LIVE UPDATES
Bota

A e bëri atë që premtoi Trump me një vit në pushtet? Analiza: Çfarë arriti, çfarë nuk mundi të ndryshonte, konfliktet kryesore, ekonomia dhe rreziqet e "ditës tjetër"

As ekonomikisht, as politikisht, as gjeostrategjikisht. Por Trumpi i ri, më i pjekur, më sistematik, më pak i paparashikueshëm se viti 2017, tregon diçka të rrallë për një udhëheqës modern: ai nuk është i paqëndrueshëm.

5 Nëntor 2025, 21:20 Nga M.L
A e bëri atë që premtoi Trump me një vit në pushtet?
Donald Trump

SHBA- Kthimi i Donald Trump në pushtet, një vit pas fitores së tij në zgjedhje, ka lënë tashmë një gjurmë të qartë. Amerika nuk është më e njëjta. As ekonomikisht, as politikisht, as gjeostrategjikisht. Por Trumpi i ri, më i pjekur, më sistematik, më pak i paparashikueshëm se viti 2017, tregon diçka të rrallë për një udhëheqës modern: ai nuk është i paqëndrueshëm.

Por çfarë Amerike mori ai? Një vend i brishtë, jo i humbur

Në janar të vitit 2025, kur Trump u betua përsëri si president, ekonomia amerikane dukej e qëndrueshme në letër me papunësi në 4%, inflacion në 2.8% dhe rritje afër 2%. Por pas shifrave, kishte, dhe ka prova që ende ekziston një shoqëri e lodhur. Klasa e mesme kishte humbur fuqinë blerëse, bizneset e vogla po luftonin për të mbijetuar dhe elita politike dukej e shkëputur nga streset e përditshme të qytetarëve.

Në këtë klimë mosbesimi, Trump premtoi një triptik të thjeshtë: siguri, prodhim, sovranitet kombëtar. Një vit më vonë, të tre boshtet kanë marrë formën e politikës, jo të teorisë, pavarësisht se çfarë prodhon politika specifike dhe janë të shkëputura nga fakti se "mënyra" e Trump është qartësisht shumë e ndryshme nga politika dhe diplomacia tradicionale.

Ekonomia, industria, vetëmjaftueshmëria energjetike, proteksionizmi

Trump e riktheu SHBA-në në rrugën e duhur drejt vetëmjaftueshmërisë industriale. Tarifat mbi mallrat kineze u rritën, subvencionet për riatdhesimin e fabrikave funksionuan dhe prodhimi në sektorët kryesorë (çeliku, automobilat, energjia) u rrit me më shumë se 3%. Rreth 450,000 vende të reja pune u krijuan në shtetet industriale, duke përmbysur trendet e viteve të kaluara.

Megjithatë, kostoja e jetesës nuk ra aq shumë sa priste dhe "reklamonte" qeveria. Çmimet e karburantit dhe të ushqimeve mbeten të larta, ndërsa inflacioni është rikthyer në afër 4%. Pavarësisht kësaj, tregu i punës është i ekuilibruar dhe treguesit e besimit të biznesit po lëvizin lart.

Ideja qendrore e Trump është e qartë: më pak varësi nga tregjet ndërkombëtare, më shumë autonomi në prodhim. Ekonomistët janë të ndarë, shifrat aktualisht mbështesin lëvizjet e Shtëpisë së Bardhë.

Imigracioni dhe siguria

Shtëpia e Bardhë e ka bërë përsëri sigurinë një përparësi. Rinisja e ndërtimit të murit në kufirin me Meksikën, një regjim i ri azili dhe zbatimi i rreptë i kontrolleve kufitare kanë ulur kalimet e paligjshme me 65% brenda një viti.

Për mbështetësit, ky është "rivendosja e parë kuptimplotë e rendit në kufi në dekada". Për kundërshtarët, ky është një hap prapa në humanizëm. E vërteta qëndron diku në mes: Trump bëri atë që premtoi, por pranimi i tij shoqëror nuk është rritur, duke mbetur rreth 42%.

Skena ndërkombëtare

Në politikën e jashtme, Trump ndryshoi tonin pa ndryshuar filozofinë e tij. Në NATO, ai u bëri presion aleatëve që të rrisnin shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së, trembëdhjetë shtete anëtare arritën objektivin prej 2%, diçka që asnjë presidencë nuk e kishte arritur. Ai mban një marrëdhënie të ftohtë me Evropën, përplaset me Kinën për tregtinë, por negocion, mban një aleancë strategjike me Izraelin, ndërsa në Ukrainë kufizon ndihmën, duke kërkuar "efikasitet të çdo dollari".

Uashingtoni po rikthehet si një rregullator global, por jo si një lider global. Është një qëndrim i ri amerikan që mund të përmbahet në "realizëm dhe pa iluzione" dhe sigurisht që nuk e forcon imazhin dhe pozicionin e fuqisë amerikane.

Shteti në ristrukturim

Brenda vendit, qeveria ka vepruar gjithashtu me shpejtësi. Krijimi i Departamentit të Efikasitetit dhe shkurtimet prej 30 miliardë dollarësh në buxhetin federal sinjalizojnë një reformë të thellë. Administrata publike operon me më pak punonjës, por me më shumë kontrolle. Kritikët flasin për dobësimin e institucioneve, mbështetësit për fundin e stagnimit të shtetit burokratik. E vërteta, edhe këtu, është e dyfishtë: Trump imponon efikasitetin, por në një mënyrë që përqendron pushtetin vetëm në duart e tij ose në duart e një rrethi të vogël mbi të cilin ai ka kontroll absolut.

Një vit më vonë, imazhi shoqëror i SHBA-së është gjithashtu kontradiktor. Punëtorët në Veri dhe në Perëndimin e Mesëm të Amerikës ndihen më të sigurt financiarisht. Në bregdet, dyshimi mbetet. Pabarazia nuk është ulur ndjeshëm, por papunësia mbetet e ulët dhe investimet në infrastrukturë ofrojnë vende pune. Shoqëria ka pushuar së shikuari Trumpin si "bubullimë" - e trajton atë si realitet. Dhe kjo, politikisht, është ndoshta fitorja e tij më e madhe.

Imazhi jashtë vendit

Një vit më vonë, SHBA-të nuk janë izoluar, jo aq sa dukej në 6 muajt e parë. Ato janë bërë një bashkëbisedues i detyrueshëm. Evropianët mund të mos e pëlqejnë Trumpin, por ata po mbështeten tek ai. Kina duket e kujdesshme, Rusia e heshtur dhe Lindja e Mesme po ripozicionohet nën ndikimin amerikan.

Amerika e vjetër e luftërave dhe simbolizmit ndërkombëtar duket se ia ka lënë vendin një vendi që i mat interesat në numra absolutë, jo në ide. Është e qartë se cilado qoftë zgjedhja, gjithmonë do të ketë një kosto për Uashingtonin. Për Trumpin, ajo që ka më shumë rëndësi është se çdo veprim ka një ndikim të prekshëm, zakonisht financiar.

Viti i parë i Trump tregon një administratë me një strategji të qartë: nacionalizëm ekonomik, siguri të brendshme, shpejtësi administrative. Plani ka funksionuar deri më tani pa dështime spektakolare, por edhe pa triumfe. Vlerësimi i miratimit të Presidentit është stabilizuar rreth 41%-43%, një përqindje që konsiderohet e ulët, por e qëndrueshme. Trump qeveris pa pasur nevojë t'i bindë të gjithë, mjafton që ai ta mbajë bazën e tij të bashkuar dhe vendin funksional.

Nëse ekonomia tejkalon shifrën 2% në vitin 2026 dhe çmimet fillojnë të ngadalësohen, mandati i tij i dytë do të regjistrohet si një sukses. Nëse jo, "kthimi" i tij do të jetë më shumë një regres sesa një rilindje./ Dosja.al

donald trump

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës