LIVE UPDATES
Bota

Çrregullimi i sistemit nervor autonom, (POTS) një tjetër sindromë që po lidhet me Covid-19

1 Dhjetor 2020, 15:29 Nga DOSJA
Çrregullimi i sistemit nervor autonom, (POTS) një tjetër

Disa pacientë që vuajnë nga Covid-19 për një kohë të gjatë, kanë më shumë mundësi trajtimi nëse mjekët i diagnostikojnë ata me një sindromë pak të njohur të quajtur POTS (sindroma e takikardisë ortostatike posturale). POTS është një formë e dis-autonomisë – një çrregullim i sistemit nervor autonom. Kjo degë e sistemit nervor rregullon funksionet që ne nuk i kontrollojmë me vetëdije, të tilla si rrahjet e zemrës, presioni i gjakut, djersitja dhe temperatura e trupit. Karakteristikat kryesore të POTS janë simptomat specifike dhe rritja e ekzagjeruar e rrahjeve të zemrës kur qëndroni në këmbë.

POTS, është një çrregullim i sistemit nervor që mund të ketë një larmi shkaqesh dhe ka ekzistuar para Covid. Një shkaktar i zakonshëm është një infeksion, siç është një virus. Tani disa mjekë besojnë se koronavirusi po shkakton çrregullimin në disa njerëz, duke dhënë një shpjegim për simptomat dobësuese, duke përfshirë rrahjet e shpejta të zemrës dhe lodhja e madhe pas një aktiviteti të vogël fizik. Sipas ekspertëve lajmi i mirë është se ekzistojnë protokolle dhe trajtime për POTS. Ato përfshijnë një kthim gradual në aktivitetin fizik, duke parandaluar mpiksjen e gjakut në gjysmën e poshtme të trupit; konsumimi i shtuar i kripës dhe lëngjeve nëse presioni i gjakut është i ulët; dhe ilaçe për rregullimin e presionit të gjakut, rrahjeve të zemrës dhe vëllimit të gjakut.

Por diagnoza sjell edhe sfida të reja: Edhe përpjekjet e lehta për të rifilluar aktivitetin fizik janë cilësuar të mundimshme për shumë pacientë post-Covid, për arsye që nuk janë ende të qarta. Pra, përmirësimi shpesh është mjaft i ngadaltë. Dhe është e rrallë që POTS të zhduket plotësisht edhe me trajtim. Mbetet e paqartë nëse pacientët me POTS, pas infektimit me Covid-19 do të ndjekin rikuperime të ngjashme me njerëzit me POTS jo të infektuar. Nuk dihet se sa pacientë post-Covid mund të zhvillojnë POTS. Në përgjithësi, POTS vlerësohet të prekë deri në 1% të popullsisë së botës, sipas një studimi të vitit 2018 në revistën mjekësore “Journal of Internal Medicine”. Çrregullimi mund të prekë burra dhe gra, por shumica e rasteve me POTS diagnostikohen tek gratë midis moshës 15 dhe 50 vjeç.

Instituti Johns Hopkins ka drejtuar një program të klinikës POTS për më shumë se tre vjet. “Pasi pashë një numër në rritje të pacientëve post-Covid me simptoma të ngjashme me POTS, vendosa të hapja një klinikë të re kushtuar tyre,” tregon Tae Chung, drejtori i klinikës “POTS Johns Hopkins”.

POTS zakonisht diagnostikohet me atë që një test të thjeshtë, i cili mat ndryshimet në rrahjet e zemrës, kur qëndron nga shtrirë në pozicion të drejtë. Nëse rrahjet e zemrës rriten me 30 rrahje në minutë ose më shumë, kur pacientët ngrihen drejt dhe kanë simptoma të tilla si marrja e mendve që është më e theksuar kur qëndron në këmbë, ekspertët besojnë se kanë POTS.

Tracy Tobiczyk, një stjuardesë 46-vjeçare në Brownstown, ka qenë në shtëpi që pas infektimit me Covid-19 në pranverë. Në korrik, ajo u pranua në universitetin e Qendrës Mjekësore të Universitetit të Miçiganit dhe pas disa javësh përjetoi rrahje zemre të shpejta, madje edhr kur pushonte.

Mjekët e diagnostikuan atë me POTS. Para Covid, zonja Tobiczyk thotë se ajo ecte 4 deri në 5 milje çdo ditë. Tani, ajo  trefon se i merren mendtë kur qëndron në këmbë. Ajo thotë se nuk mund të qëndrojë ulur për më shumë se një orë për shkak të dhimbjes në gjoks dhe gulçimit, të cilën e krahason se ndihet sikur po mbytet.

Amro Stino është një profesor dhe bashkë-drejtor i laboratorit në Shkollën Mjekësore të Universitetit të Miçiganit dhe një nga mjekët e zonjës Tobiczyk. Stino thotë se ai ka parë shumë pacientë post-Covid që kanë POTS, përgjithësisht gra të reja që më parë ishin shumë aktive.

Mjekët paralajmërojnë që pacientët post-Covid duhet t’i kushtojnë vëmendje zemrës dhe mushkërive të tyre para se të idendifikohen me një diagnozë POTS për të përjashtuar problemet e tjera. Nëse një pacient ka miokardit, një gjendje tjetër e zakonshme post-Covid, rritja e konsumit të kripës dhe lëngjeve mund të shkaktojë dëmtime të mëtejshme të zemrës.

“Një nga arsyet që po krijoj një klinikë të veçantë është të sigurohem që këto simptoma nuk vijnë nga shkaqe të tjera, veçanërisht nga mpiksjet e gjakut”, thotë  Chung në Johns Hopkins.

Normat e rikuperimit të POTS ndryshojnë. Një studim i kohëve të fundit nga 42 pacientë të botuar në Revistën Ndërkombëtare të Kërkimit Mjedisor në Britani, zbuloi se shumica e pacientëve treguan disa përmirësime të simptomave pas dy vitesh por ende kanë këtë gjendje.

“Është një gjendje kronike”, thotë Lauren Stiles, president i “Dysautonomia International”, një organizatë jofitimprurëse.
Disa ekspertë besojnë se POTS mund të jetë autoimune në disa raste. Disa studime kanë treguar që pacientët me POTS kanë antitrupa që sulmojnë nervat autonomë në zemër dhe enët e gjakut.

Benjamin Levine, drejtor i Institutit për Shëndetësi dhe Mjekësi në “Texas Health Presbyterian”, zhvilloi “protokollin Levine”, një program stërvitje për pacientët POTS. Ai mendon se mund të jetë e parakohshme të diagnostikohen pacientët Covid me kushte si POTS kaq shpejt. Disa atletë, për shembull, mund të vuajnë nga atrofia e muskujve dhe dekondicionimi i shkaktuar nga pasiviteti gjatë rikuperimit.

“Kjo nuk do të thotë që ata kanë POTS por sigurisht që mund të kenë një fiziologji të ngjashme me POTS”, thotë Levine.

Ekspertë të tjerë thonë se dekondicionimi mund të përkeqësojë simptomat, por nuk po i shkakton ato.

Marrë nga GazetaSi

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota covid-19 covid-19

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!