LIVE UPDATES
Bota

Spastrime me miliona të dënuar: Si Xi Jinping po ringjall në Kinë “revolucionin e vazhdueshëm” të Maos

Për më shumë se një dekadë dhe me jehonën e “revolucionit të vazhdueshëm” të Mao Ce Dunit, Xi ka përhapur frikë dhe terror në radhët e Partisë Komuniste, përmes fushatës së tij më të madhe kundër korrupsionit në historinë moderne të Kinës.

4 Janar 2024, 14:35 Nga Chun Han Wong
Spastrime me miliona të dënuar: Si Xi Jinping po ringjall në
Xi Jinping

Nga Chun Han Wong “Wall Street Journal”

Sundimtarët kinezë kanë i përdorur prej kohësh fushatat kundër korrupsionit për të mënjanuar rivalët e tyre dhe për të konsoliduar pushtetin. Por Xi Jinping po e lidh gjithnjë e më shumë autoritetin e tij me një variant të ri: një spastrim që nuk përfundon asnjëherë. Për më shumë se një dekadë dhe me jehonën e “revolucionit të vazhdueshëm” të Mao Ce Dunit, Xi ka përhapur frikë dhe terror në radhët e Partisë Komuniste, përmes fushatës së tij më të madhe kundër korrupsionit në historinë moderne të Kinës.

Tani ai po kërcënon të konsolidojë partinë teksa po përpiqet të drejtojë ekonominë e dytë më të madhe në botë në periudhën e saj më të madhe të pasigurisë në një gjeneratë. Që kur u ngjit në pushtet në vitin 2012, hierarkët e partisë kanë dënuar afro 5 milionë njerëz për shkelje të rënda si shpërdorimi i pushtetit, por edhe relativisht të padëmshme si krijimi i burokracisë së tepërt.

Gjatë vitit 2023, fushata e pandërprerë e spastrimeve përfshiu sektorin e financës, ushqimit,  kujdesit shëndetësor, gjysmëpërçuesve dhe sportit, duke sjellë shkatërrimin e karrierës së shumë zyrtarëve të lartë, bankierë, drejtorë spitalesh, madje edhe administratorë të klubeve të futbollit.

Ministrat e Jashtëm dhe të Mbrojtjes, u zhdukën nga sytë e publikut në verë përpara se të shkarkoheshin papritur nga postet e tyre, duke nxitur dyshime se edhe ata janë burgosur ose pushkatuar. Spastrimi i fundit në Pekinit i një duzine zyrtarësh të lartë të ushtrisë dhe industrisë së mbrojtjes nga parlamenti kombëtar dhe një organ këshillimor qeveritar, kanë nxitur spekulime rreth një vale më të gjerë goditjesh në radhët e establishmentit ushtarak të vendit.

Dhe kjo fushatë nuk ka ndonjë fund në horizont. Kohët e fundit udhëheqësi kinez foli mbi planet e tij mbi mënyrën se si do të vazhdojë fushata gjatë viteve të ardhshme, madje ai ka përcaktuar edhe agjencinë që do të merret me të. Kritikët e Xi thonë se zgjatja e kësaj fushate edhe për një dekadë tjetër është rezultat i refuzimit të tij për të pranuar ndryshimet strukturore dhe një transparencë më të madhe, të cilat janë të nevojshme për një qeverisje më të pastër nga korrupsionit dhe abuzimet.

Por në vend të kësaj, lideri kinez ia ka hedhur fajin dështimeve morale të individëve të veçantë, ndërsa e ka forcuar më tej stilin e tij të centralizuar dhe aspak transparent të qeverisjes. Kjo sipas një analize të Wall Street Journal ndaj platformës së shpalosur nga Xi, direktivave partiake dhe të dhënave zyrtare.

Vetëm një spastrim i vazhdueshëm, mund të sigurojë që partia të mbetet e fuqishme dhe e pastër, ka argumentuar ai. “Lufta kundër korrupsionit, është forma më e plotë e vetë-revolucionit”- u shpreh Xi disa ditë përpara se të fillonte mandatin e tij të tretë si kreu i PKK në tetorin e vitit 2022.

“Për sa kohë që vazhdon të ekzistojë terreni dhe kushtet e favorshme për korrupsion, lufta kundër tij nuk mund të ndërpritet për asnjë moment”- nënvizoi ai. Një pohim i tillë i hap rrugën Xi-së që t’i përdorur spastrimet disiplinore për një kohë të pacaktuar si një mënyrë për të garantuar përmes frikës besnikërinë ndaj tij dhe vizionit që mbron.

“Në Kinë, fushatat supozohet të jenë shumë intensive por të shkurtra në kohëzgjatje. Xi ka shpikur një mjet paradoksal të politikës: një fushatë spastrimi të përhershme”- thotë Yuen Yuen Ang, profesor i shkencave politike në Universitetin Xhon Hopkins, SHBA.

Ndërsa spastrimi i përjetshëm e mbështet autoritetin e Xi-së, ai ka rrënjosur ndërkohë në radhët e anëtarëve të partisë një frikë dhe ngurrim të vazhdueshëm për të vepruar me vendosmëri, sidomos tani që po shtohen sfidat. Ekonomia po përpiqet të dalë nga ngadalësimi që imponoi Covid-19.

Papunësia e të rinjve është rritur shumë, teksa ka rënë ndjeshëm tregu i shtëpive dhe optimizmi i konsumatorëve në përgjithësi. Ndërkohë, borxhi publik po rritet, ndërsa investitorët e huaj po i kthejnë gjithnjë e më shumë shpinën tregut kinez.

Në vitet e para të fushatës, shumë zyrtarë e panë atë si një version më të gjatë dhe më ambicioz të përpjekjeve të mëparshme. Rreth 180.000 njerëz u ndëshkuan për shkelje të ndryshme vitin 2013. Ky numër u rrit në rreth 621.000 në 2018-ën, vit kur Xi shpalli një “fitore dërrmuese” mbi korrupsionin.

Të dhënat zyrtare tregojnë se të paktën gjysmë milioni njerëz ndëshkohen çdo vit që prej vitit 2017, ose rreth 4 herë më shumë sesa ndëshkoheshin zakonisht çdo vit kur në krye ishte paraardhësi i Xi-së në vitet 2002-2012. Bazuar në disa parametra, në drejtimin e Xi korrupsioni në Kinë ka pësuar rënie.

Organizata me bazë në Berlin, Transparency International e renditi Kinën në vendin e 65-të në indeksin e vitit 2022 mbi perceptimet për korrupsionin në sektorin publik në 180 vende dhe territore. Një përmirësim i ndjeshëm nga vendi i 80-të nga 176 juridiksione në 2012-ën, vitin kur Xi mori pushtetin.

Edhe një sondazh i publikuar në vitin 2020 nga Qendra Esh për Qeverisjen Demokratike dhe Inovacionin e Universitetit të Harvardit, zbuloi se përqindja e qytetarëve kinezë që i shihnin zyrtarët si përgjithësisht “të pastër” u rrit në më shumë se 65 për qind në vitin 2016, nga afro 35 për qind në vitin 2011.

Megjithatë, ka shenja të tjera se Xi nuk e ka frenuar aq shumë korrupsionin. Ai e ka fshehur më shumë nga sytë e publikut. Plani i ri 5-vjeçar për luftën ndaj korrupsionit, i publikuar në shtator 20023, premton të frenojë format e reja dhe të fshehura të korrupsionit, ku zyrtarët përdorin struktura të errëta të korporatave dhe “dyert rrotulluese” midis sektorit publik dhe privat për të kërkuar përfitime të paligjshme.

Rasti i fundit që përfshiu Zhang Jing, një ish-zyrtar lokal në Kinën Jugperëndimore, tregon se korrupsioni është sërish aty. Sipas akuzës zyrtare, shkeljet e Zhang datojnë që në fillim të viteve 2000, kur si kryetar partie në komunë, ai filloi të pranonte “zarfa të kuq” me para nga sipërmarrësit dhe miqtë, në këmbim të dhënies së informacionit të brendshëm rreth projekteve qeveritare.

Zhang u përpoq të mbulonte gjurmët duke ia kthyer ryshfetin një sipërmarrësi përmes një transferte bankare, përpara se të merrte ryshfete sërish më vonë. Autoritetet e kapën Zhang në vitin 2022, dhe në mars 2023, ai u dënua me 4 vjet burg pasi u zbulua se kishte marrë ryshfete në vlerën 1.24 milionë juanë, ose rreth 175.000 dollarë amerikanë.

Po sipas të dhënave zyrtare, hetimet që përfshijnë forma më të dukshme të korrupsionit kanë rënë gjatë viteve të fundit. Njerëzit e ndëshkuar për abuzim me paratë publike, ranë në rreth 9.300 në vitin 2022 nga 13.600 në vitin 2018, dhe ata të ndëshkuar me masa disiplinore për organizimin e aktiviteteve luksoze si dasma dhe bankete ranë nën 3.000 nga 7.000 në të njëjtën periudhë.

Ndërkohë, numri i njerëzve të ndëshkuar me masa disiplinore për dhënien dhe marrjen e pahijshme të dhuratave - një formë më e fshehtë e ryshfetit - është rritur në mënyrë të qëndrueshme, duke arritur në 23.000 në vitin 2022 nga rreth 6.800 në vitin 2015.

Organi mbikëqyrësi më i lartë i partisë, Komisioni Qendror për Inspektimin e Disiplinës, ka paralajmëruar për një tendencë në rritje të “opsioneve të korrupsionit”. Vetë Xi duket se pranon disa nivele të korrupsionit si pasojë e pashmangshme e ruajtjes së sundimit njëpartiak, ku siç thonë disa analistë korrupsioni duhet të shtypet në vend se të çrrënjoset  përmes vigjilencës së përjetshme.

Daniel Leese, profesor i historisë kineze në Universitetin e Freiburgut, thotë se për Xi “gjithçka ka të bëjë me qëndrimin dhe gatishmërinë mendore dhe jo me kontrollet dhe balancat institucionale”. Leese dhe historianë të tjerë thonë se spastrimet e përhershme të Xi-së janë frymëzuar pjesërisht nga idetë e Maos për kryerjen e “revolucionit të vazhdueshëm”, të cilat synonin të shmangnin atrofinë ideologjike në parti dhe në shoqërinë kineze në përgjithësi.

Por ndërsa Mao ngriti në këmbë kinezët e zakonshëm për të spastruar armiqtë e klasës, duke sulmuar nga jashtë atë që ai e shihte si një parti të kalbur, Xi e ka tronditur partinë nga brenda, duke përdorur frikën për të imponuar sjellje të virtytshme. Edhe vetë inspektorët e disiplinës së partisë janë bërë objektiva në kuadër të një ‘fushate korrigjimi’ të nisur në shkurt të vitit të kaluar që synon “të kthejë tehun nga brenda dhe të presë mishin e kalbur”.

“Çështja është të ruhet presioni i vazhdueshëm. Në këtë model nuk ekziston asnjë mënyrë për të pasur një ndalesë përfundimtare”- thotë Leese. Por ndërsa e ka ndihmuar Xi-në të grumbullojë një nivel pushteti të paparë që nga koha e Maos, zyrtarë të partisë thonë nën zë se qasja e tij “rregull për shkak të frikës” e ka mbytur debatin e politikave dhe ka nxitur pavendosmërinë midis zyrtarëve të nivelit më të ulët, pikërisht në një kohë kur Kina kërkon një lidership më vendimtar për t’u përballur me sfidat afatgjata.

Frika po i detyron burokratët të veprojnë me ndrojtje, dhe kjo do të ketë një ndikim potencialisht të rëndësishëm në ekonomi, thonë studiuesit. “Zyrtarët janë më të prirur të ofrojnë favore për ndërmarrjet shtetërore, duke reduktuar kështu rreziqet e karrierës së tyre, sepse ndarje të tilla fondesh nuk nënkuptojnë korrupsion”- shkruan kohët e fundit studiuesit kinezë Zeren Li dhe Songrui Liu. Por sipas tyre një favorizim i tillë e dëmton efikasitetin ekonomik dhe devijon burimet nga ndërmarrjet private më dinamike.

chun han wong xi jinping

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje