LIVE UPDATES
Aktualitet

Mjekësia, një nismë e vonuar, … por prapë e pamenduar!

Zinxhiri i shërbimeve mjekësore në Shqipëri ka një mal me probleme të trashëguara, madje edhe para ‘90-s, e të krijuara rishtazi.

9 Korrik 2023, 07:10 Nga A.B

Mjekësia, një nismë e vonuar, … por prapë e

Një nismë e fundit e qeverisë shqiptare, mbi detyrimin e studentëve të mjekësisë për të punuar 5 vjet në Shqipëri pas përfundimit të studimeve në Universitetin e Mjekësisë shtetëror ka shkaktuar debat publik e protesta studentësh të këtij Universiteti, duke sjellë në vëmendje një gamë më të gjerë problematikash, me të cilat përballet shërbimi mjekësor në vend.

Zinxhiri i shërbimeve mjekësore në Shqipëri ka një mal me probleme të trashëguara, madje edhe para ‘90-s, e të krijuara rishtazi.

Problemet fillojnë që nga cilësia e përgatitjes së personelit, cilësia e ofrimit të shërbimit, kostot e shërbimit, efikasiteti i administrimit të njësive të shërbimit mjekësor, mbështetja me sigurime dhe pajisje, shpërndarja e rrjetit të shërbimeve dhe aksesi i popullatës në to, e deri te problemet e natyrës së kriminalizimit që lidhen me korrupsionin apo me fenomenin më të fundit të koncesioneve të këtij shërbimi.

Mjekësia e trashëguar e para viteve ’90, pa frikë mund të konsiderohej e nivelit primitiv, për cilësinë që ofronte kryesisht në anën logjistike të shërbimit (ambiente, cilësi medikamentesh e pajisjesh mjekësore, etj.,).

Pas viteve ’90, ky shërbim u mbars edhe me nivel në rritje të korrupsionit, që shtoi barrën financiare në të ardhurat buxhetore (korrupsioni në procedura prokurimesh), i cili instaloi mekanizmin e klientelizmit, duke mos i shërbyer klientit në rrjetin publik, por duke e orientuar atë në privat, – që shpeshherë, përveç disa kushteve më të mira hotelerike nuk ofroi cilësi më të lartë profesionale, – e deri në korrupsionin nëpërmjet pagesave “nën dorë”, sipas terminologjisë zyrtare, por që në fakt bëheshin “hapur fare”, duke filluar nga rojet te dyert e spitaleve.

I sëmuri, alias klienti i shërbimit mjekësor, pas ’90-s e gjeti veten përballë një kostoje shumëfish të shtuar të shërbimit mjekësor, por jo domosdoshmërisht me përmirësim përpjesëtimor cilësie.

Dhe jo rrallë janë parë shfaqje të dhunës në mjediset spitalore, si një reagim i palogjikshëm i këtij mali problemesh të shkaktuara jo nga mjeku, infermieri, dentisti etj., por nga paaftësia dhe keqadministrimi i këtij shërbimi nga qeveritë shqiptare, të cilat e denatyruan konceptin e mjekësisë si “një e mirë publike” dhe denigruan dinjitetin e njeriut.

Sikur të mos mjaftonin këto, vitet e fundit vendi po përballet me ikje të personelit të shërbimit mjekësor (mjekë, infermierë, etj.), që rrezikon të lërë pa shërbime popullatën.

Mjafton një vrojtim rrethanor i shtimit të ofertës së kurseve të mësimit të gjuhës gjermane dhe frekuentimit të tyre nga mjekët e infermierët, edhe pa iu referuar statistikave zyrtare apo studimeve (të publikuara edhe në revistën “Monitor”), që të kuptohen përmasat dramatike të fenomenit.

Nisma më e fundit e qeverisë shqiptare është menduar pikërisht për të frenuar këtë fenomen. Në këtë aspekt duhet përgëzuar qeveria, që të paktën pati mirësinë të fillojë të mendojë se emigrimi i personelit mjekësor nuk duhet të lihet në “rënie të lirë”, por diçka duhet bërë.

Madje, mund të themi, se është e vonuar. Njëherësh të bën përshtypje mënyra sesi po argumentohet dhe imponohet nisma, me gjuhë të ashpër, me forcë kartoni, me zgjidhje të tipit të “vënies para faktit të kryer” dhe bindesh se nisma është “e pamenduar”.

Është një nismë që qartazi, të paktën me aq sa është shprehur publikisht qeveria, e pakonsultuar gjerësisht me palët e interesit dhe pa peshuar me maturi përvojat e shumëllojshme që ofrojnë vende të ndryshme të cilat ballafaqohen apo janë ballafaquar me këtë problem.

Të bën përshtypje sesi një qeveri, që me këmbëngulje i kërkon p.sh., qeverisë së Republikës së Kosovës të sillet e matur me grupet e dhunës në Veri të saj, apo që u kërkon partnerëve europianë të tregojnë mirëkuptim për Serbinë, e cila nuk mund të vendosë sanksione për Rusinë agresore, imponon forma veprimi ndaj të rinjve të saj, që çdo ditë po lënë vendin, pa mirëkuptim dhe maturi, duke luajtur rolin e të fortit e duke krijuar konflikt.

Probleme të tilla madhore dhe të mbarsura në dekada kërkojnë zgjidhje të menduara mirë dhe që vijnë në formë paketash, tek të cilat të gjitha palët duhet ta gjejnë veten të fituar. Duhet kuptuar se personeli i shërbimit mjekësor emigron për të njëjtat arsye që emigrojnë edhe shqiptarët e profesioneve të tjera:

Cenim i integritetit të njeriut nga kufizimi i mundësive për jetë me dinjitet dhe jashtë mekanizmave partiakë apo të korruptimit.

Shfaqjet me mjekë në pranga, ndërkohë që kriminelët shëtisin apo shoqërohen si nusja në dasmë kur pranojnë të paraqiten para organeve të zbatimit të ligjit, pa u marrë kurrë seriozisht me shkaqet e korruptimit, me monopolet etj., vetëm i largojnë ata;
Ambienti i pasigurt i rendit dhe sigurisë në punë, apo mungesa e mjediseve të këndshme rreth vendbanimeve;

Cilësia e pakënaqshme e shërbimeve të tjera, si arsimi etj., do të vijojnë të nxisin emigrimin, sidomos të shtresës së mesme, që më së shumti përfaqëson personelin mjekësor.

Përtej faktorëve të përgjithshëm, te personeli mjekësor ndikojnë dhe një numër faktorësh të tjerë specifikë, ku mbizotërojnë drejtimet partiake të institucioneve mjekësore, apo hapësirat e kufizuara për zhvillim profesional e shkencor.

Këshilla që jepet nga politikëbërësit është se për të ruajtur e për të mbajtur personelin mjekësor kërkohet që jo vetëm mjedisi ku vepron të shndërrohet në një vend që i pëlqen për të jetuar, por edhe mjedisi profesional të bëhet sa më tërheqës.

Ruajtja dhe mbajtja e personelit mjekësor kërkon një proces ciklik, sistematik, që ndjek shumë faza, duke filluar nga shkollimi, punësimi, kualifikimi profesional, shpërblimi për punën e kryer dhe përfitimet nga investimi në punë, e deri në mbështetjen me burime për të ruajtur ekuilibrin punë / jetesë, si dhe i mundësive për përmirësim të vazhdueshëm. Këto politika kërkojnë të ofrohet një qasje që integron nevojat e personelit mjekësor.

Qartazi, ruajtja dhe mbajtja e personelit mjekësor nuk arrihet me sistemin e vendosjes së “telave me gjemba” përmes një urdhri administrativ, qoftë edhe të zbatuar me forcë. Qeveria shqiptare ka nevojë të konsultojë politikat dhe përvojën botërore. Aty i gjen të gjitha zgjidhjet, nëse vullnetin e ka të zgjidhë diçka e jo thjesht të bëjë propagandën apo koncesionin e radhës./MONITOR

mjekesia

Sondazh

Poll

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen