Prapaskenat e atentatit në Elbasan/ Në shënjestër dyshohet se ishte nipi i “Ot Kilës" 21 Korrik, 12:27 ...
Dosja e Erion Veliajt/ Avokati Ndreca nuk u paraqit, gjobitet me 50 mijë lekë! Shtyhet seanca 21 Korrik, 10:54 Dosja...
“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet 21 ...
Plagosja me armë zjarri në Elbasan/ Sherri mes adoleshentëve nisi në një lokal 20 Korrik, 21:14 ...
TIRANË – Statistikat e ecurisë ekonomike për vitin 2020 habitën shumëkënd. Pas një tkurrjeje prej -5.5% për 9-mujorin, ekonomia bëri një kthesë të papritur, duke u zgjeruar me gati +3% në3-mujorin e fundit.
Ecuria pozitive, që në fakt nuk ishte konstatuar as në dy 3-mujorët e parë të 2019-ës , kur vendi ishte në një situatë normale, zvogëloi ndjeshëm treguesin e rënies vjetore në vitin 2020, në -3.31%, të paktën dy herë më të ulët sesa pritshmëritë e institucioneve ndërkombëtare (Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim parashikonte një tkurrje deri në 9%, si rrjedhojë e varësisë së vendit nga turizmi).
Në 3-mujorin e dytë të 2020-s, kur vendi ishte në karantinë totale, rënia e kapërceu -10%, por përmirësimi në pjesën e dytë të vitit, ua kaloi dhe pritshmërive më optimiste.
A tregojnë këto shifra, pozitive në pamje të parë, se ekonomia arriti ta përballojë me sukses krizën që shkaktoi Covid-19 në ekonomi? Për t’i dhënë përgjigje pyetjes duhet parë se nga cilët sektorë erdhi përmirësimi dhe sa u përkthye në punësim dhe të ardhura për individët.
Rezultati është zhgënjyes. Dy janë sektorët që kanë udhëhequr rritjen; I pari, që nuk e ka ndier pandeminë në asnjë moment, është aktiviteti i pasurive të paluajtshme, me rritje reale vjetore prej gati 7%. Asnjë logjikë ekonomike, përveç informalitetit, nuk e shpjegon se pse duhet të rritej ai, ndërkohë që konsumi u tkurr, bankat u stepën për të dhënë hua. Sektori i dytë është ndërtimi, sidomos në 6-mujorin e dytë të vitit. Është i dukshëm shtimi i volumeve të tij, mjafton të ngresh kokën në çdo rrugë të kryeqytetit.
Është e vërtetë që edhe rindërtimi ka dhënë efekt, por pesha e tij ishte e ulët, pasi pandemia e vonoi procesin, duke bërë të mundur vetëm realizimin e 50% të planit të planifikuar në buxhet. As kredia e dhënë nga sistemi bankar nuk e shpjegon këtë hov të ndërtimit, me huanë e re për këtë sektor, e cila ra me gati 10% në vitin 2020.
Përtej shifrës së ecurisë në makro, sa e kanë nxitur dhe zbutur realisht krizën aktivitetet e pasurive të paluajtshme dhe ndërtimit?! Sidomos i pari ka një efekt pothuajse zero, me numrin e të punësuarve që është më pak se 1% e totalit. Përkundrazi, fryrja e flluskës vetëm sa i ka shtrenjtuar çmimet e apartamenteve, ndërkohë që pagat kanë qëndruar pothuajse në vend prej vitesh. Ndërtimi ka një efekt pozitiv afatshkurtër, si në punësim (me gati 10% të totalit), ashtu dhe në nxitjen e zinxhirit mbështetës, por në afat të gjatë, nuk i sjell asnjë vlerë të shtuar ekonomisë.
Gjeneratorët e vërtetë të punësimit në vend, tregtia, transporti, akomodimi e shërbimi ushqimor, si dhe industria, që së bashku punësojnë rreth 64% të totalit në sektorin privat jobujqësor, janë humbësit e vërtetë të krizës. Janë këta sektorë që tregojnë se vendi është goditur me të vërtetë nga pandemia, e cila kufizoi konsumin e ndërpreu turizmin, që po ecte realisht mirë, duke çuar në kufijtë e mbijetesës mijëra subjekte dhe mbylljen e shumë bizneseve. Punësimi u ul, sidomos ai informal.
Gjetjet e Anketës së Tregut të Punës të INSTAT tregojnë se në fund të 2020-s u shtuan 43 mijë të papunë, të cilët nuk arritën t’i “ndihmojnë” as aktiviteti i pasurivetë paluajtshme dhe as ai i ndërtimit dhe për më tepër, as qeveria, që i la jashtë radarit të punësuarit informalë.
Një tjetër debat është dhe ai i përparësive që ndoqi të zgjedhë qeveria. Tremujori i katërt shënoi dhe valën më të egër të krizës së pandemisë. Shumë shtete të Europës u mbyllën sërish në mënyrë të rreptë, pavarësisht kostove që kjo mund të sillte në ekonomi. Qeveria shqiptare zbatoi vetëm kufizime minimale në orare dhe moslejimin e grumbullimeve masive për festat.
Presioni i sipërmarrjeve ishte i lartë, për të mos dëmtuar aktivitetin e bizneseve nga njëra anë. Në tjetrën, qeveria i kishte ezauruar pothuajse të gjithë stimujt fiskalë dhe praktikisht nuk i kishte mbetur asnjë armë për të mbështetur dhe një mbyllje tjetër. Rezultati tashmë dihet. Muajt nëntor dhe dhjetor ishin fatalë, deri në dyfishim të jetëve të humbura në vend. Por, ekonomia vazhdoi e qetë, duke ndihmuar në treguesit e rritjes.
Nëse i vë në peshore sektorët që kishin ecuri më të mirë, ecurinë e punësimit, sidomos atij informal dhe, mbi të gjitha, pasojat fatale në shëndetin e qytetarëve, atëherë ecuria e mirë e ekonomisë në një vit të vështirë ekonomik mbetet vetëm një iluzion.
Marrë nga Monitor
(kle.mu./dosja.al)
Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:
“Kjo krizë është si asnjë tjetër.” Ky vlerësim i Fondit Monetar Ndërkombëtar për pandeminë aktuale të koronës, shoqëron gjithë ekspertizën e organizatës bërë kë...
Raporti i kredive me probleme u konfirmua i qëndrueshëm edhe për muajin shkurt. Sipas statistikave të publikuara nga Banka e Shqipërisë, ky tregues ishte 8.15%,...
Grup-moshat më të vjetra të popullsisë janë më pak të ekspozuara ndaj fenomenit të papunësisë, në krahasim me ato më të reja.Të dhëna të detajuara mbi tregun e ...
Projekti i mirëmbajtjes së rrjetit rrugor shqiptar në bazë performance, përmes katër kontratave aktive është rishikuar së fundmi dhe pritet të ketë ndryshime në...
Qiratë në kryeqytet kanë shënuar rritje kohët e fundit, sidomos në zonat perferike. Një apartament me qira 1+1 edhe në zonën e periferisë, vështirë se e gjen më...
Kompania publike e nxjerrjes dhe prodhimit të naftës Albpetrol ka njoftuar ankandin për shitjen e 100 mijë tonëve naftë bruto. Ky është ankandi i dytë i mbajtur...
TIRANË- Rrjetet sociale si Facebook dhe Instagram kanë rënë. Prej disa minutash dy gjigandët e mediave sociale Facebook dhe Instagram nuk punojnë dhe në mo...
Sot është Dita Ndërkombëtare e Romëve, e cila që nga viti 1990 festohet çdo vit në 8 Prill, si një ditë botërore e veprimit. Kjo datë përkujton Kongresin...
Sekretariati i Komunitetit të Energjisë ka reaguar lidhur me rezolutat mbi progres-raportet të zgjerimit të Komsionit Europian për vitet 2019-2020 për disa vend...
Jetëgjatësia e pritshme për një të sapolindur është rritur në dekadën e fundit në Bashkimin Europian, sipas një publikimi të fundit të Eurostat. Statistikat zyr...
