LIVE UPDATES
Bota

Negociatat vijojnë prej 25 vitesh, analiza e DW: A do ta bllokojë Franca marrëveshjen e tregtisë mes Evropës dhe Amerikë së Jugut?

Franca do ta ndalojë me çdo kusht një marrëveshje të tregtisë Evropë - Amerikë Jugore. Brukseli e Berlini shohin dobi strategjike te marrëveshja me Mercosur, shkruan Auron Dodi.

30 Nëntor 2024, 08:44 Nga r.ll
Negociatat vijojnë prej 25 vitesh, analiza e DW: A do ta bllokojë
Presidenti brazilian Lula da Silva dhe Presidentja e Komisionit Evropian Ursulla von der Leyen

FRANCË- Zonë gjigande e tregtisë së lirë

Është fjala për krijimin e një zone të tregtisë së lirë për rreth 800 milionë qytetarë. Ka 25 vjet, që në vitin 1999, që kur Bashkimi Evropian dhe shtetet e Amerikës së Jugut në komunitetin ekonomik Mercosur po negociojnë për marrëveshjen.

Po të arrihet nënshkrimi i marrëveshjes, evropianët do të përfitonin, pasi do të hiqeshin tarifat doganore për makineri, automjete, për produkte kimike etj., të cilat BE i eksporton në shtetet e Mercosurit, ku bëjnë pjesë Brazili, Argjentina, Paraguaj dhe Uruguaj.

Kurse shtetet e Mercosurit do të eksportonin pa dogana më shumë produkte bujqësore në BE: do të eksportonin mish, lëndë të para, perime e fruta.

Komisioni Evropian në Bruksel, që drejton negociatat dëshiron që ta nënshkruajë marrëveshjen në një samit, në 5 e 6 dhjetor. Shtetet e Mercosurit kanë shprehur gjithashtu interes për këtë datë.

Këtë e mbështet edhe Gjermania dhe dhjetë shtete të Bashkimit Evropian, që e quajnë marrëveshjen urgjente e me përfitim për gjithë Evropën. Por Franca po bën rezistencë të ashpër dhe po mbledh aleatë.

Argumentat për dhe kundër marrëveshjes BE - Mercosur

Në marrëveshjen "lopë në këmbim të makinave", siç e quajti me humor atë një diplomat në Bruksel, aktualisht nuk përmbahet qartë respektimi i objektivave për klimën të Marrëveshjes së Parisit. Bashkimi Evropian kërkon këtu qëndrim më të rreptë, të shoqëruar edhe me sanksione, shtetet amerikanojugore kërkojnë zhdërvjelltësi më të madhe.

Mbështetësit e Marrëveshjes tërheqin vëmendjen që marrëveshja ka rëndësi të madhe ekonomike. Po të hiqen doganat, Bashkimi Evropian do të kursente katër miliardë euro në vit në tregtinë me shtetet e Mercosurit.

Sa për një ide për përmasat e tregtisë: në vitin 2023, BE eksportoi në shtetet e Mercosurit mallra me vlerë 56 miliardë euro. 12,6 përqind e të gjitha importeve të BE qenë nga shtetet e Mercosurit, sipas agjencisë Eurostat.

Kurse  Brazili, Argjentina, Uruguaj dhe Paraguaji eksportuan në BE në vitin 2023 mallra me vlerë 24 miliardë euro.

Nga ana tjetër, kundërshtarët e Marrëveshjes, kryesisht Franca i kanë shpallur luftë të vendosur marrëveshjes. Presidenti i Francës Emmanuel Macron e quajti marrëveshjen "të papranueshme", nëse në të nuk përfshihen elementët e Marrëveshjes së Klimës së Parisit, ndalimi i shpyllëzimeve dhe kundërpërgjigje evropiane.

Arsyet e padurimit për nënshkrimin e Marrëveshjes

Padurimi i Gjermanisë dhe i shumë shteteve të tjera në mbështetje të marrëveshjes ka të bëjë me stanjacionin ekonomik në shumë shtete evropiane. Si dhe me rritjen e rreziqeve gjeopolitike për BE. Në Bruksel mendojnë se përfitimi për të gjithë BE do të ishte më i madh se një dëm potencial.

Strategjikisht, Bashkimi Evropian synon të nxisë tregtinë. Sepse Presidenti i ardhshëm amerikan Donald Trump ka shpallur tarifa doganore deri 25% për Kanadanë e Meksikën. Ai mund ta bëjë edhe me Bashkimin Evropian. Kina investon në të gjithë botën, për të siguruar burime strategjike.

Por, siç e shprehu një ekspert në gazetën gjermane Die Welt, kur negocion me Brukselin "ti merr një leksion”. "Kur negocion me Kinën, merr një port”. Në këtë rast eksperti e kishte fjalën për një port kontenierësh, që Kina ndërtoi shumë shpejt në Peru.

Interesat franceze mbi ato evropiane?

Megjithë deklaratat e vazhdueshme se Evropa duhet të rrisë kapacitetet për t'u përballur me sfidat gjeopolitike, Presidenti Macron synon sërish të frenojë. Është e vërtetë se pozita e Macronit në Francë është e vështirë. Por nuk është hera e parë. Kujtojmë rastin e bllokadës për nisjen e negociatave të BE me Shqipërinë e Maqedoninë e Veriut në vitin 2019.

Në rastin e tarifave doganore për automjetet elektrike kineze, që BE i vendosi sivjet i nxitur nga Franca, realisht ishin disa shtete në BE në mbështetje të këtij proteksionizmi. Gjermania, që megjithë problemet ekonomike ndihet më e fortë, mbrojti një pozicion guximi: ishte për konkurrencë të hapur me Kinën, ishte kundër tarifave doganore e proteksionizmit. Por nuk pati sukses.

Në rastin e marrëveshjes aktuale me komunitetin ekonomik të Mercosurit, kjo marrëveshje madje është miratuar në parim, që në vitin 2019. Franca përpiqet tani megjithatë ta bllokojë, sepse Macroni ndihet sërish i dobët para ekstremizmit të djathtë të Le Penit dhe fermerëve francezë.

Franca përfiton po nuk guxon

Një deputet francez kujtoi (në kushte anonimiteti) për agjencinë Reuters se Franca ka në fakt një tepricë tregtare prej 155 miliardë eurosh me Amerikën e Jugut. Ai tha se Franca mund të përfitojë nga marrëveshja për produktet e qumështit, mishit të derrit dhe produkteve derivate, edhe nëse shtohet konkurenca për mishin e gjedhit.

Por Macroni zgjedh rrugën më të sigurtë për të: përpjekjen për bllokadë. Në këtë rast, presidenti francez e injoron presionin real gjeopolitik dhe ekonomik nga Kina dhe SHBA. Ai shpërfill sërish, si për doganat për automjetet kineze, argumentat e fuqisë së tretë ekonomike në botë, Gjermanisë.

Interesat gjermane dhe franceze

Është e natyrshme që Gjermania dhe Franca të ndjekin edhe interesa nacionale. Macroni, dhe në një unitet të rrallë qeveria, parlamenti dhe fermerët francezë, kanë frikë se Evropa do të përmbytet me mish të lirë gjedhi nga Argjentina e Brazili dhe se ata do të humbasin. Fermerët francezë nisën këto ditë protesta të mëdha kundër Marrëveshjes në disa qytete franceze. Macroni druhet se zemërimi në Francë për marrëveshjen do të shfrytëzohet kundër tij nga ekstremistët e djathtë të Le Penit.

Në mediet franceze, eurodeputetë francezë argumentuan këtë javë se bujqësia nuk është aktivitet ekonomik si të tjerët. Ajo ka rëndësi strategjike për rezistencën dhe stabilitetin e demokracisë.

Kurse në Gjermani, Olaf Scholzi dëshiron të ndihmojë industrinë automobilistike dhe industrinë e ndërtimit të makinave e në tërësi ekonominë gjermane. Nga ana e tyre, shtete si Spanja, Portugalia e Suedia duan të zgjerojnë vëllimin e shkëmbimeve tregtare dhe të përmirësojnë bilancin tregtar.

Gjasat për nënshkrimin e Marrëveshjes

Juridikisht kjo marrëveshje mund të hyjë në fuqi nëse e miraton një shumicë e kualifikuar shtetesh. Dhe pastaj të votohet në Parlamentin Evropian. Pra nuk nevojitet miratimi nga të 27 shtetet anëtare të Bashkimit Evropian.

Në këtë kuadër, që marrëveshja të bllokohet, kundërshtarët duhet të krijojnë një minoritet bllokues: pra të bëhen bashkë katër shtete të BE, të cilat përfaqësojnë njëkohësisht 35% të popullatës së Bashkimit Evropian.

Franca arriti të bindë këtë javë Poloninë. Për pak muaj në Poloni janë zgjedhjet presidenciale dhe kryeministri Donald Tusk nuk do të rrezikojë sërish me zemërimin e fermerëve polakë. Tusk deklaroi papritur se „në formën aktuale" nuk e mbështet Marrëveshjen. 

Polonia dhe Franca përfaqësojnë së bashku 24% të popullatës së Bashkimit Evropian. Italia është e lëkundur, a do ta mbështesë në fund marrëveshjen apo jo. Holanda gjithashtu. Austria dhe Irlanda nuk janë pozicionuar përfundimisht.

Gjermania ka aktualisht mbështetjen e dhjetë shteteve të tjera të Bashkimit Evropian, midis tyre të Spanjës, Portugalisë dhe Suedisë.

Brazili: Franca nuk mund të shpallë fundin e Marrëveshjes

Nga shtetet e Mercosurit, Brazili, që dominon në këtë komunitet ekonomik, shprehu vendosmërinë për nënshkrimin e Marrëveshjes. "Unë planifikoj ta nënshkruaj këtë marrëveshje brenda këtij viti", tha Presidenti i Brazilit, Luiz Inácio Lula da Silva të mërkurën (27.11.) Lula da Silva tha se fundin e Marrëveshjes mund ta vendosë vetëm Brukseli, jo Franca.

Në fakt në Bruksel mendojnë se Franca do ta ketë të vështirë ta krijojë minoritetin bllokues. Por Brukseli nuk do që të injorojë për një akt të tillë si kjo marrëveshje një shtet të rëndësishëm si Franca dhe të godasë, edhe në Evropë, Emmanuel Macronin (pas problemeve të mëdha që ka ai në Francë).  Negociatat vazhdojnë, po mendohet edhe mundësia e  kompensimeve për fermerët francezë e polakë./DW

evrope france

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!