LIVE UPDATES
Bota

Zgjedhjet në Afrikën e Jugut, mund të largojnë nga pushteti Kongresin Kombëtar Afrikan

Pas votimit, Presidenti i Afrikës së Jugut Cyril Ramaphosa tha se ishte i bindur që partia e tij Kongresi Kombëtar Afrikan do të fitonte shumicën e votave dhe do të mbeste në pushtet.

29 Maj 2024, 21:54 Nga E. D
Zgjedhjet në Afrikën e Jugut, mund të largojnë nga pushteti
foto ilustruese

AFRIKA E JUGUT- Votuesit në Afrikën e Jugut votuan të mërkurën në shkolla, qendra komuniteti dhe tenda të mëdha të vendosura në fusha në zgjedhjet që konsiderohen si më të rëndësishmet në 30 vitet e fundit. Rezultati i tyre mund ta çojë vendin në një territor të panjohur.

Çështja kryesore në këto zgjedhje është qeverisja prej tre dekadash e partisë Kongresi Kombëtar Afrikan, e njohur me shkurtesën ANC, që ka qënë në pushtet në Afrikën e Jugut që nga rënia e sundimit të pakicës së bardhë dhe sistemit të aparteidit brutal në vitin 1994. Tani kjo parti është bërë objektiv i pakënaqësisë së gjeneratës së re në këtë vend prej 62 milionë banorësh – gjysma e të cilëve konsiderohet se jetojnë në varfëri.

Pas votimit, Presidenti i Afrikës së Jugut Cyril Ramaphosa tha se ishte i bindur që partia e tij Kongresi Kombëtar Afrikan do të fitonte shumicën e votave dhe do të mbeste në pushtet.

Si ekonomia më e zhvilluar e Afrikës, Afrika e Jugut ballafaqohet me disa nga problemet më të theksuara social-ekonomike në botë, përfshirë papunësinë, që është rreth 32 për qind. Pabarazia, varfëria dhe papunësia, që është shumë e përhapur mes popullsisë me ngjyrë që përbën shumicën, paraqet kërcënim për partinë, e cila premtoi t’i japë fund aparteidit nën sloganin për një jetë më të mirë për të gjithë.

“Çështja kryesore në komunitetin tonë është mungesa e vendeve të punës”, thotë Samuel Ratshalingëa, i cili po qëndronte në radhë për të votuar.

“Duhet të përdorim votën tonë për t’u dëgjuar zëri ynë rreth këtij problemi”, shton ai.

Pas fitores së gjashtë palë zgjedhjeve të përgjithshme, disa anketa në prag të këtyre zgjedhjeve, tregojnë se përkrahja për ANC-në ka rënë nën 50 për qind, një rënie e pashembullt. Kjo parti ka gjasa të humbasë shumicën në parlament për herë të parë, ndonëse pritet që megjithatë të marrë shumicën e vendeve.

Në zgjedhjet e fundit, në vitin 2019, ANC-ja fitoi 57.5 për qind, rezultati më i dobët për të, nga afro 70 për qind, që kishte fituar 20 vjet më parë.

Presidenti Ramaphosa, udhëheqësi i ANC-së, premtoi se do “të bëjë më shumë.” Partia e tij ka bërpë thirrje më shumë kohë dhe durim.

Zoti Ramaphosa, 71 vjeç, qëndronte bashkë me votues të tjerë në një qendër votimi në vendlindjen e tij Soveto, para se të shtrëngonte duart me dy komisionerë zgjedhjesh që e regjistruan para se të votonte.

“Nuk kam asnjë fije dyshimi në zemrën time se njerëzit edhe një herë do të tregojnë besim te Kongresin Kombëtar Afrikan, që të vazhdojë ta udhëheqë këtë vend”, deklaroi ai. Ai tha se banorë e Afrikës së Jugut do t’i japin partisë së tij një “shumicë bindëse.”

Çfarëdo ndryshimi në shtrirjen e pushtetit të ANC-së do të ishte e një rëndësie të veçantë për Afrikën e Jugut. Nëse humbet shumicën, ANC-së do t’i duhet të formonte një koalicion me partitë e tjera për të qeverisur dhe për ta mbajë zotin Ramaphosa si president edhe për një mandat të dytë. ANC-ja kurrë nuk e ka ndarë pushtetin me parti të tjera.

Votuesit e Afrikës së Jugut votojnë për partitë dhe jo drejtpërdrejt për presidentin. Presidenti zgjidhet më pas nga parlamenti. Që nga viti 1994, ANC-ja gjithmonë ka patur shumicën në parlament.

Në zgjedhjet e mbajtur në nëntë krahinat e Afrikës së Jugut po marrin pjesë rreth 28 milionë votues. Rezultatet përfundimtare priten të dielën.

Në këto zgjedhje, opozita është e fortë, por e fragmentuar. Dy partitë më të mëdha opozitare, Aleanca Demokratike dhe Luftëtarët e Lirisë për Ekonominë, nuk pritet të fitojnë vota të mjaftueshme për të mundur partinë ANC.

Votuesit e zhgënjyer po përkrahin një mori partish opozitare; mbi 50 po garojnë në zgjedhjet e përgjithshme, shumica e të cilave janë subjekte të reja politike. Njëra prej tyre udhëhiqet nga ish presidenti Jacob Zuma, i cili është kthyer kundër ish alëatëve të tij në ANC. Ai është skualifikuar nga gara për të kandiduar për deputet, por partia e tij ende po konkurron në zgjedhje.

ANC-ja është e bindur se do ta sigurojë shumicën dhe analistët nuk e kundërshtojnë këtë mundësi, duke patur parasysh përvojën disa dekadëshe të qeverisjes dhe shtrirjen e saj në nivelin lokal. Partia ende gëzon përkrahje të gjerë, në veçanti në mesin e votuesve të moshuar dhe atyre në zonat rurale.

“Jam zgjuar në orën 4 të mëngjesit, bëra banjo dhe u nisa drejt vendvotimit”, tha 68 vjeçari Velaphi Banda, duke shtuar se ka votuar për ANC-ën qysh nga vitit 1994 dhe sërish do të votojë për këtë parti.

Gjatë fushatës, zoti Ramaphosa ka theksuar se Afrika e Jugut tani është një shtet në pozitë shumë më të mirë se sa nën aparteidin, kur popullatës me ngjyrë i ndalohej të votonte, nuk u lejohej të lëvizte lirshëm e as të jetonte në disa zona të caktuara, duke qenë të shtypur. Këto janë zgjedhjet e shtata të përgjithshme në Afrikën e Jugut ku të gjitha racave u lejohet të marrin pjesë në zgjedhje.

Kujtimet nga epoka e aparteidit dhe zgjedhjet përcaktuese që i dhanë fund asaj, vazhdojnë të jenë përcaktuese për jetën e përditshme në Afrikën e Jugut. Por me kalimin e kohës, gjithnjë e më pak njerëz e kujtojnë atë përvojë dhe këto zgjedhje mund t’i japin jehonë zërit të një gjenerate më të rë, që ende nuk kishte lindur kur u përmbys aparteidi.

Zgjedhjet do të dëshmojnë kundërthëniet e këtij vendi, duke filluar nga zona ekonomike në Johanesburg, si qyteti më i pasur i Afrikës së Jugut – e deri të qyteti piktoresk Kejp Toun dhe zonat e përkohshme të banimit në dalje të tyre.

Rreth 3 mijë ushtarë janë vendosur nëpër tërë vendin për të përforcuar sigurinë, sipas autoriteteve.

Rreth 80 për qind e afrikanëve të jugut janë me ngjyrë. Një përqindje e dukshme e popullatës përbëhet nga të bardhët, pastaj popullata me prejardhje indiane dhe popullatë dyracore. Afrika e Jugut ka 12 gjuhë zyrtare.

Është pikërisht kjo llojllojshmëri që Nelson Mandela, presidenti i parë me ngjyrë i Afrikës së Jugut, e theksoi si një gjë të bukur, duke iu referuar shtetit të tij si “Shtet Ylber.” Është kjo llojshmëri, që me daljen në skenë të partive të reja opozitare, tani mund të reflektohet edhe në politikën e vendit./VOA

afrikën e jugut

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje