në gjendje të blejnë shtëpi. Shumë, gabimisht, e perceptojnë Trumpin si një populist ekonomik, sepse ai kundërshton elitat dhe “thotë ashtu siç është” ose “flet si ndihen” ose “nuk dënon”.
Së treti, është Trump, luftëtari i kulturës. Për gati një dekadë ai ka shfrytëzuar identitetin e Amerikës: një histori e gjatë dhe e dhimbshme racore e përparimit dhe reagimit, e nxitur sërish nga zgjedhja e Obamës dhe të krishterëve të bardhë që e gjen veten në pakicë. Ksenofobia është në qendër të identitetit të tij politik. Për më tepër, fushata e tij shpenzoi miliona në reklama që nxisin histerinë rreth të drejtave transgjinore (“axhenda e Kamalës janë ata/ata, jo ju”).
Së bashku, me një asistencë të keqe nga miliarderi Elon Musk , mjaftoi për të arritur fitoren. Tani përgatituni për një tjetër inaugurim të Trump masakrën amerikane redux dhe një tjetër pretendim fantastik për madhësinë e turmës së tij. Bravë për normat për t’u shkelur, institucionet për të minuar, kundërshtarët për t’u vënë në shënjestër për hakmarrje. Bravë për një zyrë ovale të zënë nga një narcisist malinj pa parmakë këtë herë. Mbështetuni për tweet-et e pavarësuara me të gjitha kapitalet që nxisin ciklet e lajmeve dhe lëvizin tregjet. Përgatitja për ankthin kombëtar jashtë listave dhe dridhjet globale nga Kina në Ukrainë. Mbështetuni, gjithashtu, për një rezistencë të re dhe rritje të energjisë anti-Trump.
Si ndodhi këtu? Amerika kishte shumë mundësi për të ndaluar Donald Trumpin , por e shpërtheu atë çdo herë. Nuk do të bëhet autokraci brenda natës, por tani nuk ka dyshim se kjo është një demokraci në kalbje. Siç nuk tha kurrë Oscar Wilde, të zgjedhësh Trump një herë mund të konsiderohet si një fatkeqësi; ta zgjedhësh dy herë duket si çmenduri. Marrë nga The Guardian
SHBA- Pushuesve britanikë që e gjejnë veten në SHBA pasi Donald Trump fitoi zgjedhjet në SHBA, u janë ofruar fluturime urgjente për në shtëpi nga një firmë e paketave të pushimeve. DailyStar raporton se kompania e udhëtimeve "On the Beach", e cila organizon pushime në pikat e nxehta, duke përfshirë Nju Jorkun dhe Vegasin, po ofron një arratisje nga 'Amerika e Trump' për qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar aktualisht në shtet.
Zoe Harris, Shefi i Klientit në "On the Beach", tha: "Trump ka pretenduar fitoren dhe ne e dimë se për disa nga klientët tanë, ta bëjnë 'Amerikën përsëri të madhe' thjesht nuk është në itinerarin e tyre të pushimeve."
Ajo shtoi: "Nëse ata ndihen kaq fort për rezultatin, atëherë ne po u ofrojmë atyre një shans për të ndryshuar fluturimet e tyre dhe të kthehen në shtëpi sot."
Kompania është e etur të ndihmojë çdo turist që dëshiron të kthehet në shtëpi, duke i shtyrë ata të kontaktojnë me shpejtësi shërbimin e tyre ndaj klientit për të riorganizuar fluturimet e tyre të kthimit. "On the Beach" po ul gjithashtu çmimet për pushimet e ardhshme në SHBA me një javë në Amerikë, përfshirë fluturimet, tani deri në 600 £.
SHBA- Kandidatja demokrate, Kamla Harris pritet të telefonojë Donald Trump për ta uruar atë dhe për të pranuar humbjen e saj në zgjedhje, thanë për NBC News dy ndihmësit e Harris.
Sipas NBC, është e paqartë se kur Harris pritet të flasë publikisht, por kandidatja ka qenë duke punuar në një fjalim, tha një nga ndihmësit.
Biden po planifikon gjithashtu të telefonojë ish-presidentin për ta uruar atë dhe dëshiron të bëjë gjërat që Trump nuk i bëri kur presidenti u zgjodh në vitin 2020, tha një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë. Kjo përfshin ftesën e tij në Shtëpinë e Bardhë dhe pjesëmarrjen në inaugurimin e tij, tha zyrtari.
Kamala Harris nuk arriti të bëhej presidentja e parë femër e SHBA. Ajo është, në fakt, e dyta pas Hillary Clinton që nuk arrin të mundë kandidatin republikan Donald Trump.
TIRANË- Donald Trump është bërë sot padyshim njeriu më i fuqishëm i botës, me fitoren absolute të zgjedhjeve në SHBA. Urimet nisën furishëm për Trump edhe pse votat nuk kanë mbaruar së numëruari. Ndër urimet e para për Trump ka qenë dhe i kryeministrit Edi Rama, i cili e quajti atë një fitore të jashtëzakonshme. Ndërkohë që mes urimit, Rama e ka konsideruar nder që të punonte bashkë me të në mandatin e parë të Trump si President.
"Urime për Donald Trump në këtë fitore të jashtëzakonshme Ishte një nder i vërtetë të punoja përkrah Presidentit të 46-të të Shteteve të Bashkuara për të forcuar lidhjen mes dy vendeve tona. Mezi pres privilegjin e madh të punoj me Presidentin e 47-të për të përmirësuar më tej partneritetin tonë për paqe, prosperitet dhe përparim të mëtejshëm", shkruan Rama.
Por, nëse kthehemi pak vite më parë, ka qenë po Kryeministri Rama, i cili ka deklaruar se zgjedhja e Trump si president do ishte kërcënim për SHBA-në. Në një intervistë në vitin 2016, Rama ka deklaruar se Trump përbën një kërcënim real në marrëdhëniet shqiptaro-amerikane.
"Donald Trump është kërcënim për Amerikën dhe pa dyshim është kërcënim për marrëdhëniet shqiptaro amerikane. Do të ishte një President që do t’i bënte dëme të mëdha Amerikës dhe do të ishte kërcënim real për marrëdhëniet shqiptaro-amerikane," tha Rama në vitin 2016.
Ajo që bie në sy në deklaratat e mësipërme është një ndryshim drastik i kryeministrit Rama për Trump.
SHBA- Senatori JD Vance ka postuar një mesazh falënderimi, pasi Trump fitoi zgjedhjet presidenciale të vitit 2024. Në mesazhin e tij Vance tha se nuk do të ndalojë kurrë së luftuari për të gjithë amerikanët.
“FALEMINDERIT! Për gruan time të bukur që e bëri të mundur këtë. Presidentit Donald J. Trump, që më dha një mundësi të tillë për t'i shërbyer vendit tonë në këtë nivel. Dhe popullit amerikan, për besimin e tyre. Unë kurrë nuk do të ndaloj së luftuari për TË GJITHË ju”, ka postuar Vance në X.
SHBA- Katër vjet pasi u largua dhe refuzoi të pranonte humbjen elektorale Donald Trump do të kthehet në Shtëpinë e Bardhë. Ndërsa kundërshtarja e tij e madhe, Kamala Harris, nuk ka bërë ende asnjë reagim.
Gjithashtu zëdhënësja e fushatës së Trump, Carolyn Levitt tha se ajo nuk kishte marrë ende asnjë telefonatë urimi as nga Kamala Harris dhe as nga Joe Biden. Raportet thonë se drejtuesit e ekipit të saj po punojnë për të vazhduar pasi humbja e saj u “vulos” rreth 4 orë më parë, kur Trump mori zyrtarisht Wisconsin.
SHBA- Supozohej të ishte gjithçka më pak se një reklamë falas, një panel grash që nuk e përmbanin entuziazmin e tyre për të mirëpritur Kamala Harris, të gatshme për ta prezantuar atë me audiencën e tyre të përkushtuar gjatë ditës, pikërisht të llojit të grave që fushata e zëvendëspresidentit gjithmonë shpresonte se do të ishin kritike për bazën e saj. Ishte një moment që përmbledh një nga sfidat më të mëdha me të cilat përballej fushata e saj, e cila në fund, rezultoi e pakapërcyeshme.
“Çfarë do të kishit bërë diçka ndryshe nga Presidenti Biden gjatë katër viteve të fundit?” ishte pyetur më herët Kamala në emisionin "The View" të ABC. "Nuk më vjen asgjë në mendje”, tha ajo. Edhe Harris e kuptoi se ajo kishte një problem, duke u përpjekur të përshtatej një moment më vonë duke thënë se do të vendoste një republikan në kabinetin e saj.
Ndihmësit nuk pritën derisa Harris të dilte nga grupi për të filluar përpjekjet për ta pastruar atë. Një demokrate që kishte folur me të i tha CNN në atë kohë se ajo nuk donte të përmendte dallimet e saj me Presidentin Joe Biden, duke përfshirë një normë më të lartë të tatimit mbi fitimet kapitale, një kredi më të madhe tatimore për fëmijët dhe një politikë më të ashpër kufitare sepse ajo mendonte se do të dukej jo besnik ndaj burrit që e kishte zgjedhur atë si kandidate dhe më pas ishte larguar për të.
Grumbullimi ra në një fushatë që tashmë po luftonte me një tetor të dëshpëruar, i cili kishte zëvendësuar bollëkun e fundit të verës dhe një debat të shtatorit që pothuajse të gjithë vëzhguesit politikë, përveç Donald Trump-it, e pranuan se ajo e shtypi. Ndërsa ndihmësit e rinj në orbitën e Harris ushtronin kontroll, ajo luftoi me përgatitjen. Ajo u ngurtësua, duke humbur një pjesë të besimit dhe rrëmujës që kishte përcaktuar javët e para të rikthimit të saj në vend. Ndihmësit të cilët e kishin shtyrë me sukses nga zona e saj e rehatisë në fillim të vitit, u ndjenë sikur po vraponin në llojin e mureve që ajo ndërtonte.
Një vend që thërret për ndryshim mori një kandidate, e cila, në një moment vendimtar, ndërsa më shumë votues po akordoheshin, vendosi të pedalonte me lehtësi ndryshimin që ajo e dinte se përfaqësonte.
E gjithë kjo sakaq, duket se reflektoi probleme më të thella si ato me stafin përreth saj, që nuk mendonte se ishte plotësisht në gjendje të përshtatej apo edhe sondazhet, të cilat tregonin shumicën dërrmuese e votuesve që mendonin se vendi ishte në rrugën e gabuar.
Në kohën kur Harris mori një përgjigje më të qartë dhe më të mprehtë në kontrast për pyetjen e Bidenit, situata ishte ngurtësuar në mënyra që ajo nuk e kaloi kurrë, si në mesin e votuesve që lëkunden në qendër, të cilët donin ta dëgjonin atë të refuzonte presidentin për trajtimin e tij të ekonomisë dhe votuesit në të majtë që donin ta dëgjonin atë të mohonte më me forcë mbështetjen e Biden për Izraelin.
Por ndoshta problemi më i madh me Biden-in, demokratët kryesorë të tërbuar pas atij debati fatal në qershor dhe më pas përsëri teksa panë rezultatet të bëheshin të kuqe të martën, është se ai nuk duhet të kishte qenë kurrë askund afër garës së 2024-ës. Nëse ai do të ishte larguar pas zgjedhjeve të ndërmjetme, siç e kërkuan disa ndihmës, procesi i Partisë Demokratike mund të kishte luajtur në një fushatë paraprake. Çrregullimet e kandidatëve mund të ishin zgjidhur ose jo. Pothuajse me siguri kushdo që doli si i nominuar do të kishte shkuar në javët e fundit pa u ankuar kaq shumë amerikanë se nuk dinin mjaftueshëm, siç thanë për Harris. Biden mund të kishte marrë një rol si kujdestar dhe burrë shteti më i vjetër, në vend të një djaloshi që fushata e Harris nuk e dinte kurrë se çfarë të bënte.
SHBA- Reperja e njohur Cardi B ka 'sulmuar' mbështetësit e Trump pak kohë pas fitores së tij në zgjedhjet amerikane. Reperja gjatë një transmetimi të drejtpërdrejtë në TikTok shprehu pakënaqësinë e saj ndaj mbështetësve të Trump dhe tha se ishte krenare me Kamala Harris e cila arriti të fitonte shtete si Kalifornia dhe Kolorado.
“Çfarëdo që të ndodhë, e di që ajo është ndoshta emocionale tani. E di që ka shumë gjëra në mendjen e saj dhe e di që ajo nuk e dëgjon këtë, por në një moment tjetër do ta dëgjojë. Thjesht shpresoj se ajo e di se pavarësisht se çfarë ndodh sonte, miliona njerëz janë krenarë për të. Gratë në mbarë botën janë krenare për të. Gratë me ngjyrë janë krenare për të”, tha ajo.
Duke lexuar një koment ku shkruhej “Cardi, ne kemi nevojë për ty në inaugurimin e Trump”, ajo tha: “Betohem në Zot se do të të këndoj, largohu nga unë!” Nuk të duroj më! Unë jam shumë e trishtuar. Të betohem, jam shumë e trishtuar”.
Gjithashtu Cardi B vazhdoi duke thënë se Harris ishte e vetmja që e bëri të votonte. Cardi B është një nga shumë personazhet e famshëm që kanë mbështetur Harris për presidencën amerikane.
“E di se si u ndjeva në fillim të vitit, nuk doja të votoja për askënd. Ajo ndryshoi mendjen time, më duket se ishte shumë e sinqertë dhe tha gjëra që doja të dëgjoja”, shtoi ajo.
SHBA- Donald Trump nuk fitoi vetëm Shtëpinë e Bardhë. Ai gjithashtu u pasurua më shumë se 1 miliard dollarë të mërkurën. Aksionet e Trump Media, që tregtohen nën simbolin " DJT ", u rritën me 35% duke nënkuptuar një vlerë mahnitëse tregu prej rreth 9 miliardë dollarë.
Trump është aksionari dominues në kompaninë konservatore të mediave sociale, e cila ka të ardhura të pakta dhe po humbet para. 114.75 milionë aksionet e presidentit të zgjedhur kanë vlerë rreth 5.3 miliardë dollarë bazuar në tregtimin para tregut, nga 3.9 miliardë dollarë kur tregtimi përfundoi në ditën e zgjedhjeve.
Natyrisht, këto janë vetëm fitime në letër dhe në praktikë do të ishte e vështirë për Trump që të shesë shumë nga ato aksione pa e ulur çmimin. Për muaj të tërë, Trump Media ka shërbyer si një përfaqësues për mënyrën se si tregtarët mendojnë se zgjedhjet do të përfundojnë.
Me rënien e gjasave për zgjedhjet e Trump, çmimi i aksioneve të kompanisë ra në rekord të ulët pas nivelit të ulët rekord në shtator. Por midis 23 shtatorit dhe fundit të tetorit, Trump Media u trefishua në vlerë - një rritje mahnitëse e nxitur nga bastet se Trump do të fitonte Shtëpinë e Bardhë.
SHBA- Donald Trump u zgjodh presidenti i 47-të i Shteteve të Bashkuara të mërkurën, një rikthim i jashtëzakonshëm për një ish-president që refuzoi të pranonte humbjen katër vjet më parë. Teksa fitoi zgjedhjet, Trump falënderoi mbështetësit e tij duke kërcyer me hitin klasik "YMCA"|, duke shfaqur stilin e tij të veçantë të përzierjes së argëtimit me mesazhet politike.
Trump started dancing just on the podium. Celebrates victory. pic.twitter.com/cAJVNXbwnV
— Nurlan Mededov (@mededov_nurlan) November 6, 2024
"Ne kemi arritur gjënë më të pabesueshme politike," tha Trump duke iu drejtuar mbështetësve të tij në shtetin e tij, Florida. Me një fitore në Wisconsin, Trump pasoi 270 votat elektorale të nevojshme për të siguruar presidencën.
“Dua të falënderoj popullin amerikan për nderin e jashtëzakonshëm për t'u zgjedhur presidenti juaj i 47-të dhe presidenti juaj i 45-të”, u tha Trump përkrahësve brohoritës në Florida edhe para se të konfirmohej fitorja e tij.
"Kemi kaluar kaq shumë së bashku dhe sot ju u paraqitët në numër rekord për të dhënë një fitore," tha Trump. "Kjo ishte diçka e veçantë dhe ne do t'ju paguajmë," tha ai. Në mandatin e tij të dytë, Trump është zotuar të ndjekë një axhendë të përqendruar në riformimin dramatik të qeverisë federale dhe ndjekjen e ndëshkimit kundër armiqve të tij të perceptuar.
KROACI- Cody McClain Brown, profesor në Universitetin e Zagrebit, me prejardhje nga Oklahoma, i ka thënë Shërbimit të Ballkanit të Radios Evropa e Lirë se, sa i përket Ballkanit, gjithçka do të varet se çfarë politika do të çojë përpara Trumpi për rajonin.
“Nëse Rusia tenton të ushtrojë ndikimin e tij më shumë në Serbi dhe Mal të Zi, atëherë ka mundësi që situata në Bosnje-Hercegovinë të jetë më pak stabile. Sa i përket Kosovës, pozicioni i tij do të mund të jetë ende pezull. Ndoshta ai mund të mbështesë Serbinë në rimarrjen e Kosovës, por është e vështirë të dihet, sepse ai nuk i shfaq shumë mendimet e tij për këto gjëra. Pikëpamja e tij, Amerika e Para duket se është edhe Amerika e Para për Trumpin, apo mund të nënkuptoj edhe Trump i pari, prandaj varet se ku i sheh interesat e veta, dhe kjo është shqetësuese për pjesën tjetër të botës”.
Sipas profesorit, ndoshta nën Trumpin, “SHBA-ja nuk do të jetë e interesuar për pozitën e vet në Ballkan, dhe do ta lejojë Kinën apo Rusinë të lëvizin dhe ta destabilizojnë situatën”.
“Nëse Serbia trimërohet përmes përkushtimit të Rusisë ndaj Serbisë, dhe nëse Shtetet e Bashkuara nuk janë të interesuara të mbrojnë Kosovën, dhe zhvendoset kampi Bondsteel ose diçka të tillë, atëherë ndoshta ajo do ta rimerrte atë [Kosovën]. Me Trumpin nuk i dihet, sepse nuk dihet çfarë i intereson atij. Edhe pse gruaja e tij është nga Ballkani, nuk i duket shumë interesant”.
Kosova ka gëzuar përkrahjen e SHBA-së, ndër vite, pavarësisht kush ka qenë në krye të saj. Administrata aktuale ka inkurajuar vazhdimisht Kosovën që t’i normalizojë marrëdhëniet me Serbinë si një kusht për të ecur përpara në rrugën e integrimit evropian, ndërsa Trumpi, sa ishte president, ishte dëshmitar i nënshkrimit të një marrëveshjeje midis Kosovës dhe Serbisë për normalizimin e marrëdhënieve ekonomike.
Megjithatë, Richard Grenell, i cili gjatë administratës Trump ishte përfaqësuesi amerikan në dialogun Kosovë-Serbi, shtyu përpara marrëveshjen për shkëmbimin e territoreve, të cilën Qeveria aktuale e Kosovës, e udhëhequr nga Albin Kurti, e kundërshton ashpër./REL
SHBA- Ekipi i kandidates demokrate Kamala Harris ka bërë thirrje që fushatës së saj t’i lihet hapësira dhe koha për të përpunuar humbjen e tyre. Kjo thirrje vjen pas interesit të amerikanëve, por jo vetëm, për të patur një prononcim nga ana e saj pas disfatës në zgjedhjet presidenciale.
“Ju lutemi jepni kohë fushatës Harris për të përcaktuar pikat e forta dhe të dobëta të tyre,” tha ekipi i Harris.
Në natën e Zgjedhjeve, ekipi i Harris shprehu besimin se demokratja do të merrte 270 vota elektorale. Harris e cila me 10 votat e fituara ne Minesota ka siguruar deri tani 224 vota elektorale.
SHBA- Donald Trump ka fituar zgjedhjet presidenciale në SHBA, duke siguruar një mandat të dytë historik në Shtëpinë e Bardhë në një rikthim politik monumental. Por tani që dihet se kush do të jetë presidenti i 47-të, ngjarje të tjera kryesore priten në ditët në vijim. Sipas Sky News, në këto ngjarje përfshihen certifikimi i zgjedhjeve, numërimi i fletëvotimeve me postë dhe gjyqi i Trump në Nju Jork.
7 nëntor
Zyrtarët e zgjedhjeve shtetërore fillojnë të certifikojnë rezultatet me një ritëm të tronditur. Afatet e shteteve të fushëbetejës janë si më poshtë: Xhorxhia, 23 nëntor, Michigan, 25 nëntor, Karolina e Veriut dhe Nevada, 26 nëntor, Wisconsin, 1 dhjetor, Arizona, 2 dhjetor. Pensilvania nuk ka një datë specifike.
25 nëntor
Kjo është dita e fundit që një fletë votimi me postë mund të arrijë dhe ende të numërohet, për sa kohë që arrin me një vulë postare të 5 nëntorit. Shtatëmbëdhjetë shtete dhe Distrikti i Kolumbisë lejojnë që fletëvotimet me postë të mbërrijnë pas ditës së zgjedhjeve.
26 nëntor
Presidenti i sapozgjedhur Donald Trump do të dënohet në Nju Jork për gjyqin për paratë e heshtura që e shpalli atë fajtor për 34 akuza për falsifikimin e të dhënave të biznesit.
11 dhjetor
Akti i numërimit të zgjedhjeve përcakton se guvernatori i çdo shteti duhet të certifikojë rezultatet deri në këtë datë. Çdo sfidë ligjore duhet të përfundojë deri më 16 dhjetor. Këto janë zgjedhjet e para në të cilat zbatohen këto rregulla. Akti u ndryshua pas përpjekjes për kryengritje të 6 janarit nga mbështetësit pro-Trump.
17 dhjetor
Një veçori e diskutueshme e Kushtetutës së SHBA, njerëzit nuk zgjedhin drejtpërdrejt një president, por përkundrazi zgjedhin një grup "zgjedhësish" për ta bërë këtë për ta. Më 17 dhjetor, zgjedhësit do të dërgohen në Kolegjin Zgjedhor nga secili shtet për të votuar për një kandidat siç udhëzohet nga publiku. Çdo shtet ka një numër të ndryshëm të votave të kolegjit zgjedhor bazuar në madhësinë e popullsisë. Në 48 prej tyre, këto vota fitohen mbi bazën e fituesit.
6 janar
Zëvendëspresidentja në detyrë, këtë herë Kamala Harris, kryen detyrën ceremoniale të kryesimit të një seance të përbashkët të Dhomës dhe Senatit, në të cilën numërohen të gjitha votat e kolegjit elektoral dhe shpallet fituesi.
20 janar
Presidenti i zgjedhur bën betimin në shkallët e Kapitolit në inaugurim.
SHBA- Gjatë fushatës së tij presidenciale, Donald Trump bëri premtime të mëdha për atë që mund të pritej nëse ai do të rikthehej në Shtëpinë e Bardhë.
“Me mbështetjen tuaj, ne do ta kthejmë fuqinë, dominimin, prosperitetin dhe krenarinë e vendit tonë”, tha Trump dy javë para ditës së zgjedhjeve.
“Kjo do të jetë epoka e re e artë e Amerikës”.
Tani që Trump e ka fituar një mandat të dytë si president, çfarë mund të pritet nga administrata e tij e re? Përgjigjja për këtë pyetje varet shumë nga ajo se kë e pyesni. Mbështetësit e Trumpit besojnë se ai do ta bëjë Amerikën madhështore sërish – sipas motos së fushatës së tij – brenda dhe jashtë vendit. Kundërshtarët e tij kanë paralajmëruar se Trump do ta minojë demokracinë në Shtetet e Bashkuara.
Ai vazhdimisht i ka sulmuar kundërshtarët e tij politikë, duke iu referuar atyre si “armiku nga brenda”, dhe duke sugjeruar se ushtria mund “të merret lehtësisht me ta” në rast të kaosit pas zgjedhjeve. Komentet kanë nxitur nënpresidenten në largim, Kamala Harris, e cila garoi dhe humbi përballë Trumpit, të thotë para zgjedhjeve se Trump është “i fiksuar pas hakmarrjes, plot mëri dhe i uritur për pushtet të pakontrolluar”.
Brenda vendit, sistemi gjyqësor amerikan është një fushë ku Trump pritet të bëjë spastrime, kryesisht për shkak të rasteve të shumta penale që lidhen me mandatin e tij të parë, përfshirë ndërhyrjen e supozuar në zgjedhje dhe përpjekjet për ta penguar kalimin e pushtetit pas humbjes së tij në zgjedhjet e vitit 2020. Trump ka thënë, po ashtu, se do t’i falë “patjetër” mbështetësit e tij, të burgosur për rolin e tyre në sulmin e 6 janarit ndaj Kongresit amerikan, në një përpjekje të dështuar për të penguar certifikimin e fitores së Joe Bidenit.
Gjerësisht, shumë parashikojnë se Trump do ta përdorë “Projektin 2025” – një iniciativë e qendrës analitike djathtiste, Heritage Foundation, në Uashington për të “rrëzuar shtetin e fshehtë” – si mostër për politikat e tij. Trump është distancuar nga “Projekti 2025” gjatë fushatës së tij, duke thënë se nuk e di se kush qëndron prapa tij, por hulumtimet kanë zbuluar se në të janë të përfshirë të paktën 140 persona që kanë punuar në administratën e kaluar të Trumpit.
“Trump ka qejf të flasë ashpër, por rrallë i çon fjalët deri në fund”, ka thënë Keith Naughton, bashkëthemelues i firmës lobuese Silent Majority Strategies, me bazë në SHBA. “Çfarëdo hakmarrje do të jetë e rastësishme dhe nga pjesëtarët e stafit. Unë mendoj se do të ketë shumë ndryshime në Departamentin e Drejtësisë”.
Edhe mënyra se si Shtetet e Bashkuara e ushtrojnë ndikimin e tyre nëpër botë pritet të ndryshojë. Trump ka thënë se mund t’i japë fund luftës në Ukrainë “brenda 24 orëve”. Me Izraelin të përfshirë në një luftë me dy fronte në Lindjen e mesme kundër grupeve të armatosura të mbështetura nga Irani, Trump i ka bërë thirrje Izraelit “ta kryejë punën”.
Peter Skerry, profesor i shkencave politike në Kolegjin e Bostonit, ka thënë se pret që Trump të “japë shtytje për një lloj zgjidhjeje” ndërmjet Moskës dhe Kievit, të cilat, siç ka parashikuar ai, “nënkuptojnë lëshime të mëdha nga ana e Ukrainës”.
Ajo çfarë Trump do të bëjë në lidhje me Izraelin është më pak e qartë, sipas Skerryt, por ai ka thënë se “do të jetë mbështetës i madh i Izraelit”, ndërsa në të njëjtën kohë do të përpiqet t’i ngjallë Akordet e Abrahamit, që synojnë normalizim arabo-izraelit.
Kina, me të cilën Trump ka nisur një luftë tregtare gjatë mandatit të tij të parë në pushtet, është fushë e paparashikueshme. Trump është zotuar se do të miratojë më shumë tarifa të larta ndaj produkteve të prodhuara në Pekin, nëse Pekini “e okupon Tajvanin”. Ai më herët ka thënë se nuk do t’i duhej ta përdorte forcën ushtarake amerikane për ta parandaluar një bllokadë të mundshme kineze të Tajvanit, për shkak të marrëdhënies së tij me presidentin kinez, Xi Jinping.
Në katër vjetët e tij si president, Trump u ka kërkuar anëtarëve të NATO-s që t’i arrijnë nivelet e kërkuara të shpenzimeve për mbrojtje, objektiva që shumica i kanë përmbushur që atëherë. Trump ka mbikëqyrur, po ashtu, tërheqjen e SHBA-së nga organizmi kulturor i Organizatës së Kombeve të Bashkuara, UNESCO, nga Traktati për Forcat Bërthamore me Rreze të Mesme (INF) me Rusinë, nga marrëveshja bërthamore me Iranin e arritur me fuqitë botërore, nga Marrëveshja e Parisit për zbutjen e efekteve të ndryshimeve klimatike, dhe ka ndërprerë fondet për Organizatën Botërore të Shëndetësisë, për shkak të reagimit të saj ndaj shpërthimit të koronavirusit.
Administrata në largim e Bidenit u kujdes që të kthejë ndikimin amerikan në marrëveshjet dhe institucionet e tilla, por shumë njerëz tani parashikojnë një tjetër hap prapa nga Trump. Skerry ka thënë se Trump është “aktor që ka një qëllim dhe shikon interesat e veta”, i cili është i fokusuar në çështjet e brendshme. Nuk do të ishte befasuese që nga Donald Trump ta shihnim “vazhdimin” e kufizimit të rolit të Uashingtonit në disa institucione globale, ka thënë ai. Naughton ka thënë se “Trump do të dojë t’i bëjë prapë gjërat vetë”. Por, ai ka shtuar se Kongresi i SHBA-së nuk pritet “të bëjë amin” dhe do të rezistojë./ REL
SHBA- Kandidati republikan Donald Trump u zgjodh presidenti i 47-të i Shteteve të Bashkuara, duke shënuar një rikthim të jashtëzakonshëm. Me një fitore në Uiskonsin, Trump siguroi 277 vota elektorale nga 270 sa janë të nevojshme për të siguruar presidencën.
Ai garoi me rivalen demokrate, Kamala Harris, aktualisht Nënpresidente, e cila deri tani siguroi 224 vota elektorale. Mëngjesin e së mërkurës ndërsa ende po numëroheshin votat, Trump shpalli fitoren në një tubim në Florida dhe riktheu në vëmendje planin e tij për mandatin.
Ekonomia
Trump ka premtuar “t’i japë fund inflacionit dhe ta bëjë Amerikën përsëri të përballueshme” – ai thotë se do ta bëjë këtë duke zgjeruar prodhimin e energjisë në SHBA dhe duke hapur zona të tilla si shkretëtira e Arktikut për shpimet e naftës për të ulur kostot e energjisë.
Taksat
Trump ka propozuar një numër shkurtimesh taksash me vlerë triliona, duke përfshirë një zgjatje të atyre që ai miratoi në 2017, të cilat më së shumti ndihmuan të pasurit. Trump thotë se do të paguajë shkurtimet përmes rritjes më të lartë dhe tarifave për importet.
Emigracioni
Trump bëri një fushatë të madhe për këtë çështje, duke premtuar se do të mbyllte kufirin e SHBA-së duke përfunduar ndërtimin e murit që ai premtoi të ndërtonte midis SHBA-së dhe Meksikës gjatë presidencës së tij të fundit. Ai ka thënë gjithashtu se do të zbatojë deportimin më të madh masiv të emigrantëve pa dokumente në historinë e SHBA.
Klima
Më parë ai hoqi qindra mbrojtje mjedisore, duke përfshirë kufizimet në emetimet e dioksidit të karbonit nga termocentralet dhe automjetet, dhe mbrojtjen për rrugët ujore federale. Ai përsëri po zotohet të shkurtojë rregulloret dhe ka sulmuar automjetet elektrike, duke premtuar se do të përmbysë ofertën e administratës Biden për të kaluar në makina më të pastra.
Aborti
Trump ka luftuar për të gjetur një mesazh të qëndrueshëm për abortin, por sugjeroi gjatë fushatës së tij që shtetet individuale të SHBA duhet të vendosin ligjshmërinë e tij. Tre gjyqtarë të Gjykatës së Lartë që ai caktoi ndërsa president ishin vendimtare në përmbysjen e Roe v Wade – një vendim që u kishte garantuar grave, në mbarë vendin, të drejtën për një abort deri në pikën e qëndrueshmërisë së fetusit.
SHBA- Aksionet e Tesla u rritën pas fitores së kandidatit republikan dhe ish-presidentit Donald Trump në zgjedhjet në SHBA. CEO i Tesla-s, Elon Musk e mbështeti personalisht Trump-in në këto zgjedhje.
Aksionet e Tesla Inc., u rritën deri në 15% në fillimin e tregtimit në SHBA, ndërsa investitorët besojnë se prodhuesi i makinave i drejtuar nga Elon Musk do të jetë një përfitues kryesor i kthimit të Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë.
Musk ishte padyshim mbështetësi më i spikatur i republikanëve këtë cikël zgjedhor, duke i mbështetur ata me më shumë se 130 milionë dollarë në shpenzime dhe mesazhe në X, rrjetin e tij të mediave sociale. Ndërsa Trump kritikoi automjetet elektrike gjatë gjithë fushatës së tij, ai e zbuti disi tonin e tij pas mbështetjes nga Musk.
"Më lejoni t'ju them, ne kemi një yll të ri, një yll ka lindur: Elon," tha Trump gjatë një fjalimi para mbështetësve në partinë e tij të vëzhgimit zgjedhor në West Palm Beach, Florida.
Mbështetja e Elon Musk për Donald Trump filloi zyrtarisht rreth fundit të vitit 2022 kur Trump njoftoi kandidaturën e tij në zgjedhjet e ardhshme. Megjithatë, kjo erdhi pas një marrëdhënieje që varioi në dis nivele.
SHBA- “Muri i Kaltër” doli në pah teksa ish-presidenti Donald Trump triumfoi në garën presidenciale në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ndërsa ekspertët thanë se shqetësimet për imigracionin dhe kostot e larta të jetesës qenë faktorë përcaktues në rezultatin e zgjedhjeve.
Sfidueses demokratike të tij, nënpresidentes në largim Kamala Harris, i duhej të fitonte shtetet kyç të luhatshme, Miçiganin, Uiskonsinin dhe Pensilvaninë, të njohura si shtete të “Murit të Kaltër”, sepse janë bastione tradicionalisht “të kaltra” apo demokratike.
Por, brenda pak orësh, kanali televiziv amerikan Fox News u bë i pari që shpalli Trumpin fitues në Pensilvani dhe në Uiskonsin, që nënkuptonte se ai kishte vota të mjaftueshme elektorale për të shpallur fitoren në mbarë vendin. Harris, e cila duhej të fitonte në të tri shtetet e “Murit të Kaltër” për të siguruar presidencën, ishte në disavantazh dhe në Miçigan.
“Duket se, për të tretat zgjedhje rresht, sondazhet e kanë nënvlerësuar mbështetjen për Trumpin”, ka thënë profesori i Kolegjit Juridik të Universitetit Shtetëror të Miçiganit, Brian Kalt, në një prononcim për Radion Evropa e Lirë, para se rezultatet të diheshin.
Disa ekspertë lanë hapësirë për një proces të zgjatur në rast se ndonjëra palë kërkon rinumërim apo hetime për vlefshmërinë e votave të hershme, disa prej të cilave ende po mbërrijnë me postë.
Peter Skerry, profesor i shkencave politike në Kolegjin e Bostonit, ka thënë se të dyja palët – demokratët dhe republikanët – janë të përgatitura për të kontestuar një rezultat që s’është në favorin e tyre, dhe se “ka shumë mundësi që këto [zgjedhje] do të zvarriten”.
Shpallja e rezultateve në disa shtete të luhatshme, si shteti perëndimor Nevada, pritet të vonohet. Rebecca Gill, profesoreshë e asociuar e Shkencave Politike në Universitetin e Nevadës, në Las Vegas, ka thënë, para se mediat të fillonin të raportonin se Trump ishte drejt fitores, se fletëvotimet e dërguara me postë pritet të monitorohen me kujdes të shtuar.
“Në zgjedhjet e mëhershme, kjo nuk ka pasur shumë rëndësi, sepse margjina e fitores ishte më e madhe sesa numri i fletëvotimeve me postë”, ka thënë Gill. “Nuk dihet nëse kështu do të ndodhë edhe këtë herë”.
Në fund, votuesit amerikanë u dukën më të brengosur nga çështjet e brendshme, pavarësisht sugjerimeve para zgjedhjeve se qëndrimet e kandidatëve karshi konflikteve në Lindjen e Mesme, luftës së Rusisë në Ukrainë, dhe marrëdhënieve të Uashingtonit me Kinën mund të ishin faktorë të mëdhenj në përcaktimin e fituesit.
Politika e jashtme “nuk ishte fare temë e rëndësishme”, ka thënë Skerry, duke theksuar se kjo është e zakonshme në zgjedhjet presidenciale amerikane. “Ajo që ka rëndësi është imigracioni dhe kostoja e jetesës”.
Gill ka thënë se çështja e të drejtave riprodhuese, teksa votuesit në 10 shtete vendosën për të futur të drejtat për abort në kushtetutat e shteteve të tyre, ishte motivues i madh për gratë për të votuar, pavarësisht përcaktimit partiak.
Para zgjedhjeve, shumë votues dhe politikanë shprehën frikën e tyre se mund të ketë dhunë politike pas përfundimit të procesit të votimit, veçanërisht në rast të një gare të ngushtë. Skerry ka thënë se të dyja palët janë “të përgatitura” për dhunë të mundshme, dhe se Shtetet e Bashkuara po përjetojnë “një periudhë të tensionuar dhe të rrezikshme, pa dyshim”.
Gill ka thënë se situata “ka qenë shumë e tensionuar” dhe ka theksuar se autoritetet në disa shtete, përfshirë shtetet e luhatshme Xhorxhia dhe Miçigan, kanë raportuar për kërcënime me bomba, që iu faturuan Rusisë.
Por, Gill ka thënë se ajo “nuk është në dijeni për incidente të shumta dhune” gjatë votimeve, dhe se opsionet alternative të votimit, si votimi i hershëm, kanë reduktuar radhët e gjata në vendvotime, të cilat mund të kishin rritur mundësinë e konfliktit./ REL
SHBA- Vijon numërimi i votave në SHBA për garën e ashtuquajtur "kritike" për Dhomën e Përfaqësuesve. Republikanët kanë pretenduar tashmë se dhoma tjetër e Kongresit, Senati, ka marrë kontrollin nga demokratët aktualë.
Nëse republikanët fitojnë kontrollin e të dy dhomave, Trump dhe partia do të kenë një rrugë të lehtë për të shtyrë axhendën e tyre legjislative. 1/3 e 100 vendeve të Senatit u kërkuan në zgjedhjet e këtij viti, me 51 të nevojshme për një shumicë.
Republikanët e Senatit rrëzuan demokratët në shtetet e kuqe për të siguruar shumicën, duke ndryshuar vendet në Virxhinia Perëndimore dhe Ohajo. Ata gjithashtu mbajtën pozicionin e tyre në shtetet miqësore si Teksasi dhe Florida, duke u siguruar atyre të paktën 51 vende kur Kongresi i ri të betohet në janarin e ardhshëm.
SHBA- Tregu Dax i aksioneve është rritur për 1.5 për qind, pasi Donald Trump është shpallur president i Shteteve të Bashkuara.
Robert Halver, udhëheqës i analizave të tregjeve në Bankën Baader, ka thënë se “meqë Donald Trump njihet për ekonomi, mund të konsiderohet se vlera e aksioneve në botë do të rritet. Me një përjashtim: Kina, sepse ai [Donald Trump] do të vendosë definitivisht tarifa ndaj Kinës. Kjo do t’ua vështirësojë jetën kinezëve”.
“Gjëja e mirë është se tregjet evropiane të aksioneve do të mund të përfitojnë. Sepse, ne ende jemi mirë të pozicionuar në sektorin industrial, dhe jemi duke i ndihmuar Amerikës që të bëhet e madhe sërish në sektorin industrial”, ka thënë ai./ REL
SHBA- Donald Trump do të jetë përsëri president i Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Me fitoren në zgjedhjet e 5 nëntorit, Trump arriti t’i tejkalojë ndasitë brenda Partisë Republikane, sfidat ligjore nga mandati i parë në vitet 2017-2021, dhe një atentat ndaj tij. Gjatë kësaj periudhe ai u përball, gjithashtu, me ndryshimet në Partinë Demokratike, kur presidenti në largim, Joe Biden, u zëvendësua nga nënpresidentja Kamala Harris si kandidate.
Në moshën 78-vjeç, Trump është presidenti më i moshuar që i ka fituar zgjedhjet presidenciale në SHBA, duke ia kaluar Bidenit, i cili ishte 77 vjeç kur e mposhti atë katër vjet më parë. Kur të bëjë betimin më 20 janar, Trump do të bëhet presidenti i parë amerikan që ka shërbyer si i 45-ti dhe i 47-ti president i Shteteve të Bashkuara.
Ai është, po ashtu, presidenti i parë që është përballur me dy procese gjyqësore për shkarkim dhe gjithashtu i pari që është dënuar për një krim. Para nisjes së mandatit të dytë, ai vazhdon të përballet me dy çështje penale të papërfunduara – njëra që lidhet me përpjekjet e supozuara për të penguar marrjen paqësore të pushtetit nga Bideni dhe tjetra për ndërhyrjen në zgjedhjet e vitit 2020 në shtetin e Xhorxhias. Kurse, një çështje tjetër penale, lidhur me ruajtjen e paligjshme të dokumenteve të klasifikuara, u hodh poshtë në korrik.
Pavarësisht këtyre sfidave, në fushatën e tij të katërt presidenciale Trump solli një bagazh përvoje dhe një bazë të fortë mbështetësish. Shumë prej ndjekësve të tij mbështetën në vazhdimësi qëndrimin e tij për të mos e pranuar humbjen e zgjedhjeve ndaj Bidenit, retorikën e ashpër ndaj kundërshtarëve politikë, si dhe pretendimet se problemet e tij ligjore ishin pjesë e një “gjuetie shtrigash” të drejtuar kundër tij.
Trump, gjithashtu, kryesoi sondazhet e votuesve mbi atë se cili kandidat ishte më i besueshëm për të trajtuar çështje delikate si imigracioni dhe kostot e larta të strehimit dhe ushqimit. Ai u pa si kandidati më i përshtatshëm për të rindërtuar Amerikën, të cilësuar vazhdimisht prej tij si të mbingarkuar nga emigrantë të paligjshëm. Në fushatën e tij të vitit 2016, Trump fitoi përkrahjen e votuesve me premtimet për ta "bërë Amerikën përsëri madhështore", krijimin e marrëveshjeve më të mira tregtare dhe rritjen e buxhetit ushtarak të SHBA-së, si pjesë e përpjekjeve për të rikthyer respektin për SHBA-në në arenën ndërkombëtare.
Si lider, që e ka dëshmuar veten në arenën globale, Trump u pa nga votuesit e shtatë shteteve vendimtare për përcaktimin e rezultatit të zgjedhjeve, po ashtu si kandidati më i përshtatshëm për të udhëhequr vendin mes konflikteve në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme. Kjo lidhet ngushtë me vendimet e marra të Trumpit gjatë mandatit të parë, kur largoi njëanshëm Shtetet e Bashkuara nga marrëveshja bërthamore me Iranin dhe inicioi një luftë tregtare me Kinën, rivalin kryesor ekonomik të SHBA-së.
Ai, gjithashtu, e tërhoqi vendin nga disa marrëveshje ndërkombëtare që i konsideronte të pafavorshme për interesat amerikane dhe ushtroi presion mbi aleatët e NATO-s për të rritur buxhetet e mbrojtjes, kërkesë kjo të cilën shumica e aleatëve e përmbushën. Në një nga marrëveshjet më të diskutuara, administrata Trump arriti një pakt me talibanët, duke vendosur kushte për tërheqjen e plotë të trupave amerikane nga Afganistani deri në vitin 2021, çka nga kundërshtarët e Trumpit u pa si mundësi që u hapi rrugë talibanëve për ta rimarrë pushtetin.
Në anën tjetër, Trump akuzoi Bidenin dhe Harrisin për keqmenaxhim të situatës në raportet mes Rusisë dhe Ukrainës, gjë që, sipas tij, forcoi Rusinë në synimet e saj për të pushtuar Ukrainën. Gjatë mandatit të parë, Trump u përpoq t’i ndryshonte marrëdhëniet e Uashingtonit me Rusinë, duke kërkuar përmirësim të marrëdhënieve me presidentin Vladimir Putin, ndërsa njëkohësisht vendosi sanksione ndëshkuese ndaj Moskës. Në këtë frymë, Trump ka deklaruar se marrëdhënia e tij me Putinin do të kontribuojë për t’i dhënë fund luftës së Rusisë kundër Ukrainës./ REL
SHBA- Elon Musk sinjalizoi të martën se planifikon të mbetet një lojtar kryesor në politikën amerikane edhe pas zgjedhjeve të 2024.
Në fund të një transmetimi në ‘X Spaces’ të martën në mbrëmje, Musk u tha dëgjuesve se komiteti politik ‘America’, një super komitet politik që biznesmeni miliarder e ka financuar me të paktën 119 milionë dollarë, "do të vazhdojë pas këtyre zgjedhjeve".
Musk tha se super komiteti i tij tij “po përgatitet për zgjedhjet afatmesme dhe çdo zgjedhje të ndërmjetme, si dhe po shikon zgjedhjet për prokurorët e qarqeve”.
Komiteti "America ka shpenzuar më shumë se 152 milionë dollarë për zgjedhjet presidenciale, sipas të dhënave të fundit. Është shpenzuar gjithashtu më shumë se 19 milionë dollarë për të rritur kandidatët republikanë në 18 gara për Dhomën e Përfaqësuesve.
Biznesmeni miliarder tha se donte të luftonte ndikimin e George Soros, një filantrop liberal që ka tërhequr zemërimin e konservatorëve.
“Diçka duhet bërë për t’iu kundërvënë dëmit që Soros i ka bërë sistemit amerikan”, tha Musk. "Komiteti ynë do të synojë të zgjedhjet afatmesme dhe të ndërmjetme, si dhe thjesht të bëjë gjëra të arsyeshme në mënyrë që të kemi prokurorë që ndjekin penalisht kriminelët e dhunshëm që janë padyshim një rrezik për njerëzit”.
Prokurori i qarkut të Filadelfias, Larry Krasner, një prokuror progresiv që mori mbështetje të konsiderueshme financiare nga Soros, së fundmi ngriti padi për të bllokuar dhënien e diskutueshme prej 1 milion dollarësh të Musk lidhur me zgjedhjet. Një gjykatës vendosi në favor të Musk të hënën.
Nëse Musk mbetet një forcë e madhe elektorale pro-republikanë, demokratët mund të përpiqen ta portretizojnë atë si një gogol./Business Insider
SHBA- Kandidati republikan Donald Trump është shpallur presidenti i 47-të i Shteteve të Bashkuara. Trump ka garuar kundër demokrates, zv.presidentes aktuale, Kamala Harris, në zgjedhjet 5 nëntorit 2024.
Trump, ish-president, ka fituar në shumicën e atyre që njihen si shtete të papërcaktuara, duke siguruar 277 vota të Kolegjit Elektoral. Një kandidat duhet të fitojë të paktën 270 vota për t'u shpallur fitues. Fitorja e tij është konfirmuar pasi ka triumfuar në katër shtete të papërcaktuara: Pensilvani, Uiskonsin, Karolinë të Veriut dhe Xhorxhia.
Më parë, Trump u është drejtuar mbështetësve nga Florida dhe është zotuar se do të punojë për ta "shëruar" SHBA-në. Në fjalimin e tij para mbështetësve republikanë, Trump ka risjellë në vëmendje luftën ndaj emigracionit. Trump tha se do të rikthejnë potencialin në vend, por sipas tij për ta bërë këtë duhet të mbyllë kufinjtë. Ai tha se duan që njerëzit të vijnë në vendin e tyre, por në mënyrë të ligjshme.
“Do ta kthejmë vendin tonë në një vend të veçantë. Do ta bëjmë këtë vend të jashtëzakonshëm. Është vendi më i madh në botë. Do të punojmë për të kthyer këtë potencial, duhet të mbyllim kufijtë. Duam që njerëzit të kthehen në këtë vend, por duhet të vijnë në mënyrë të ligjshme”, tha ai.
Trump falenderoi familjen e tij, ndërsa iu referua bashkëshortes së tij, Melani, si "Zonja e Parë" e SHBA-ve. Ai u shpreh se gjatë muajve të fushatës çdo person nga familja ka bërë punë të jashtëzakonshëm.
“Dua të falenderoj gruan time të bukur, Melania, Zonjën e Parë. Që ka librin nr.1 best seller në vend, ka bërë një punë të jashtëzakonshme, punon shumë fort të ndihmojë njerëz. Falenderoj familjen, fëmijët tanë të jashtëzakonshëm. Falenderoj babain që na mungon, mamanë e Melanias, ishte një grua e jashtëzakonshme", u shpreh Trump.
SHBA- Donald Trump në fjalimin e fitores në Florida, risolli në vëmendje atentatin e bërë ndaj tij në një miting në Pensilvani, ku një plumb e goditi në vesh.
Ai tha para mbështetësve se ka një arsye se përse arriti t’i shpëtonte tentativës për ta eliminuar. Sipas tij "zoti ia fali jetën" për të rikthyer Amerikën në madhështinë e saj.
“Zoti ma fali jetën për një arsye. Dhe kjo arsye ishte për të shpëtuar vendin tonë dhe për të rikthyer Amerikën në madhështinë e saj. Tani ne do ta përmbushim atë mision së bashku. Detyra para nesh nuk do të jetë e lehtë, por unë do të sjell çdo grimcë energjie, shpirti dhe lufte që kam në shpirt në punën që më keni besuar”, tha ai.
SHBA- Zëvendëspresidentja Kamala Harris do të fitojë projeksionet e Connecticut, sipas CNN. Sipas medias amerikane, Harris ka shtatë vota elektorale në rrezik në Connecticut.
Gjithashtu mësohet se asaj i duhen të paktën 270 vota elektorale për të fituar zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, diçka që duket tashmë tepër e vështirë.
SHBA- Pas rezultateve të shpallura deri më tani nga zgjedhjet presidenciale në SHBA, ku kandidati republikan Donald Trump është në avantazh me votat, ka reaguar dhe kryeministri hungarez Viktor Orban. Me anë të një postimi në platformën 'X', Orban thotë se ky është rikthimi më i madh në historinë politike të SHBA-ve. Ai shton se një fitore ishte shumë e nevojshme për botën.
"Rikthimi më i madh në historinë politike të SHBA-ve! Urime Presidentit Donald Trump në fitoren e tij të madhe. Një fitore shumë e nevojshme për Botën", shkruan Orban.
The biggest comeback in US political history! Congratulations to President @realDonaldTrump on his enormous win. A much needed victory for the World!
— Orbán Viktor (@PM_ViktorOrban) November 6, 2024
SHBA- Donald Trump në fjalimin e tij në Florida, e shpalli veten si fitues, ndonëse numërimi nuk ka përfunduar ende zyrtarisht. Trump falenderoi familjen e tij, ndërsa iu referua bashkëshortes së tij, Melani, si "Zonja e Parë" e SHBA-ve. Ai u shpreh se gjatë muajve të fushatës çdo person nga familja ka bërë punë të jashtëzakonshëm.
“Dua të falenderoj gruan time të bukur, Melania, Zonjën e Parë. Që ka librin nr.1 best seller në vend, ka bërë një punë të jashtëzakonshme, punon shumë fort të ndihmojë njerëz. Falenderoj familjen, fëmijët tanë të jashtëzakonshëm. Falenderoj babain që na mungon, mamanë e Melanias, ishte një grua e jashtëzakonshme“, u shpreh Trump.
SHBA- Në fjalimin e tij para mbështetësve republikanë, Donald Trump ka risjellë në vëmendje luftën ndaj emigracionit. Trump tha se do të rikthejnë potencialin në vend, por sipas tij për ta bërë këtë duhet të mbyllë kufinjtë. Ai tha se duan njerëzit të vijnë në vendin e tyre po në mënyrë të ligjshme.
“Do ta kthejmë vendin tonë në një vend të veçantë. Do ta bëjmë këtë vend të jashtëzakonshëm. Është vendi më i madh në botë. Do të punojmë për të kthyer këtë potencial, duhet të mbyllim kufijtë. Duam që njerëzit të kthehen në këtë vend, por duhet të vijnë në mënyrë të ligjshme”, tha ai.
SHBA- Ish-kandidati presidencial Robert F. Kennedy Jr. i është bashkuar festës së Donald Trump. Raportohet se ai ka mbërritur në Qendrën e Konventave në Palm Beach, duke hyrë dhe duke ecur me shpejtësi teksa po kalonte pranë skenës mes turmave të mbështetësve.
Trump ka thënë se do të luajë një rol kur bëhet fjalë për politikën shëndetësore, por nuk ka specifikuar se çfarë do të ishte. Kennedy, i cili nisi fushatën e tij presidenciale si i pavarur përpara se të largohej nga gara dhe të mbështeste Trump, iu bashkua atij në disa mitingje në pjesën e fundit të fushatës.
SHBA- Donald Trump në fjalimin e tij në Florida e prezantoi JD Vance si zëvendëspresidentin e tij. Vance u ngjit në skenë për të mbajtur fjalimin para mbështetësve republikanë. Ai tha se në drejtimin e Trump do të bëjnë rikthimin më të jashtëzakonshëm ekonomik.
“Zoti president, e vlerësoj që më lejoni t’ju bashkohem në këtë rrugëtim. Ju falenderoj për besimin, kemi qenë dëshmitarë të rikthimit më të jashtëzakonshëm në SHBA. Nën drejtimin e presidentit Trump, s’do të ndalojmë së luftuari për ju dhe të ardhmen. Pas rikthimit të jashtëzakonshëm në historinë e SHBA, do të bëjmë rikthimin më të jashtëzakonshëm ekonomik nën drejtimin e Trump.”, u shpreh ai.
Projeksionet e mediave prestigjioze amerikane e kanë shpallur Trump fituesin e zgjedhjeve presidenciale, por agjencitë më të mëdha amerikane janë ende në pritje të numërimit të mëtejmë të votave.
SHBA- Kandidati republikan Donald Trump ka fituar Pensilvaninë, raporton Associated Press, duke e vënë atë pranë kalimit të pragut prej 270 votash elektorale për t'u bërë presidenti i ardhshëm. Kështu Trump ka mundur demokraten Kamala Harris në shtetin kritik të fushëbetejës.
Të dy kandidatët bënë fushatë energjike në shtet, duke e vizituar atë më shpesh se çdo tjetër. Trump fitoi 19 votat elektorale të Pensilvanisë katër vjet pasi demokrati Joe Biden mbajti shtetin, duke e kthyer atë nga kolona e Trump në 2016 në rrugën e tij për të kapur "murin blu". Asnjë demokrat nuk e ka fituar Shtëpinë e Bardhë pa fituar gjithashtu Pensilvaninë që nga viti 1948.
SHBA- Donald Trump po mban fjalimin e tij të fitores para mbështetësve në Florida. Trump e ka cilësuar si historike dhe të jashtëzakonshme fitoren e tyre.
Ai tha se republikanët siguruan fitoren edhe në shtetet e lëkiundura, ndërsa tha se po fitojnë edhe shtetet kritike.
“Falenderoj amerikanët për nderin që më zgjodhën si presidentin e 47 dhe 45 gjithashtu. Do të luftoj për ju dhe familjet tuaja, për të ardhmen. Do të luftoj me ju me çdo mundësi që kam. Të kemi një Amerikë me presporitet që amerikanët meritojnë. Një epokë e jashtëzakonshme për Amerikën. Duke fituar shtetet kryesore, jemi në fitore edhe në Michigan Alaska etj që do të na lejojë 350 vota elektorale. Nuk kishte asnjë rrugë tjetër përveç fitores. Kemi fituar gjithashtu votën popullore që është madhështore”, tha Trump.
SHBA- Kandidati republikan Donald Trump ka nevojë për 4 vota të tjera elektorale për të fituar presidencën, sipas projeksioneve të CNN. Bazuar në parashikimet aktuale të CNN, rruga e Zëvendës Presidentes Kamala Harris drejt fitores po tkurret.
Ish-presidenti Donald Trump ka 266 vota elektorale dhe Harris ka 188 vota elektorale. Kjo do të thotë që Trump duhet të fitojë vetëm katër vota elektorale për të fituar presidencën.
CNN ka parashikuar që Trump do të fitojë disa shtete kyçe të fushëbetejës, duke përfshirë Karolinën e Veriut, Xhorxhian dhe më e rëndësishmja, Pensilvaninë.
SHBA- Mediat amerikane duke përfshirë NBC News dhe CNN, projektojnë se Donald Trump ka fituar Pensilvaninë, duke e vënë atë në prag të shpalljes si presidenti i ardhshëm i SHBA-ve.
Sipas këtyre mediave, Donald Trump po afrohet gjithnjë e më tej drejt finalizimit të fitores në SHBA, ku tashmë duket se ka tërhequr pas vetes edhe Pensilvaninë.
Ndërkohë, në rezultatet e fundit të bëra publike nga Fox News, parashikohet se ish-presidenti Trump do të fitojë Pensilvaninë.
SHBA- Presidenti i ri i Amerikës mund të mos jetë zgjedhur ende, por rezultatet e deritanishme tregojnë për një rikthim të Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë. Një nga aleatët e tij kryesorë, miliarderi Elon Musk, e ka shpallur herët fitoren e kandidatit republikan në Twitter me postime të vazhdueshme në Twitter, teksa duket se po i shijon rezultatet të cilat nxjerrin fitues Trump.
Musk postoi një meme që shfaq atë brenda Zyrës së Shtëpisë së Bardhë duke mbajtur një lavaman. Krah fotos ai ka vendosur shkrimin: "Let that sink in".
Let that sink in pic.twitter.com/XvYFtDrhRm
— Elon Musk (@elonmusk) November 6, 2024
Ndërkohë, ai bëri të ditur se ka patur një rekord trafiku në historinë e Twitter. Në një tjetër postim në Twitter, ai ka shkruar se e ardhmja do të jetë e nxehtë dhe postimin e ka shoqëruar me një foto të tij me Trump.
????????????????The future is gonna be so ???? ???????????????? pic.twitter.com/x56cqb6oT5
— Elon Musk (@elonmusk) November 6, 2024
Ai gjithashtu postoi sërish një twit ku shkroi se Amerika është një komb njerëzish që krijojnë. Ai më tej shtoi se së shpejti ata do të jenë të lirë të krijojnë.
America is a nation of builders
— Elon Musk (@elonmusk) November 6, 2024
Soon, you will be free to build
Musk ka publikuar edhe përqindjen e fitores 69.9% për Trump duke shkruar se profecia është përmbushur. Musk i dha më shumë se 130 milionë dollarë republikanëve për të votuar Trump. Dhe këto rezultate janë një "fitore" edhe për Musk.

SHBA- Qendrat e votimi në Nevada janë mbyllur gati tre orë me vonesë pasi votuesit prisnin në radhë të gjata për të hedhur votat, tha zyrtari më i lartë zgjedhor i shtetit dhe rezultatet fillestare të zgjedhjeve filluan të publikoheshin pak para orës 22:00 PST.
Vendvotimet ishin planifikuar të mbylleshin në orën 19:00, por ligji i shtetit lejon këdo që ishte në radhë në atë kohë të votonte. Sekretari i Shtetit Cisco Aguilar e pranoi pozicionin e Nevadës si një fushë beteje elektorale dhe premtoi të vazhdojë të përditësojë rezultatet ndërsa qarqet marrin "dhe kurojnë" fletëvotimet shtesë.
Fletët e votimit të dërguara me postë pranohen dhe numërohen deri të shtunën, dhe mijëra votues, fletët e votimit të të cilëve janë lënë mënjanë për të lejuar verifikimin e nënshkrimit, kanë kohë deri në orën 17:00 të datës 12 nëntor për të vërtetuar votën e tyre me zyrtarët zgjedhorë.
Aguilar, një demokrat, i quajti zgjedhjet e Nevadës "të sigurta, të sigurta dhe transparente" dhe tha se ishte krenar për raportet e pjesëmarrjes së lartë të votuesve.
SHBA- Donald Trump ka fituar një nga votat elektorale të Maine, raporton Associated Press. Ai mori votimin në distriktin e dytë të kongresit të shtetit me prirje të djathtë, ndërsa Kamala Harris më parë fitoi votimin në distriktin e parë më liberal të Maine. Dy votat e tjera elektorale në shtet, që i janë dhënë fituesit në mbarë vendin, nuk janë thirrur nga AP.
Ish-presidenti Donald Trump, sipas rezultateve të deritanishme, ndodhet një hap larg rikthimit në Shtëpinë e Bardhë. Trump ka siguruar shumicën e votave elektorale, ku kryeson me 267 vota, ndërs Harris me 226.
Republikanët kanë siguruar edhe një shumicë me 51 vota në Senatin e SHBA-së. Ndërkohë, edhe Dhomën e Përfaqësuesve e kontrollojnë republikanët me një diferencë të ngushtë.
SHBA- Miliarderi Mark Cuban, i cili veproi si zëvendësues i Kamala Harris në javët e fundit të fushatës së saj, ka dërguar në platformën "X" urimet për Donald Trump dhe Elon Musk që mbështeti përpjekjen e tij për t'u rikthyer në Shtëpinë e Bardhë.
"Urime Donald rump! Ju fituat në mënyrë korrekte. Urime për Elon Musk po ashtu", shkruan në "X" Cuban.

Aktualisht nënpresidentja Harris ka siguruar tashmë 210 vota elektorale, ndërsa ish-Presidenti Trump 246. Ndërkohë, duhen të paktën 270 vota për të fituar presidencën.

SHBA- Sipas projeksioneve të Fox News, ish-Presidenti Trump ka siguruar shumicën e votave elektorale ndaj zëvendëspresidentes Kamala Harris, duke i dhënë atij një mandat të dytë në Shtëpinë e Bardhë pas një cikli historik zgjedhor.
Trump do të jetë presidenti i parë në SHBA që do të shërbejë dy mandate jo të njëpasnjëshme që nga Grover Cleveland në 1892, dhe vetëm i dyti në histori.
Trump u zgjodh për herë të parë president në vitin 2016, duke mposhtur ish-Sekretaren e Shtetit Hillary Clinton dhe duke u zotuar të "Bëni Amerikën përsëri të Madhe". Ai humbi rizgjedhjen ndaj Presidentit Biden në vitin 2020 gjatë pandemisë globale të koronavirusit, por ri-kërkuan Shtëpinë e Bardhë në 2024 pas një fushate gati dy-vjeçare, duke u zotuar "Ta bëjmë Amerikën të Madhe edhe një herë".
SHBA- Ndërsa ora shënon 1 (të mëngjesit me kohën Lindore) në SHBA, në ditën pas zgjedhjeve presidenciale 2024, vijon numërmi i votave. Më poshtë renditen rezultatet kryesore dhe ndodhitë më pikante të natës së shkuar:
Donald Trump ka fituar shtetet e lëkundura të Xhorxhias dhe Karolinës së Veriut, dy nga shtatë shtetet "swing". Trump ka 246 nga 270 votat e kolegjit elektoral të nevojshëm për të fituar, dhe Kamala Harris ka 210 vota të kolegjit elektoral. Zëvendëspresidentja tani nuk mund të fitojë zgjedhjet pa fituar shtetin e Pensilvanisë, në të cilin Trump mban kryesimin, me 90% të votave të numëruara.
Alaska mbylli qendrat e votimit, duke i dhënë fund shumicës së votimeve në zgjedhjet presidenciale në SHBA. Shteti i kuq ishte i fundit ku votimi ishte në vazhdim në mbarë vendin dhe Donald Trump pritet të pretendojë tre votat e tij elektorale. Votuesit mund të vazhdojnë të votojnë në disa qarqe diku tjetër ku pati radhë të gjata, ose ku gjykatat urdhëruan që qendrat e votimit të hapeshin më vonë.
Ekipi i fushatës së Harris njoftoi se ajo nuk do të fliste të martën mbrëma. Bashkëkryetari i saj i fushatës Cedric Richmond iu drejtua turmës së mbledhur për nënpresidenten. “Ne kemi ende vota për të numëruar. Kemi ende shtete që nuk janë thirrur ende. Ne do të vazhdojmë, brenda natës, të luftojmë për të siguruar që çdo votë të numërohet, që çdo zë të ketë folur. Kështu që ju nuk do të dëgjoni nga zëvendëspresidentja sonte, por do të dëgjoni nga ajo nesër.”
Harris ka fituar këto shtete deri më tani: Virginia, Hawaii, New Mexico, California, Oregon, Washington, Colorado, Connecticut, Delaware, Illinois, Massachusetts, Maryland, New Jersey, New York, Rhode Island, Vermont, Washington DC dhe distrikti i parë i kongresit të Maine.
Trump ka fituar këto shtete deri më tani: Karolina e Veriut, Xhorxhia, Alabama, Arkansas, Florida, Indiana, Kentaki, Luiziana, Misuri, Misisipi, Montana, Dakota e Veriut, Ohio, Oklahoma, Karolina e Jugut, Dakota e Jugut, Tenesi, Teksas, Utah , West Virginia, Wyoming, Kansas, Idaho, Iowa dhe distrikti i tretë i kongresit në Nebraska.
Trump fitoi në Iowa pavarësisht se anketuesja më e madhe e shtetit Ann Selzer të shtunën gjeti që Harris kryeson me një sasi të vogël që ishte megjithatë brenda kufirit të gabimit të sondazhit. Zbulimi u pa si një shenjë e mundshme fuqie për Harris në Wisconsin dhe Michigan aty pranë, dy shtete të lëkundura që janë demografikisht të ngjashme me Iowa-n. Fushata e Trump e dënoi sondazhin e Selzer.
Republikanët kanë rimarrë shumicën në Senat, raportoi Associated Press, pasi morën vende në Ohio dhe Virxhinia Perëndimore dhe u shmangën sfidave ndaj kandidatëve të tyre në Teksas dhe Nebraska. Republikanët do të kontrollojnë dhomën e lartë të Kongresit për herë të parë në katër vjet.
Nëse Donald Trump fiton, ata do të jenë në gjendje të konfirmojnë gjyqtarët e tij të gjykatës supreme, gjyqtarët federalë dhe të emëruarit në postet e kabinetit. Nëse Harris fiton Shtëpinë e Bardhë, ata mund të detyrojnë të mbajnë të emëruarit e saj ose t'i bllokojnë ata plotësisht.
Votuesit e Misurit miratuan një masë votimi që ruan të drejtat e abortit në kushtetutën e shtetit, duke e vendosur shtetin të përmbysë ndalimin e tij pothuajse total të abortit – i pari në SHBA pas Roe v Wade.
Kolorado, Nju Jork dhe Maryland miratuan gjithashtu masa për të mbrojtur të drejtat e abortit, ndërsa në Florida, një përpjekje për të hequr një ndalim gjashtë-javor dështoi.
SHBA do të ketë dy gra zezake që do të shërbejnë si senatore për herë të parë në historinë amerikane , me zgjedhjen e Lisa Blunt Rochester nga Delaware dhe Angela Alsobrooks nga Maryland.
Sarah McBride , një senator i shtetit Delaware, ka bërë histori si personi i parë transgjinor i zgjedhur në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA. McBride, 34 vjeç, fitoi karrigen e madhe të Delaware-it në Dhomën e Përfaqësuesve në zgjedhjet e përgjithshme të së martës kundër kandidatit republikan John Whalen III, një ish-oficer policie dhe biznesmen i shtetit Delaware. Selia e Dhomës, e vetmja e Delaware, ka qenë demokratike që nga viti 2010.
SHBA- Republikanët sigurojnë shumicën e votave edhe për Senatin. Sipas projeksioneve të BBC, por edhe të mediave të tjera prestigjioze amerikane, ata kanë siguruar 51 vendet që u duhen, teksa mund të marrin edhe më tepër pasi procesi vijon.
Partia Republikane do të mbajë të paktën 51 vende, të mjaftueshme për një shumicë të plotë.

Demokratët shpresonin të merrnin një vend republikan për të kufizuar dëmin e pritshëm në Virxhinia Perëndimore, por, sipas një parashikimi, nuk kanë mundur të rrëzojnë Ted Cruz në Teksas, i cili ishte një nga objektivat kryesore të partisë.
SHBA- Zëvendëspresidentja Kamala Harris nuk do të flasë përpara mbështetësve të saj këtë mbrëmje. Ajo do t'u drejtohet atyre të mërkurën. Njoftimin e bëri një nga drejtuesit e fushatës së saj.
Deri tani Harris ka siguruar 187 vota elektorale, ndërsa ish-Presidenti Trump 246. Duhen të paktën 270 vota për të fituar presidencën.
Ndërkohë Donald Trump pritet të mbërrijë së shpejti në festën e vëzhgimit të fushatës së tij në West Palm Beach, Florida, ku pritet të flasë. Bashkë me të në dhomë janë Elon Musk, i cili ka bërë fushatë të madhe për Trump, si dhe aleatët politikë Robert F Kennedy Jr dhe Tulsi Gabbard.
Sipas BBC, mbështetësit kanë filluar gjithashtu të mblidhen jashtë, me shpresën për të kapur një pamje të autokolonës së Trump ndërsa ai hyn.
SHBA- Kandidati republikan, Donald Trump, fitoi në Xhorxhia, raportojnë AP, Reuters dhe CNN. Xhorxhia njihet si shtet i papërcaktuar, ku secili kandidat mund të fitojë.
Të tilla janë edhe gjashtë shtete të tjera: Pensilvania, Uiskonsini, Karolina e Veriut, Nevada, Miçigani dhe Arizona.
Më herët, Trump u shpall fitues edhe në Karolinë të Veriut. Me fitoren në Xhorxhia, ai siguroi edhe 16 vota nga Kolegji Zgjedhor.
Nënpresidentja Harris ka siguruar tashmë 210 vota elektorale, ndërsa ish-Presidenti Trump 246. Duhen të paktën 270 vota për të fituar presidencën.