LIVE UPDATES
Bota

Reuters: Iranit i zbulohen programe sekrete bërthamore në raportin e OKB-së

Duke u bazuar në gjetjet e raportit të IAEA-së, katër fuqitë perëndimore planifikojnë të paraqesin një projekt-rezolutë për t’u miratuar në mbledhjen e ardhshme të bordit gjatë javës që nis më 9 qershor, sipas diplomatëve.

31 Maj 2025, 22:29 Nga E. D
Reuters: Iranit i zbulohen programe sekrete bërthamore në raportin e
foto ilustruese

IRAN- Irani ka kryer aktivitete sekrete bërthamore me materiale që nuk janë deklaruar ndaj agjencisë bërthamore të OKB-së në tre lokacione që kanë qenë prej kohësh nën hetim, sipas një raporti të gjerë dhe konfidencial të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA), të parë nga Reuters.

Gjetjet në raportin “gjithëpërfshirës” të IAEA-së, të kërkuar nga Bordi i Guvernatorëve me 35 vende në nëntor, hapin rrugën që SHBA, Britania, Franca dhe Gjermania të kërkojnë që bordi të deklarojë Iranin në shkelje të detyrimeve të tij për mos-përhapjen e armëve bërthamore. Një rezolutë e tillë do të zemëronte Iranin dhe mund ta komplikonte më tej dialogun bërthamor midis Teheranit dhe Uashingtonit.

Duke u bazuar në gjetjet e raportit të IAEA-së, katër fuqitë perëndimore planifikojnë të paraqesin një projekt-rezolutë për t’u miratuar në mbledhjen e ardhshme të bordit gjatë javës që nis më 9 qershor, sipas diplomatëve. Do të ishte hera e parë në gati 20 vjet që Irani formalisht shpallet në mos-përputhje me detyrimet e tij.
Teherani pretendon se dëshiron të zotërojë teknologjinë bërthamore për qëllime paqësore dhe ka mohuar prej kohësh akuzat nga fuqitë perëndimore se po përpiqet të zhvillojë armë bërthamore.

Megjithëse shumë nga gjetjet lidhen me aktivitete të dekadave më parë dhe janë bërë të ditura më parë, përfundimet e raportit të fundit të IAEA-së janë më përfundimtare. Ai përmbledh zhvillimet e viteve të fundit dhe tregon më qartë drejt aktiviteteve të fshehta të koordinuara, disa prej të cilave lidhen me prodhimin e armëve bërthamore. Raporti gjithashtu thekson se bashkëpunimi i Iranit me IAEA-n mbetet “jo i kënaqshëm” në “shumë aspekte”. Agjencia ende po kërkon shpjegime për gjurmët e uraniumit të zbuluara vite më parë në dy nga katër vendet që po heton. Në tre prej tyre janë kryer eksperimente të fshehta.

"IAEA ka përfunduar se këto tre lokacione, dhe vende të tjera të mundshme të lidhura, ishin pjesë e një programi të fshehtë dhe të strukturuar bërthamor të kryer nga Irani deri në fillim të viteve 2000 dhe se disa aktivitete përfshinin material bërthamor të padeklaruar”, thuhet në raport.

Material bërthamor dhe/ose pajisje të kontaminuara rëndë nga ai program janë ruajtur në vendin e katërt, Turquzabad, mes viteve 2009 dhe 2018, thuhet më tej.

“Agjencia konkludon se Irani nuk ka deklaruar materialin bërthamor dhe aktivitetet përkatëse në tre lokacione të padeklaruara në Iran, konkretisht Lavisan-Shian, Varamin dhe Turquzabad”, thuhet në raport.

Në Lavisan-Shian në Teheran, një disk i bërë prej metali uranium është përdorur në prodhimin e burimeve neutrone me shpërthim të paktën dy herë në vitin 2003 një proces i projektuar për të iniciuar shpërthimin e një arme bërthamore, raporti shton, duke e përshkruar si pjesë të testeve në shkallë të vogël. Raporti pritet të çojë në referimin e Iranit në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, megjithëse kjo ndoshta do të ndodhë në një mbledhje të mëvonshme të bordit të IAEA-së, sipas diplomatëve.

Më menjëherë, raporti ka gjasa që të çojë në përshpejtimin ose zgjerimin e mëtejshëm të programit bërthamor të Iranit, siç ka ndodhur pas kritikave të mëparshme nga bordi. Mund të komplikojë gjithashtu më tej bisedimet me SHBA-në për kufizimin e atij programi.

Një raport i veçantë i IAEA-së dërguar shteteve anëtare të shtunën tha se sasia e uraniumit të pasuruar nga Irani deri në nivelin 60% afër nivelit 90% që konsiderohet i përshtatshëm për armë është rritur me afro gjysmën, duke arritur në 408.6 kilogramë. Sipas matjeve të IAEA-së, kjo sasi, nëse do të pasurohej më tej, do të mjaftonte për nëntë armë bërthamore.

Të dy raportet e IAEA-së theksojnë se pasurimi në një nivel kaq të lartë përbën “shqetësim serioz”, pasi Irani është vendi i vetëm që e bën këtë pa prodhuar zyrtarisht armë bërthamore. Izraeli, i cili prej kohësh ka bërë thirrje për masa të forta kundër programit bërthamor të Iranit, tha se raporti i IAEA-së tregon se Teherani është i vendosur të përfundojë programin e tij të armëve bërthamore.

Zyra e kryeministrit Benjamin Netanyahu tha se bota duhet të veprojë tani për ta ndalur Iranin. Agjencitë amerikane të inteligjencës dhe IAEA kanë besuar prej kohësh se Irani ka pasur një program të fshehtë dhe të koordinuar të armëve bërthamore që e ka ndalur në vitin 2003. Irani mohon se ka pasur ndonjëherë një program të tillë./REUTERS

okb iran

Sondazh

Poll

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci