LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Shkencëtarët rusë pretendojnë se kanë arritur të kthejnë kahun e Kohës

14 Mars 2019, 21:33 Nga DOSJA
Shkencëtarët rusë pretendojnë se kanë arritur të

RUSI- Kërkues të Institutit për Fizikën dhe Teknologjinë në Moskë deklarojnë se ia kanë dalë që të ndryshojnë kahjen e lëvizjes së kohës. Një pretendim që nëse konfirmohet dhe nëse gjen zbatime praktike do të ndryshojë paradigmat e shkencës. Sipas njoftimeve të mediave të specializuara në fushën e shkencës, kërkuesit, që kanë zhvilluar eksperimente në bashkëpunim me kolegë amerikanë dhe zviceranë, kanë arritur që të kthejnë gjendjen e një kompjuteri kuantik një sekondë në të shkuarën. Pra një sekondë pas. Të njëjtët kërkues kanë përllogaritur mundësinë që një elektron që lëviz në hapësirën ndëryjore boshe të mund të kthehet spontanisht në të shkuarën e afërt.

Ky është një nga punimet në serinë e punimeve për mundësinë e thyerjes së ligjit të dytë të termodinamikës. Ky ligj është i lidhur me nocionin e shigjetës së kohës që pohon drejtimin unik të kohës nga e shkuara drejt së ardhmes”është shprehur drejtuesi i studimit, Gordey Lesovik. 

“Ne e filluam duke përshkruar të ashtuquajturën makinën e llojit të dytë lokale, të lëvizjes së përhershme. Pastaj në dhjetor, ne publikuam një studim që trajtonte thyerjen e ligjit të dytë përmes një pajisjeje të quajtur demoni i Maksuellit. Studimi më i fundit i qaset të njëjtit problem nga një kënd i tretë: kemi krijuar një gjendje artificiale që evoluon në drejtim të kundërt me shigjetëm termodinamike të kohës”, ka shtuar studiuesi në fjalë. 

Për të arritur në rezultatin e kërkuar që është pikërisht invertimi i kohës, shkencëtarët vendosën që të vëzhgojnë nëse një gjë e tillë është e mundur për një grimcë të vetme për një fraksion sekonde. Elektroni në hapësirën boshe ndëryjore është shembulli. 

Imagjinoni që elektroni është i lokalizuar në momentin kur ne nisim ta vëzhgojmë atë. Kjo do të thotë se ne jemi thuajse të sigurtë për pozicionin e tij në hapësirë. Ligjet e mekanikës kuantike ndalojnë që ne ta dimë këtë gjë me precizion absolut, por ne mund të dallojmë një rajon të vogël brenda të cilit elektroni është lokalizuar. Evolucioni i gjendjes së elektronit rregullohet nga ekuacioni i Shrëdingerit. Sipas këtoj ekuacioni rajoni që përmban elektronin do të zgjerohet shumë shpejt duke tentuar të bëhet më kaotik. Kjo e rrit pasigurinë mbi pozicionin e elektronit”, shprehet bashkëautori Andrey Lebedev.

Por ekuacioni në fjalë që në fakt shpjegon një gjendje të caktuar sipas autorëve të studimit është i prapakthyeshëm. Kjo sipas një tjetër kërkuesi, Valerii Vinokur ndodh përmes një shndërrimi të caktuar të quajtur konjugimi kompleks në të cilin ekuacioni do të përshkruajë një elektron “të përhapur” i lokalizuar pas në një rajon të hapësirës përgjatë të njëjtës periudhë kohe. 

“Ndonëse ky fenomen nuk vëzhgohet në natyrë, ai mund të ndodhë teorikisht për shkak të një fluktacioni rastësor të sfondit mikrovalor që depërton universin”shpjegon Vinokur. 

Nga llogaritjet e bëra rezulton se mundësia për të vëzhguar një elektron “të shpërhapur” spontanisht në të shkuarën e afërt, përgjatë një fraksioni sekonde, është jashtëzakonisht e vogël. Për të gjithë kohëzgjatjen e universit të njohur që është 13.7 miliardë vjet, në 10 miliardë elektrone të lokalizuar çdo sekondë, evolucioni në krah të kundërt i gjendjes së grimcës do të ndodhë vetëm një herë. Dhe edhe në atë rast, elektroni do të udhëtojë vetëm 1/10 000 000 000 e sekondës pas në kohë. 

Hipoteza u rikonfirmua edhe nga një eksperiment i katërt me një kompjuter kuantik i përbërë nga dy – tre elementë të quajtur kubite supërpërçues. Eksperimenti konsiston në katër faza: rregulli, degradimi, prapësimi i kohës, rigjenerimi, faza që përkojnë me gjendjet e elektronit sipas përcaktimit të vendndodhejs, kalimit në gjendje kaotike, evolucionit prapakthyes dhe rifillimit. Ajo që ndodh pra por që nuk mund të vëzhgohet. Sipas shkencëtarëve në kompjuterin me dy kubitë rikthimi në gjendjen fillestare u komfirmua në 85% të rasteve, kurse për kompjuterin me tre kubite në 50% të rasteve. Kjo shpjegohet me gabimin tekonologjik të makinës që vepron mbi çdo pajisje. 

Marrë nga Respublica

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kuriozitete kuriozitete gordey lesovik kthimi i kohes moska shkenctaret rus valerii vinokur gordey lesovik kthimi i kohes moska shkenctaret rus valerii vinokur

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës