LIVE UPDATES
Aktualitet

The Economist: Si ambjentalistët shqiptarë po bllokojnë vërshimin e digave në lumin e Vjosës

30 Korrik 2021, 13:06 Nga DOSJA
The Economist: Si ambjentalistët shqiptarë po bllokojnë

Depozitat në fushën e ndërtimit në Kalivaç dikur mbanin beton për atë që duhet të ishte një hidrocentral i madh ndërsa tani, ata i bëjnë jehonë zhurmës së zogjve të shumtë që kanë zënë vend mbi ta. Betonieret dhe fadromat qëndrojnë gati për t’u vënë në punë. Por një vendim gjykate në fund të majit mund të bëjë që ato të mos lëvizin asnjëherë.

Paditësit, në këtë rast ekologët, kanë vite që luftojnë kundër kantiereve të ndërtimit. Ata po përpiqen të parandalojnë ndërtimin e digave të reja përgjatë Vjosës, lumit të dytë më të gjatë në Shqipëri. Vjosa ende rrjedh lirshëm, por aktivistët e gjelbër, që po rrisin gjithnjë e më shumë ndikimin në Shqipëri, nuk po e hapin akoma shampanjën për të festuar.

“Ne kemi fituar disa beteja ligjore, por nuk e kemi fituar luftën,” thotë Besjana Guri, nga EcoAlbania. Në Kalivaç kodrat e pjerrëta që bien poshtë në lumë janë zbehur nga tarracimi për digën. Koncesioni origjinal u dha në vitin 1997. Dhjetëra miliona euro janë shpenzuar në punime përgatitore.

Në 1997 Shqipëria ishte në prag të luftës civile. Mbrojtja e mjedisit nuk ishte në axhendën e askujt. Sot në Shqipëri, ashtu si në pjesën tjetër të Ballkanit, është një botë tjetër. Grupet e gjelbra dhe banorët vendas të zemëruar po bashkojnë forcat për të kundërshtuar hidrocentralet e reja, më shumë se 3,400 prej të cilave janë planifikuar në të gjithë rajonin.

Vjosa e ka pikënisjen në Greqi, pastaj rrjedh për 135 milje (220 km) nëpër Shqipëri. Në disa vende është 2.5 km e gjerë. Në mënyrë të pazakontë për një lumë europian, rrjedha e tij pengohet vetëm nga një digë e vetme, pranë ujërave të tij kryesore.

Në Kute, fshati nga ku 38 banorë shkuan në gjykatë së bashku me EcoAlbania për të ndaluar përmbytjen e tokave të tyre, Xhemal Goxhaj, 48 vjeç, i shqetësuar thotë, “Ne do të humbnim gjithçka, të gjitha fushat ku delet shkojnë për të kullotur , ullinjtë dhe hardhitë. ”

“Edhe pse mund të fitohen shumë para duke dëmtuar Vjosën, -thotë Ulrich Eichelmann i fushatës ‘Save the Blue Heart of Europe’, e cila koordinon rezistencën kundër projekteve hidroelektrike ballkanike, kjo nuk është një arsye e mirë për ta bërë atë.

Londinezët nuk do të rrëzonin Big Ben-in për të ndërtuar një qendër tregtare, thjesht “për të fituar më shumë para”.-thotë ai. Plot 90% e energjisë elektrike të Shqipërisë vjen nga hidrocentralet. Por e ardhmja, thonë ambientalistët, është energjia e diellit.Ata theksojnë se vendi ka 300 ditë diell në vit, dhe shumë hapësirë për panelet diellore.

Sali Berisha, ish-kryeministri dhe presidenti i Shqipërisë donte që vendi të bëhej një eksportues i madh i energjisë.Tani, megjithatë, qeveria ka vënë theksin të turizmi, si një mënyrë për të tërhequr valutë të huaj. Shqipëria gjithashtu ka kilometra vijë bregdetare të zhvilluar.

Edi Rama, kryeministri, është acaruar dukshëm nga çështja e Vjosës. Ambientalistët “po bëjnë bujë për asgjë”, thotë ai, sepse ai ka cituar më parë se lumi nuk do të dëmtohet. Problemi është se ambientalistët nuk i besojnë atij, sepse në vitin 2015 ai kishte premtuar se zona do të shpallej një park kombëtar.

Në fund ai i dha atij vetëm statusin “të mbrojtur”, i cili është më pak i qëndrueshëm ndaj zhvillimit. “Zona mund të mbrohet siç duhet vetëm duke u bërë një park kombëtar.”- thonë aktivistët.

Dhe edhe kjo nuk do të mbulonte të gjithë degët e Vjosës, përgjatë të cilave janë planifikuar 37 diga. Edi Rama thotë se ato plane janë ngrirë; problemi, këmbëngul ai, është se si t’i anuloni ato plotësisht pa pasur nevojë të paguani “gjysmën e PBB -së së vendit” në kompensim. Në të ardhmen lumi do të mbrohet nga një pjesë e parqeve dhe zonave të mbrojtura.

Shqipëria është një nga vendet më të varfra në Europë, vëren Rama: “Ju nuk mund t’ia kërkoni një vendi që duhet të zhvillohet, thjesht për të shijuar egërsinë. Kemi nevojë të gjejmë një ekuilibër “.

Ambientalistët kanë ende shumë shqetësime. Shell, një gjigant i naftës, po kërkon për naftë pranë Vjosës. Por vëmendja e aktivistëve po zhvendoset në deltën e lumit, pranë qytetit të Vlorës.

Në lagunën e Nartës, flamingot shkelin me xhenxhefil dhe pelikanët madhështorë patrullojnë pjesën e tyre të ujit, ndërsa peshkatarët ankohen për sa pak fitojnë. Aty pranë, kilometra plazhe të zbrazëta me rërë shtrihen në distancë.

Më vonë gjatë këtij viti pritet të fillojë ndërtimi për aeroportin e ri ndërkombëtar të Vlorës, në vendin e një aeroporti ushtarak të braktisur. Ajo u përdor për herë të fundit nga shpërndarësit e drogës që dërgonin kanabis në Itali vetëm përmes Detit Adriatik.

Vendasit këtu flasin mirë për të ardhmen. Përmbytja mund të zvogëlojë ardhjen e turistëve në këtë zonë, por një aeroport këtu do të ishte një ndihmë.

Duke përgatitur rrjetën e tij të peshkimit, Pëllumb Bala thotë se në fshatin e tij ka “24 familje me 24 burra pa punë. Na duhet punë. ” Rama thotë se zogjtë në zonë do të mbrohen, por shton ashpër se “Shqipëria nuk mund të jetë kopshti zoologjik i Europës.”

The Economist

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

aktualitet aktualitet kalivac lumi i vjoses kalivac lumi i vjoses

Sondazh

Poll

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen