LIVE UPDATES
Bota

Ajri i ndotur “pushton” Ballkanin

6 Nëntor 2019, 12:39 Nga DOSJA
Ajri i ndotur “pushton” Ballkanin

Më 26 tetor doli lajmi: Beogradi u shpall zyrtarisht qyteti me ndotjen më të lartë të ajrit në botë, i pasuar nga Sarajeva. Që më parë dy qytetet kishin zënë vendet e para në portalin online AirVisual. Në një kohë që ato nuk bëjnë përjashtim. Autoritetet thonë, se e me ardhjen e dimrit mjaft qytete në Ballkan fillojnë të marrin “frymë rëndë”. Por këto deklarata kanë funksion qetësues, sinjali është që të mos ketë panik, se nuk është diçka e jashtëzakonshme, por më shumë “një ndotje tipike për këtë periudhë të vitit”.

Ndërkohë që autoritetet në të tre këto vende nuk është, se ndërmarrin aq sa duhet për t’i dalë zot këtij problemi. Radomir Lazovi nga iniciativa qytetare “Mos e mbysni Beogradin” kritikon se autoritetet veprojnë nganjëherë edhe kundër fakteve. “Në Vincë, pranë Beogradit po ndërtohet një impiant i djegies së mbetjeve, megjithëse Banka Europiane e Investimeve e ka refuzuar financimin e saj së fundmi, sepse nuk plotësonte standartet, që Serbia ka pranuar si kandidate për anëtarësim.”

Uljen e rëndësisë së ndotjes së ajrit nga autoritetet, Lazovic e sheh si përpjekje të tyre për të qetësuar qytetarët. “Kjo do të thotë arrati nga realiteti.” Ndotja nuk ndodh pa arsye, ka një burim ndotjeje, kritikon Lazovic.

Gaz në vend të qymyrit

Ndërkohë që në shumë qytete ballkanike ajri është më shumë i ndotur në dimër, në disa qytete boshnjake, Zenica , Tuzla, Lukavac ajri është gjatë gjithë vitit i ndotur, thotë Samir Lemes nga shoqata “Eco Forum Zenica për Deutsche Wellen. “Pronarët e fabrikave nuk i kanë ose nuk investojnë në teknologji të reja, që do ulnin emetimet. Investimet e

dikurshme në teknologji të përparuara u ndërprenë nga lufta në vitet 90-të, dhe privatizimi pas luftës nuk solli ndryshime që do të ulnin ndjeshëm emetimin e dioksidit të squfurit, SO2”, thotë Lemes. Një nga pasojat: Në Zenica, një qendër e industrisë së metalit në Bosnje-Hercegovinë në vitin 2018 përqëndrimi i squfurit u tejkalua në 252 ditë. Me ligj kjo lejohet vetëm tre ditë.

Edhe Sarajava është një nga qytetet europiane me ndotjen më të madhe edhe për shkak të pozicionit gjeografik, që e bën të vështirë qarkullimin e ajrit. Ndërkohë shumë shtëpi ngrohin me qymyr, megjithëse që në vitet 70-të bashkia shtroi gjerësisht linjat për tubacionet e gazit. Një masë me efekt, thotë Lemes, përqëndrimi në ajër i blozës dhe SO2-t ra ndjeshëm.

Por vetëm pak kohë mundën të merrnin frymë lirisht banorët e Sarajevës. “Trafiku i automjeteve është shtuar, po ashtu edhe përdorimi i lëndëve djegëse të forta, sepse çmimi i gazit është shumë i shtrenjtë. Kështu efektet pozitive të viteve 80-të u zhbënë. Situata përkeqësohet edhe nga ndërtimet e paplanifikuara të grataçielave, që e reduktojnë lëvizjen e rrymave të ajrit, dhe shtëpive që nuk kanë ngrohje qendrore me gaz”, kritikon Lemes. Qytetarët janë “të mallkuar” të thithin një ajër të tillë, thotë ai.

E njëri është Nenadi nga Sarajeva, që vuan astma. “Për ne të sëmurët kronikë periudha e dimrit është periudha e mbytjes nga ajri. Më e keqja është se me këtë smog nuk lëvizim dot të lirë. Por duhet të gjejmë një mënyrë të shkojmë në punë. Apo tek mjeku. Mirë do ishte të shkonim në mal, por edhe kjo nuk është gjithmonë e mundur.”

Drejtori i Spitalit të Zagrebit për sëmundjet e mushkërive, Boro Nogalo thotë, se brenda 15 vitesh shumë vetë do të vuajnë nga rrugët e frymëmarrjes. Alergjitë në vendet me ndotje të lartë të ajrit janë shumë më të shpeshta. “Ndotja e ajrit dëmton mukozën e rrugëve të frymëmarrjes dhe shkakton në kombinim me alergjenë të tjerë inflamacione të ndryshme”, thotë Nogalo.

Shkencë në vend të politikës

Ndërkohë edhe në Kroaci, vend që prej 5 vitesh është anëtar i BE-së, nuk ka ajër më të pastër. Vërtet qytetet bregdetare për shkak të pozicionit gjeografik kanë të dhëna më të ulta të ndotjes, por në brendësi të vendit, vlerat e ndotjes tejkalohen rregullisht, edhe në kryeqytetin Zagreb. Nuk ka një zgjidhje të thjeshtë të problemit, pranon Samir Lemes nga shoqata qytetare Eco Forum, Zenica. Më shumë kemi nevojë për një paketë masash, që trajtojnë disa probleme. “Qendrat industriale kanë nevojë për filtra dhe teknologji për reduktimin e emetimeve, trafiku rrugor duhet të përmirësohet, duhet punuar që të përmirësohet termoizolimi i apartamenteve, për të reduktuar përdorimin e energjisë nga sistemet e ngrohjes me djegie”, thotë Lemes. Ai kërkon edhe largimin nga qarkullimi të automjeteve me ndotje të lartë. Aktivisti është i mendimit, se duhet dëgjuar më shumë shkenca në këtë drejtim dhe jo politika, që më në fund të veprohet.”/ DW

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota ballkani nen kupolën e ajrit të ndotur ballkani nen kupolën e ajrit të ndotur


Sondazh

Poll

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen