LIVE UPDATES
Bota

Shqiprim Arifi: Shqiptarëve në Luginën e Preshevës u mungon mbështetja e Tiranës dhe Prishtinës

Arifi bisedoi gjatë emisionit të drejtpërdrejtë televiziv Ditari me kolegen Keida Kostreci.

15 Shtator 2023, 22:08 Nga I.A
Shqiprim  Arifi: Shqiptarëve në Luginën e Preshevës u mungon
Shqiprim Arifi

SHBA- Në Uashington ndodhet këto ditë kryetari i komunës së Preshevës dhe kryetar i Alternativës për Ndryshim, forcë politike në komunat me shumicë shqiptare në Serbi, Shqiprim Arifi, i cili po paraqet tek zyrtarët amerikanë shqetësimet për gjendjen e shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Zoti Arifi bisedoi gjatë emisionit të drejtpërdrejtë televiziv Ditari me kolegen Keida Kostreci.

Zëri i Amerikës: Gjatë takimeve tuaja këtu në Uashington një nga çështjet kryesore që diskutuat ishte ajo e fshirjes së adresave ose siç po quhet pasivizimit nga autoritetet serbe. Cilët hapa që janë marrë nga autoritetet lokale si ju në këtë drejtim, pra për ta adresuar këtë shqetësim?

Shqiprim Arifi: Pikë së pari është e dyta herë që jam në Amerikë, edhe të parën herë kur kam qenë në vitin 2020 pak para pandemisë ka qenë interesante sepse Departamenti i Shtetit nuk ka qenë aq i informuar rreth pasivizimit. Nga ai moment e tutje, këto tri vite ka lëvizur shumëçka në lidhje me pasivizimin në aspektin e përgatitjes të njohjes së fenomenit të pasivizimit, i cili nënkupton që shqiptarët në Luginë të Preshevës në mënyrë selektive, pra vetëm shqiptarët dhe jo serbët, pasivizohen, pra suspendohen nga adresa e tyre që e kanë pasur gjithmonë. Nga ai moment ata privohen edhe nga mundësia për të qenë shtetas në vazhdimësi në atë vend dhe u rrezikohen edhe pronat edhe shërbimet civile, por edhe identiteti i tyre në atë vend. Nga viti 2020 e këndej janë hartuar disa dokumente, së pari njëherë në raportin e Departamentit të Shtetit nga viti 2021 e kemi fenomenin e pasivizimit të adresave të përmendur, nga viti 2022 e kemi edhe në raportin për të drejtat e njeriut fenomenin e pasivizimit të përmendur. Në Bashkimin Evropian vitin e kaluar kemi arritur të bëjmë një rezolutë e cila e dënon ashpër pasivizimin e shqiptarëve në Luginë të Preshevës por edhe i kërkon Serbisë që të sqarojë se përse bëhet kjo ndaj shqiptarëve posaçërisht. Kështu që shumëçka ka lëvizur por rezultatet në terren janë ende zero sepse ne për momentin i kemi dhjetë mijë shqiptarë tashmë të pasivizuar dhe ky fenomen nuk do të ndalet dot nga Serbia sepse ju duhet ta kuptoni kudo që ka shqiptarë ne jemi peng dhe viktimë e dialogut. Pra një dialog i cili shkon në disfavor të Kosovës, shkon shumë në dëm të Luginës së Preshevës. Një dialog i cili shkon në favor të Kosovës do të shkonte edhe në favor të Luginës së Preshevës. Në momentin që po shkon në disfavor të Kosovës dialogu edhe ne po dëmtohemi në vazhdimësi. Kështu që pasivizimi është një çështje që unë i kërkova edhe të dërguarit amerikan (Gabriel) Escobar-it që të stopohet më, të bëhet një moratorium i këtij fenomeni në Serbi ndaj shqiptarëve dhe tash presim se çfarë do të ndodhë.

Zëri i Amerikës: Meqenëse ju përmendët dialogun dhe se si ndikon drejtëpërdrejt ky dialog edhe në gjendjen e shqiptarëve në Luginë, si do të mund të kishte një rrugë për të përfituar nga ky proces për komunitetet shqiptare?

Shqiprim Arifi: Pyetje me vend sepse kërkesa e lidershipit shqiptar në Luginë të Preshevës me dekada, tani po bëhen dy dekada pas luftës së Kosovës, ka qenë që të ndërtojmë një logjikë të reciprocitetit ndërmjet serbëve në Kosovë dhe shqiptarëve në Luginë të Preshevës. Të gjitha arritjet që i bëjnë serbët në Kosovë në nivelin e të drejtave të tyre, ta kemi edhe ne të njejtën arritje, këtu ka dështuar totalisht politika e Kosovës 20 vitet e fundit, po sidomos këto dy vitet e fundit. Kjo për shkak se para dy viteve ne ende kemi pasur shpresë që të bëhemi pjesë e dialogut, të bëhemi temë e dialogut, ka qenë kërkesë e fortë e jona, por edhe ka qenë një pranueshmëri e nënkuptuar nga ndërkombëtarët, sidomos në Shtetet e Bashkuara apo edhe në Bashkimin Evropian. Por nga viti 2020, formën të cilën tash dialogu e ka marrë dy viteve të fundit nën udhëheqjen e (Albin) Kurtit, as nuk diskutohet më çështja e shqiptarëve të Luginës së Preshevës dhe ka kulmuar në momentin kur është vendosur marrëveshja e Ohrit. Në momentin kur është vendosur marrëveshja e Ohrit, çështja e Luginës së Preshevës ka marrë fund, sepse në këtë marrëveshje fare nuk flitet për parimin e reciprocitetit dhe fare nuk përmendet Lugina e Preshevës e në këtë formë edhe te ndërkombëtarët nuk është më me interes të madh të futet Lugina në këtë dialog. Kështu që ne vetëm pësojmë tani nga dialogu, nuk përfitojmë asgjë më.

Zëri i Amerikës: Ju si përfaqësues politik dhe si përfaqësues në pushtetin lokal në Luginë, si mund të ndikoni ju brenda për brenda me qeverinë e Serbisë? A ka pasur ndonjë përparim në këtë drejtim në përpjekjet tuaja brenda Serbisë?

Shqiprim Arifi: Më bëtë pak për të qeshur sepse shikoni një Kosovë apo një Evropë të cilat nuk po mund t’i bëjnë asgjë Serbisë, e lëre më një komunë. Ne jemi përafërsisht 100 mijë shqiptarë atje, ne jemi të diskriminuar tani e 30 vite, politikat e Serbisë nuk kanë ndryshuar vetëm se është bërë lufta në Kosovë, sepse te ne kanë vazhduar ato politika diskriminuese. Ne nuk kemi fuqi, nuk kemi ushtri, nuk kemi lobim, nuk kemi as mbështetje nga Prishtina as nga Tirana që të merremi me Beogradin. Në Beograd nuk ka vullnet, ne po jetojmë në një shtet totalitar, në një dorë të zgjatur të viteve të ’90-ta që udhëheq atë shtet, të njëjtit politikanë që 30 vite janë duke udhëhequr Serbinë. Janë këta të njëjtit që i kanë bërë luftërat në Ballkan dhe i kanë diskriminuar dhe masakruar edhe shqiptarët, kështu që çfarë t’i bëjmë ne Beogradit? Ne nuk kemi fuqi të ndikojmë atje, e vetmja mundësi për neve është te Shtetet e Bashkuara dhe Shtetet e Bashkuara neve na mbështesin në vazhdimësi edhe me projekte por edhe me lobim dhe po mos të ishin Shtetet e Bashkuara në Preshevë neve sa për Prishtinën do të ishim të zhdukur. Kështu që në këtë kontekst është edhe një herë me më shumë rëndësi që Kosova të ketë një udhëheqje, një qeverisje e cila është partner i sinqertë i Shteteve të Bashkuara, i cili nuk u thotë që janë naive, por përkundrazi radhitet me ta kundër Serbisë dhe kundër Rusisë në kuadër të luftës së Ukrainës. Për momentin realiteti është ndryshe, aktualisht qeverisja e Kosovës i thotë naiv Uashingtonit dhe njëfarë lloj forme i lë të dyshojnë partnerët tanë edhe në Uashington edhe në Bashkimin Evropian se nga është Kosova e radhitur.

Zëri i Amerikës: Megjithatë përfshirja ose jo e kësaj çështjeje sigurisht që varet edhe nga elementë të tjerë, edhe nga komuniteti ndërkombëtar dhe siç e thatë edhe ju këto përpjekje po i bëni edhe ju. Në këtë drejtim sa herë që përmenden këto çështje shqetësuese, një nga nevojat që përmenden gjithmonë është ajo e bashkërendimit me Kosovën dhe Shqipërinë. Si e shihni ju këtë në këtë moment?

Shqiprim Arifi: Edhe një herë dua ta theksoj, një Kosovë sa më e fortë në arenën ndërkombëtare është një garanci për një Luginë të Preshevës sa më të mbrojtur nën administratën e Serbisë. Për momentin po ndodh një paradoks sepse Serbia është në njëfarë forme një viktimë në arenën ndërkombëtare, që është e çuditshme kjo, dhe është një shtet i cili po paraqitet thua se është shteti më demokratik. Kosova është vendi më demokratik në rajon, ndoshta edhe në Evropë. Për neve është shumë me rëndësi, për neve që jemi të rrezikuar të bëhemi Çamëria e dytë, si Luginë e Preshevës që jemi në këtë pozitë, ne jemi të rrezikuar të bëhemi Çamëria e dytë, dhe është shumë me rëndësi që Kosova dhe qeverisja e saj të jenë pikë së pari me vëmendje në Luginë të Preshevës, të faktorizohet Lugina e Preshevës, sepse serbët në veri të Kosovës janë të faktorizuar sepse Beogradi i ka faktorizuar ata, nuk i ka faktorizuar askush tjetër. Neve nuk na ka faktorizuar askush, për këtë arsye unë mbase ndonjëherë keqkuptohem, por po mundohem ta sqaroj se kritika ime është interne dhe konstruktive ndaj Prishtinës. Kritika ndaj Serbisë nuk do të ndalet sepse ne jemi kritik të brendshëm, ne vazhdojmë të kritikojmë, por edhe një herë e them kritika shkon me fuqi e ne nuk kemi fuqi ta ndryshojmë Beogradin dhe këtë mos ta presë askush.

Zëri i Amerikës: Shkurtimisht për një çështje praktike siç është njohja e diplomave, a ka pasur përparim në këtë drejtim?

Shqiprim Arifi: Fare hiç. Serbisë kjo çështje nuk i intereson. Te ne ka një ‘ikje truri’ të madhe për shkak se të rinjtë tonë vijnë me diploma bachelor, master dhe doktorate në Luginë të Preshevës, të cilët nuk pranohen dhe përfundojnë si kamarierë apo punonjës të thjeshtë në Luginë të Preshevës, pra nuk e gjejnë veten dhe pastaj ikin në Evropë ose Amerikë, kudo qoftë. Edhe këtu ka përgjegjësi edhe Prishtina edhe Tirana sepse do të mund të punonin në një mënyrë të harmonizimit të diplomave, të baraspeshimit të diplomës së Kosovës në Tiranë e cila pastaj pranohet në Serbi, as këtë nuk e kanë bërë. Do të thotë se ne jemi të diskriminuar, jemi të pasivizuar, jemi të nënçmuar, jemi klasë e dytë e shoqërisë në Serbi, nga Serbia dhe kjo nuk ndryshon, por jemi dhe të neglizhuar e të harruar totalisht nga vëllezërit dhe motrat tona në Prishtinë dhe Tiranë. Këtu është ajo pozita jonë e Luginës së Preshevës, por në të njejtën kohë përgjegjësia shtohet sidomos në Prishtinë të jenë shumë më afër nesh, të jenë shumë më konstruktivë me ne dhe të jenë ata të cilët na shpëtojnë nga kthetrat e Beogradit.

Marrë nga VOA

shqiprim arifi

Sondazh

Poll

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria