LIVE UPDATES
Bota

Zbulimi! Një ‘vrimë graviteti’ në Oqeanin Indian, shkencëtarët: Një oqean në zhdukje

24 Korrik 2023, 17:50 Nga f.i
Zbulimi! Një ‘vrimë graviteti’ në Oqeanin Indian,
foto ilustruese

INDI- Ekziston një "vrimë graviteti" në Oqeanin Indian, një vend ku tërheqja gravitacionale e Tokës është më e dobët, masa e saj është më e ulët se normalja dhe niveli i detit ulet me mbi 100 metra, shkruan CNN.

Kjo anomali i ka habitur gjeologët për një kohë të gjatë, por tani studiuesit nga Instituti i Shkencave në Bengaluru, Indi, kanë gjetur atë që ata besojnë se është një shpjegim i besueshëm për formimin e saj: shtëllungat e magmës që vijnë nga thellësia e planetit, dhe që shumë të tilla çojnë në krijimin e vullkaneve.

Një oqean në zhdukje

Njerëzit janë mësuar të mendojnë për Tokën si një sferë të përsosur, por kjo është larg nga e vërteta.

“Toka në thelb është një patate me gunga”- tha bashkautori i studimit Attreyee Ghosh, një gjeofizikan dhe profesor i asociuar në Qendrën për Shkencat e Tokës të Institutit Indian të Shkencës. “Pra, teknikisht nuk është një sferë, por ajo që ne e quajmë një elipsoid, sepse ndërsa planeti rrotullohet, pjesa e mesme fryhet nga jashtë.”

Planeti ynë nuk është homogjen në densitetin dhe vetitë e tij, me disa zona që janë më të dendura se të tjerat - kjo ndikon në sipërfaqen e Tokës dhe gravitetin e saj, shtoi Ghosh. "Nëse derdhni ujë në sipërfaqen e Tokës, niveli që merr uji quhet gjeoid - dhe kjo kontrollohet nga këto ndryshime të densitetit në materialin brenda planetit, sepse ato e tërheqin sipërfaqen në mënyra shumë të ndryshme në varësi të masës së masës nën të," tha ajo.

“Vrima e gravitetit” në Oqeanin Indian – e quajtur zyrtarisht gjeoidi i ulët i Oqeanit Indian – është pika më e ulët në atë gjeoid dhe anomalia e tij më e madhe gravitacionale, duke formuar një depresion rrethor që fillon pikërisht nga maja jugore e Indisë dhe mbulon rreth 1.2 milionë milje katrorë (3 milionë kilometra katrorë). Anomalia u zbulua nga gjeofizikani holandez Felix Andries Vening Meinesz në vitin 1948, gjatë një studimi të gravitetit nga një anije, dhe ka mbetur një mister.

Ghosh dhe kolegët e saj përdorën modele kompjuterike për ta kthyer orën 140 milionë vjet mbrapa në mënyrë që të shihnin pamjen e madhe, gjeologjikisht.  Nga ajo pikë fillestare, ekipi kreu 19 simulime deri në ditët e sotme, duke rikrijuar zhvendosjen e pllakave tektonike dhe sjelljen e magmës, ose shkëmbinjve të shkrirë, brenda mantelit - shtresa e trashë e brendësisë së Tokës që shtrihet midis bërthamës dhe kores. Në gjashtë nga skenarët, u formua një gjeoid i ulët i ngjashëm me atë në Oqeanin Indian.

Faktori dallues në të gjashtë këto modele ishte prania e shtëllungave të magmës rreth gjeoidit të ulët, të cilat së bashku me strukturën e mantelit në afërsi besohet se janë përgjegjëse për formimin e "vrimës së gravitetit.

E ardhmja e gjeoidit të ulët

Sipas përllogaritjeve të ekipit, niveli i ulët gjeoid u formua rreth 20 milionë vjet më parë. Është e vështirë të thuhet nëse do të zhduket ndonjëherë apo do të largohet.

"E gjitha varet nga mënyra se si lëvizin këto anomali masive në Tokë," tha Ghosh. “Mund të jetë që ajo të vazhdojë për një kohë shumë të gjatë. Por gjithashtu mund të ndodhë që lëvizjet e pllakës do të veprojnë në atë mënyrë që ta zhdukin atë – disa qindra miliona vjet në të ardhmen.”

Huw Davies, një profesor në Shkollën e Tokës dhe Shkencave Mjedisore në Universitetin e Cardiff-it në Mbretërinë e Bashkuar, tha se kërkimi është “sigurisht interesant dhe përshkruan hipoteza interesante, të cilat duhet të inkurajojnë punën e mëtejshme mbi këtë temë”. Davies nuk ishte i përfshirë në studim.

Dr. Alessandro Forte, një profesor i gjeologjisë në Universitetin e Floridës në Gainesville, i cili gjithashtu nuk ishte i përfshirë në studim, beson se ka arsye të mira për të kryer simulime kompjuterike për të përcaktuar origjinën e gjeoidit të ulët të Oqeanit Indian dhe se ky studim është një përmirësim në krahasim me ato të mëparshme. Hulumtimet e kaluara simuluan vetëm zbritjen e materialit të ftohtë nëpër mantel, në vend që të përfshinin edhe shtëllungat e mantelit në rritje të nxehtë.

Megjithatë, Forte tha se ai gjeti disa të meta në ekzekutimin e studimit.

graviteti oqeani indian

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit