LIVE UPDATES
Aktualitet

The Economist: Si ambjentalistët shqiptarë po bllokojnë vërshimin e digave në lumin e Vjosës

30 Korrik 2021, 13:06 Nga DOSJA
The Economist: Si ambjentalistët shqiptarë po bllokojnë

Depozitat në fushën e ndërtimit në Kalivaç dikur mbanin beton për atë që duhet të ishte një hidrocentral i madh ndërsa tani, ata i bëjnë jehonë zhurmës së zogjve të shumtë që kanë zënë vend mbi ta. Betonieret dhe fadromat qëndrojnë gati për t’u vënë në punë. Por një vendim gjykate në fund të majit mund të bëjë që ato të mos lëvizin asnjëherë.

Paditësit, në këtë rast ekologët, kanë vite që luftojnë kundër kantiereve të ndërtimit. Ata po përpiqen të parandalojnë ndërtimin e digave të reja përgjatë Vjosës, lumit të dytë më të gjatë në Shqipëri. Vjosa ende rrjedh lirshëm, por aktivistët e gjelbër, që po rrisin gjithnjë e më shumë ndikimin në Shqipëri, nuk po e hapin akoma shampanjën për të festuar.

“Ne kemi fituar disa beteja ligjore, por nuk e kemi fituar luftën,” thotë Besjana Guri, nga EcoAlbania. Në Kalivaç kodrat e pjerrëta që bien poshtë në lumë janë zbehur nga tarracimi për digën. Koncesioni origjinal u dha në vitin 1997. Dhjetëra miliona euro janë shpenzuar në punime përgatitore.

Në 1997 Shqipëria ishte në prag të luftës civile. Mbrojtja e mjedisit nuk ishte në axhendën e askujt. Sot në Shqipëri, ashtu si në pjesën tjetër të Ballkanit, është një botë tjetër. Grupet e gjelbra dhe banorët vendas të zemëruar po bashkojnë forcat për të kundërshtuar hidrocentralet e reja, më shumë se 3,400 prej të cilave janë planifikuar në të gjithë rajonin.

Vjosa e ka pikënisjen në Greqi, pastaj rrjedh për 135 milje (220 km) nëpër Shqipëri. Në disa vende është 2.5 km e gjerë. Në mënyrë të pazakontë për një lumë europian, rrjedha e tij pengohet vetëm nga një digë e vetme, pranë ujërave të tij kryesore.

Në Kute, fshati nga ku 38 banorë shkuan në gjykatë së bashku me EcoAlbania për të ndaluar përmbytjen e tokave të tyre, Xhemal Goxhaj, 48 vjeç, i shqetësuar thotë, “Ne do të humbnim gjithçka, të gjitha fushat ku delet shkojnë për të kullotur , ullinjtë dhe hardhitë. ”

“Edhe pse mund të fitohen shumë para duke dëmtuar Vjosën, -thotë Ulrich Eichelmann i fushatës ‘Save the Blue Heart of Europe’, e cila koordinon rezistencën kundër projekteve hidroelektrike ballkanike, kjo nuk është një arsye e mirë për ta bërë atë.

Londinezët nuk do të rrëzonin Big Ben-in për të ndërtuar një qendër tregtare, thjesht “për të fituar më shumë para”.-thotë ai. Plot 90% e energjisë elektrike të Shqipërisë vjen nga hidrocentralet. Por e ardhmja, thonë ambientalistët, është energjia e diellit.Ata theksojnë se vendi ka 300 ditë diell në vit, dhe shumë hapësirë për panelet diellore.

Sali Berisha, ish-kryeministri dhe presidenti i Shqipërisë donte që vendi të bëhej një eksportues i madh i energjisë.Tani, megjithatë, qeveria ka vënë theksin të turizmi, si një mënyrë për të tërhequr valutë të huaj. Shqipëria gjithashtu ka kilometra vijë bregdetare të zhvilluar.

Edi Rama, kryeministri, është acaruar dukshëm nga çështja e Vjosës. Ambientalistët “po bëjnë bujë për asgjë”, thotë ai, sepse ai ka cituar më parë se lumi nuk do të dëmtohet. Problemi është se ambientalistët nuk i besojnë atij, sepse në vitin 2015 ai kishte premtuar se zona do të shpallej një park kombëtar.

Në fund ai i dha atij vetëm statusin “të mbrojtur”, i cili është më pak i qëndrueshëm ndaj zhvillimit. “Zona mund të mbrohet siç duhet vetëm duke u bërë një park kombëtar.”- thonë aktivistët.

Dhe edhe kjo nuk do të mbulonte të gjithë degët e Vjosës, përgjatë të cilave janë planifikuar 37 diga. Edi Rama thotë se ato plane janë ngrirë; problemi, këmbëngul ai, është se si t’i anuloni ato plotësisht pa pasur nevojë të paguani “gjysmën e PBB -së së vendit” në kompensim. Në të ardhmen lumi do të mbrohet nga një pjesë e parqeve dhe zonave të mbrojtura.

Shqipëria është një nga vendet më të varfra në Europë, vëren Rama: “Ju nuk mund t’ia kërkoni një vendi që duhet të zhvillohet, thjesht për të shijuar egërsinë. Kemi nevojë të gjejmë një ekuilibër “.

Ambientalistët kanë ende shumë shqetësime. Shell, një gjigant i naftës, po kërkon për naftë pranë Vjosës. Por vëmendja e aktivistëve po zhvendoset në deltën e lumit, pranë qytetit të Vlorës.

Në lagunën e Nartës, flamingot shkelin me xhenxhefil dhe pelikanët madhështorë patrullojnë pjesën e tyre të ujit, ndërsa peshkatarët ankohen për sa pak fitojnë. Aty pranë, kilometra plazhe të zbrazëta me rërë shtrihen në distancë.

Më vonë gjatë këtij viti pritet të fillojë ndërtimi për aeroportin e ri ndërkombëtar të Vlorës, në vendin e një aeroporti ushtarak të braktisur. Ajo u përdor për herë të fundit nga shpërndarësit e drogës që dërgonin kanabis në Itali vetëm përmes Detit Adriatik.

Vendasit këtu flasin mirë për të ardhmen. Përmbytja mund të zvogëlojë ardhjen e turistëve në këtë zonë, por një aeroport këtu do të ishte një ndihmë.

Duke përgatitur rrjetën e tij të peshkimit, Pëllumb Bala thotë se në fshatin e tij ka “24 familje me 24 burra pa punë. Na duhet punë. ” Rama thotë se zogjtë në zonë do të mbrohen, por shton ashpër se “Shqipëria nuk mund të jetë kopshti zoologjik i Europës.”

The Economist

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

aktualitet aktualitet kalivac lumi i vjoses kalivac lumi i vjoses

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion