LIVE UPDATES
Bota

SHBA-ja dëshiron të krijojë pjesën e vetë, përpjekjet për të hequr gradualisht produktet PDO

Etiketa PDO është një lloj treguesi gjeografik që do të thotë se një djathë është bërë në një zonë të caktuar, sipas metodave tradicionale - produktet e ngjashme të prodhuara në zona të tjera duhet të përdorin një emër tjetër ose rrezikojnë të paditen. 

13 Gusht 2023, 08:44 Nga m.s
SHBA-ja dëshiron të krijojë pjesën e vetë,
foto ilustruese

Evropa i merr emrat e djathit shumë seriozisht. Në mënyrë tipike, Bashkimi Evropian u jep statusin e "emërtimit të mbrojtur të origjinës" (PDO) për 180 djathëra. Etiketa PDO është një lloj treguesi gjeografik që do të thotë se një djathë është bërë në një zonë të caktuar, sipas metodave tradicionale - produktet e ngjashme të prodhuara në zona të tjera duhet të përdorin një emër tjetër ose rrezikojnë të paditen. 

Djathë feta në stilin amerikan

SHBA është eksportuesi më i madh në botë i ushqimit, duke përjashtuar peshkun, sipas Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë, me eksporte bujqësore me vlerë 200 miliardë dollarë, sipas Departamentit të Bujqësisë. Megjithatë, ajo që duket se ka mbetur prapa janë djathrat. Europa ka epërsinë përsa i përket djathrave dhe kujdeset t'i mbrojë me legjislacionin dhe praktikat e nevojshme. 

Nga ana tjetër, prodhuesit e djathit nuk mund të përdorin të njëjtat emra me ata evropianë, edhe nëse djathi që ata prodhojnë ka teksturë dhe shije të ngjashme, për t'i eksportuar ndërkombëtarisht. Rezultati është se ata zgjedhin të mos eksportojnë as produktet e tyre në Evropë, dhe konsiderojnë se kanë një humbje të madhe financiare.

Një shembull tipik është kompania amerikane Klondike Cheese, e cila shet një djathë të quajtur “feta”, të prodhuar në Wisconsin. Në Evropë, kompania duhet ta quajë djathë të bardhë në kripë, ose ndonjë variacion që nuk do të përmendë fjalën feta. Kështu që kompania as që shqetësohet ta eksportojë atje. Fakti që ai nuk mund ta quajë djathë feta "në thelb mbyll të gjithë tregun për mua", tha për Wall Street Journal, Luke Buholzer, nënkryetar i shitjeve për Klondike, që prodhon feta të markës Odyssey.

Shembujt e mësipërm krijojnë një situatë ku shumë prodhues amerikanë nuk janë në gjendje të shesin produktet e tyre, duke ushtruar presion mbi qeverinë për të ndryshuar marrëveshjet e saj me BE-në. Megjithatë, në kuadër të Partneritetit Transatlantik të Tregtisë dhe Investimeve që po negociohet midis SHBA-së dhe BE-së, Parlamenti Evropian vazhdon të dëshirojë që Amerika të miratojë më tej disa nga këto standarde PDO dhe të ndryshojë emrat e djathrave të saj në mënyrë që ata të mos kenë asnjë ngjashmëri me ato evropiane.

Kjo do të thotë, për shembull, që djathi i konservuar Kraft Parmesan do të ketë nevojë për një emër të ri. (Në Itali, qumështi pluhur i kripur njihet si “pamesello”.) Sipas mendimit të Parlamentit Europian, “marrëveshja duhet të garantojë respektimin e standardeve dhe vlerave të Bashkimit Europian. Kjo është arsyeja pse negociatat duhet të sigurojnë mbrojtje të fortë të të drejtave të pronësisë intelektuale, duke përfshirë treguesit gjeografikë”, me BE-në duke luftuar këtë betejë të vështirë për disa kohë.

Brie, djathi më i njohur francez, bëhet nga qumështi i papërpunuar, dhe djathi i qumështit të papërpunuar është i paligjshëm në SHBA, kështu që "briet" amerikane janë të pasterizuara dhe shumë më të forta dhe më pak kremoze se ato franceze.

Roli i "POP"

Sa e rëndësishme është për ne që këto kufizime të vazhdojnë të ekzistojnë? Ne mund t'i përgjigjemi kësaj pyetjeje vetë nëse kemi parasysh se disa prodhues djathi në Amerikë po përfitojnë nga injoranca publike, dhe ligjet e dobëta të etiketimit për të mashtruar konsumatorët.

Merrni Brie për shembull. Djathi i shitur si Brie në Shtetet e Bashkuara ka pak ngjashmëri me Brie të mbrojtur nga BE. Frëngjisht Brie de Meaux dhe Brie de Melun bëhen me qumësht të papërpunuar dhe djathi i qumështit të papërpunuar është i paligjshëm në SHBA. Kjo do të thotë që briskat amerikane - madje edhe ato të etiketuara në mënyrë mashtruese "Brie de Meaux" - janë të pasterizuara dhe për këtë arsye shumë më të forta dhe më pak të shijshme se briskat franceze. 

Shumica e adhuruesve të rastësishëm të djathit, nuk janë në dijeni të detajeve të tilla dhe blejnë Brie duke menduar se po marrin një djathë të mirë francez. Shumë prodhues evropianë besojnë se në interes të transparencës dhe ndershmërisë, djathëbërësit amerikanë nuk duhet të lejohen të shfrytëzojnë emrin e mirë të djathrave tradicionalë evropianë.

Shënimi PDO ndihmon shumë në këtë. Emërtimi i Origjinës së Mbrojtur (PDO) nënkupton emrin e një zone, që përdoret për të përshkruar një produkt bujqësor të prodhuar në të dhe cilësia ose karakteristikat e së cilës janë kryesisht ose ekskluzivisht për shkak të mjedisit gjeografik. 

Regjimi për mbrojtjen e treguesve gjeografikë dhe emërtimeve të origjinës për produktet bujqësore është vendosur nga Bashkimi Evropian në vitin 1992 me Rregulloren 2081/92[1].

Italia tejkalon çdo vend tjetër për sa i përket varieteteve të djathit, me mbi 2500 djathra të ndryshëm të prodhuar atje, si mocarela dhe parmixhani më i njohur.

Si vendlindja e konceptit të emërtimeve të origjinës, i cili është nxitur nga sektori i verërave që nga viti 1935, Franca ka më shumë djathë, gjalpë dhe kremra PDO nga çdo vend tjetër evropian, me 51 PDO të regjistruara, pak përpara Italisë, e cila ka 48.

djathera

Sondazh

Poll

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci