LIVE UPDATES
Ekonomi

Punëtorët në zhdukje/Sot punojnë 30 milion njerëz më pak se para pandemisë

19 Qershor 2021, 07:03 Nga DOSJA
Punëtorët në zhdukje/Sot punojnë 30 milion njerëz

Ndërkohë që vendet e pasura heqin masat kufizuese, po shfaqet një enigmë ekonomike. Bizneset po shprehin gjithnjë e më shumë shqetësime në lidhje me mungesën e fuqisë punëtore, edhe pse me miliona njerëz kanë mbetur të papunë.

Në Amerikë, rritja e shpenzimeve po krijon vende të lira pune, por pak njerëz duket se janë të gatshëm t’i plotësojnë ato. Numri i vendeve të lira të punës nuk ka qenë kurrë kaq i lartë, mbi 8 milionë, shkruan The Economist.

Mungesa e punëtorëve është një problem në rritje edhe në vende të tjera. Pronarët e bareve në Britani, të cilët hapën dyert për klientët më 17 maj, po kërkojnë punonjës. Në Australi, vendet e lira të punës janë 40% më të larta se para pandemisë. Europa ka dalë më ngadalë nga karantinat dhe masat kufizuese, por edhe atje, vendet bosh të punës janë më të larta se më parë në vende si Zvicra apo Gjermania.

Disa e shohin si shenjë pozitive nevojën për fuqi punëtore. Nëse puna e njerëzve është ende e kërkuar, atëherë ndoshta parashikimet se robotët do t’u marrin punët njerëzve, ishin të gabuara.

Menaxherët e kompanive gjithashtu duhet të punojnë më shumë për të tërhequr staf. McDonald’s po rrit pagat; klubet e Anglisë kanë hequr kërkesat e kualifikimit; firma të tjera po i paguajnë njerëzit vetëm për t’u paraqitur në një intervistë. Rritja e pagave është e fortë, më shumë se 3% në Amerikë. Kjo sigurisht që është diçka e mirë. Pas një viti në karantinë, kush do ta shihte me sy të keq rritjen e pagave për punëtorët?

Por nuk duhen shpërfillur rreziqet e trazirave në tregun e punës. Lufta e kërkesave midis punëdhënësve mund të shkaktojë një spirale inflacioniste. Dhe mungesat rëndojnë mbi ekonominë.

Një kompani ndërtimi që nuk mund të gjejë dot punëtorë, do të ndërtojë më pak shtëpi të reja, duke goditur ekonomikisht edhe dekoruesit e shtëpive. Bizneset që janë ende duke u rimëkëmbur nga kriza, mund të përballen me një goditje tjetër financiare.

Inflacioni i lartë dhe falimentimet mund të mos ndodhin kurrë. Por mungesat e sotme të punëtorëve janë gjithashtu humbje e madhe e talentit. Duke përfshirë edhe ata që janë në skemat e ndihmës për të papunët, ne vlerësojmë se në botën e pasur po punojnë 30 milionë më pak njerëz sesa para pandemisë.

Një numër kaq i madh të papunësh ka një kosto të madhe, jo vetëm në pagat e humbura, por edhe në aspektin e shëndetit dhe dinjitetit të tyre.

Për t’i nxitur tregjet e punës që të funksionojnë më mirë, qeveritë duhet të marrin në konsideratë tre elemente: pagat, pasaportat dhe durimin.

Marrim së pari pagat. Në Amerikë, biznesmenët janë të bindur se mungesa e fuqisë punëtore është pasojë e shpërblimeve prej 300 dollarësh në javë nga qeveria për të papunët. Sidoqoftë, ekspertët nuk janë të sigurt nëse stimujt ekonomikë i shtyjnë vërtet njerëzit që t’i bëjnë bisht punës.

Provat janë të pamjaftueshme edhe në vende të tjera. Duket e natyrshme që për shembull, pjatalarësit në Britani do të parapëlqenin të përfitonin 80% të pagës duke mos punuar, në vend që të qëndronin në një kuzhinë të nxehtë për 12 orë në ditë, për të marrë pagën e plotë. Sidoqoftë, Australia hoqi dorë nga skema e papunësisë në mars dhe prapë mungesat e fuqisë punëtore janë thelluar.

Duke pasur parasysh këtë pasiguri, zgjidhja nuk është heqja e ndihmave sociale, por rikonceptimi i tyre në mënyrë që të inkurajohet puna. Arizona po rialokon disa nga paratë e përdorura për ndihmat për të papunët, duke ofruar paga 2,000 dollarë për njerëzit që nisin një punë me kohë të plotë. Provat nga recesionet e kaluara për shpërblimet e rikthimit në punë janë inkurajuese.

Së dyti janë pasaportat, të cilat lidhen me emigracionin. Kontrollet e përkohshme të kufijve për të ndalur virusin janë të nevojshme, por ato nuk duhet të zgjasin përtej pandemisë. Në Zelandën e Re, emigracioni vjetor neto ka rënë nga 92,000 në 7,000. Australia po humbet emigrantët. Britania gjithashtu po përballet me ndryshimet e emigracionit për shkak të Brexit. Kjo është arsyeja pse në shumë vende, disa industri si hoteleria që mbështeten te të huajt, përballen me mungesa shumë të mprehta. Politikanët duhet ta kenë të qartë se kufijtë e mbyllur do të kenë çmim të dhimbshëm.

Kërkesa e fundit është durimi. Shumë njerëz po e shmangin punën për shkak të frikës nga virusi Covid-19. Këto shqetësime duhet të zbehen me vaksinimin e më shumë njerëzve. Disa industri po përjetojnë humbje të vendeve të punës, edhe ndërkohë që pjesë të tjera të tregut po lulëzojnë, si shoferët shpërndarës ose tutorët e jogës në distancë. Përballë ndryshimeve të një shkalle të tillë, njerëzve mund t’u duhet më shumë kohë për të gjetur karriera të reja. Një treg i trazuar pune nuk është në interesin e askujt. Koha dhe politikat e duhura do t’i zhbllokojnë pengesat./MONITOR

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

ekonomi ekonomi papunesia punetoret papunesia punetoret

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës