LIVE UPDATES
Aktualitet

Pse po ikin zogjtë shtegtarë, harabelët dhe dallëndyshet drejt zhdukjes

24 Prill 2019, 13:51 Nga DOSJA
Pse po ikin zogjtë shtegtarë, harabelët dhe dallëndyshet

Personat më të vëmendshëm e kanë vënë re: Një nga zogjtë më të zakonshëm, harabeli, pothuajse është zhdukur. Por shumë pak e dinë pse nuk shohim më.

Kur një specie e gjërë e kafshëve zvogëlohet shpejt dhe në mënyrë drastike në numër, gabimet janë të kombinuara me shumë faktorë. Në rastin e harabelave, “gabimet” – sipas ornitologëve – janë me të vërtetë shumë dhe të ndryshme. Si një zog i vogël i pranishëm në praktikisht të gjitha qytetet e Evropës dhe të botës, në fakt, harabeli është bërë një specie e kërcënuar.

Në Itali ekzistojnë katër lloje të zogjve të llojit Passer: ata janë harabeli i brendshëm (P. domesticus), i përhapur në të gjithë Evropën, harabeli i Italisë (P. italiae) dhe disa zona të tjera, plaice sardele (P. hispaniolensis) e përhapur në Sardenjë dhe Sicili, dhe pemë harabeli (P. montanus), i cili dallon nga dy pika në faqet. Pothuajse të gjitha llojet mbizotërojnë kryesisht në qytete, megjithëse jetojnë edhe në fshat.

Të gjitha llojet kanë pësuar, pak a shumë, një rënie drastike të popullsisë në dyzet vitet e fundit. Pavarësisht dekadave të studimit, shkaqet janë ende të paqarta dhe ndoshta ndryshojnë sipas kombit dhe vendeve ku jeton harabeli vetë. Në Paris, për shembull, duket se rënia e më shumë se 50% është më e theksuar në lagjet ku banorët kanë ndryshuar me kalimin e kohës, nga ata që i përkasin klasës punëtore me ato të borgjezisë, një fenomen i quajtur gentrification, shkruan Focus.

Diku tjetër fajësohet mungesa e insekteve, pasi harabeli ka nevojë për shumë insekte gjatë periudhës së riprodhimit për t’u ushqyer. Me rritjen e pesticideve dhe rënien e insekteve (një studim gjerman ka vendosur që po ndihmojmë një apokalipsi të vërtetë të insekteve) harabelat nuk dinë më si të ushqejnë të vegjlit e tyre.

Mund të flasim pastaj për konkurrencë me llojet e tjera të zogjve, si stunus (Sturnus vulgaris) për vrimat ku fshihen dhe mungesa e farave nga burrat.

Përshembull në Indi, për shembull, gratë nuk mbjellin më drithëra para shtëpive dhe për këtë arsye nuk lënë më shumë farë për zogjtë.

Shkaqet më të përgjithshme, të cilat për shembull çuan në zhdukjen e harabelave në Londër, mund të jenë ndotja e ajrit dhe rritja e popullsisë së maceve shtëpiake, grabitqarët e shpendëve të vegjël.

(f.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet dallendyshe harabelet ikja e zogjve shtegtare dallendyshe harabelet ikja e zogjve shtegtare

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend