LIVE UPDATES
Ekonomi

AMF: Konsolidimi i mëtejshëm dhe thellimi i inovacionit, prioritete për 2025

AMF vendos gjithashtu theksin në nevojën për zhvillimin e tregut të kapitaleve, nëpërmjet rritjes së bazës së investitorëve dhe zgjerimit të numrit të shoqërive të listuara apo atyre që emetojnë tituj përmes ofertës publike.

11 Janar 2025, 07:20 Nga r.ll
AMF: Konsolidimi i mëtejshëm dhe thellimi i inovacionit, prioritete
AMF

TIRANË- Konsolidimi i mëtejshëm i tregjeve financiare dhe thellimi i inovacionit do të jenë ndër sfidat kryesore të tregut financiar për vitin 2025.

Në një prononcim për “Monitor”, Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) vlerëson se digjitalizimi është i rëndësishëm për të rritur aksesin e publikut dhe eficiencën operacionale të institucioneve financiare.

Në mënyrë më specifike, AMF shprehet se prioritet për këtë institucion do të jetë zbatimi i plotë dhe transparent i rregullores së faktorëve të riskut në sigurimin e detyrueshëm motorik, me qëllim qartësimin dhe mirinformimin e personave të siguruar.

AMF vendos gjithashtu theksin në nevojën për zhvillimin e tregut të kapitaleve, nëpërmjet rritjes së bazës së investitorëve dhe zgjerimit të numrit të shoqërive të listuara apo atyre që emetojnë tituj përmes ofertës publike.

Si e vlerësoni ecurinë e tregjeve nën mbikëqyrjen e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare gjatë vitit 2024?

Përgjithësisht, viti 2024 ka qenë një vit pozitiv për ekonominë e vendit dhe në veçanti edhe për sektorin financiar dhe tregjet nën mbikëqyrjen e Autoritetit.

Konstatojmë gjithashtu se gjatë këtij viti ka pasur një përmirësim të mëtejshëm të treguesve kryesorë të shëndetshmërisë financiare të shoqërive që operojnë në tregjet nën mbikëqyrje.

Kjo është reflektuar edhe në rritjen e mëtejshme të nivelit të aseteve në tregjet nën mbikëqyrje, të cilat në fund të 3-mujorit të tretë arritën në 118.8 miliardë lekë, me një rritje prej rreth 10% krahasuar me fundvitin 2023.

Për sa i përket tregut të sigurimeve, viti 2024 pritet të mbyllet me një bilanc pozitiv, si në drejtim të rritjes së aktivitetit, ashtu edhe sa i përket konsolidimit të treguesve financiarë. Kështu, në terma të të ardhurave deri në nëntor 2024, tregu i sigurimeve shënoi rritje me 7.3% krahasuar me vitin 2023, duke arritur në 22 miliardë lekë të ardhura.

Rritje të rëndësishme shënuan edhe dëmet e paguara bruto, me 22.6%, krahasuar me vitin 2023, duke arritur në mbi 7.7 miliardë lekë deri në nëntor 2024.

Tregu i fondeve të investimeve ka njohur rritje dhe zgjerim të mëtejshëm. Asetet neto të fondeve arritën në rreth 56 miliardë lekë, duke u rritur me 11% në 3-mujorin e tretë, krahasuar me fundvitin 2023, me të njëjtin ritëm rritjeje, sikurse edhe numri i anëtarëve në këto fonde.

Gjithashtu ka një rritje të numrit të fondeve që operojnë në treg, si dhe diversifikim të tyre, që do të thotë më shumë mundësi investimi, tashmë edhe në fonde investimi të BE-së, për qytetarët shqiptarë.

Zhvillime të rëndësishme ka pasur edhe sa u përket fondeve të pensionit privat, ku me miratimin e ligjit të ri në shtator të vitit të kaluar, Autoriteti u angazhua në një proces intensiv për hartimin dhe miratimin e 16 rregulloreve, të konsultuara gjerësisht edhe me grupet e interesit dhe që mundësojnë zbatimin e plotë të ndryshimeve ligjore, të cilat kanë nisur të japin ndikim në treg.

Vërehet një rritje e vlerës së aseteve të fondeve të pensionit, që arritën në 7.7 miliardë lekë në fund të shtatorit, ose 15% më shumë, krahasuar me fundvitin 2023, si dhe të numrit të anëtarëve pjesëmarrës në këto fonde me afro 14%.

Në tregun e kapitalit, edhe gjatë vitit 2024 ka vijuar trendi në rritje i emetimeve të obligacioneve me ofertë private, ku bankat kanë vijuar të jenë emetuesit kryesorë për qëllime të kapitalit rregullator. Shuma e pashlyer e këtij lloj instrumenti financiar deri në fund të 3-mujorit të tretë ka arritur në rreth 23.7 miliardë lekë, me një rritje prej rreth 16% krahasuar me vitin e kaluar.

Viti 2024 ka pasur gjithashtu edhe një sërë zhvillimesh të rëndësishme, si:

-Miratimi i rregullores së faktorëve të riskut, e cila sjell risi në tregun e sigurimit të detyrueshëm të autoveturave, duke aplikuar praktika tarifimi të ngjashme me modelet e vendeve të BE-së;

-Realizimi i ndryshimeve në ligjin për sigurimin dhe risigurimin, duke harmonizuar legjislacionin vendas me standardet dhe praktikat më të mira ndërkombëtare, të cilat pritet të konsolidojnë më tej tregun, të forcojnë mbikëqyrjen e grupeve të sigurimit dhe të shtojnë transparencën; si edhe

-Vijimi i implementimit të udhërrëfyesit për regjimin europian të sigurimeve (Solvency II), një hap i rëndësishëm drejt forcimit të stabilitetit të sektorit të sigurimeve dhe mbrojtjes së interesave të konsumatorëve.

Ka qenë një vit shumë intensiv pune për Autoritetin, sidomos në drejtim të procesit të përafrimit legjislativ me acquis të BE-së, kjo edhe në kuadër të procesit të integrimit, ku Shqipëria po përparon me hapjen një nga një të grup-kapitujve.

Autoriteti, si institucioni drejtues i Kapitullit 9 “Shërbimet Financiare” dhe institucion kontribuues në një sërë kapitujsh, ka pasur rol të rëndësishëm në përafrimin e mëtejshëm të kuadrit ligjor.

Autoriteti ka avancuar gjithashtu në drejtim të implementimit të praktikave më të mira mbikëqyrëse, në rritjen e standardeve dhe të bashkëpunimit, me qëllim konsolidimin dhe mirërregullimin e tregjeve nën mbikëqyrje.

Duke filluar nga viti 2025, pritet aplikimi i primeve të diferencuar për sigurimin e detyrueshëm TPL të automjeteve. A janë gati të gjitha palët e përfshira për zbatimin e rregullores përkatëse të miratuar nga AMF dhe çfarë efektesh pritet të sjellë ajo në tregun e sigurimeve?

Me miratimin e rregullores nr. 156, datë 19.09.2024 “Për përcaktimin e faktorëve të riskut që përfshihen në përllogaritjen e primit për produktet e sigurimit të detyrueshëm në sektorin e transportit”, shoqëritë e sigurimit, duke nisur nga 1 janari 2025, do të përcaktojnë tarifat e primit të sigurimit të detyrueshëm për mjetet motorike, duke marrë parasysh faktorët e riskut.

Sipas kësaj rregulloreje, siguruesit për përcaktimin e primit operojnë bazuar në parimin themelor të rrezikut të llogaritur, i cili për pasojë sjell dhe diferencimin e primit.

Autoriteti gjatë kësaj periudhe ka pasur komunikime të vazhdueshme me shoqëritë e sigurimit, duke i kërkuar marrjen e të gjitha masave për zbatimin e plotë dhe në mënyrë transparente të rregullores.

Për sa u përket efekteve që do të sjellë zbatimi i kësaj rregulloreje, tarifat e reja të llogaritura në vitin 2025, bazuar në faktorët e riskut që lidhen me të siguruarin dhe mjetin e përdorur prej tij, do të jenë të individualizuara, në varësi të riskut që mbart çdo i siguruar.

Viti 2024 solli largimin e njërit prej investitorëve më të rëndësishëm të huaj në tregun e sigurimeve në vend. Në këndvështrimin tuaj, pse UNIQA vendosi të largohej dhe a prisni ndryshime të tjera në strukturën e tregut ose në pronësinë e kompanive të sigurimit nga viti 2025 e në vazhdim?

Tregu i sigurimeve është një treg i lirë, ku ka lëvizje si sa u përket strukturave aksionere të shoqërive, ashtu edhe në drejtim të shoqërive të reja që hyjnë në treg.

Si i tillë, njoftimi i grupit austriak të sigurimeve UNIQA për t’u larguar nga Shqipëria dhe disa shtete të tjera të Ballkanit, është një vendim që mund të lidhet me ndryshimin e modeleve të biznesit, apo me objektivat strategjikë të grupit.

Por, në të njëjtin aspekt, tregu paraqet edhe zhvillime të reja, pasi në mbledhjen e fundit të tij, Bordi i Autoritetit ka licencuar një shoqëri të re jete, me strukturë aksionere të kryesuar nga një grup i madh ndërkombëtar sigurimesh.

Banka e Shqipërisë ka këshilluar rishikimin e sistemit aktual të pensioneve, duke përfshirë edhe aplikimin e një kolone të dytë. Mendoni se ngritja e kolone të dytë, me kontribut të detyrueshëm, do të ndihmonte në adresimin e problemeve që ka sistemi i pensioneve në Shqipëri?

Ligji i ri për fondet e pensionit privat synon të nxisë më tej zhvillimin e qëndrueshëm të këtyre instrumenteve të rëndësishme për planifikimin financiar personal.

Pavarësisht se tregu i fondeve të pensionit privat u rrit me 15% në 3-mujorin e tretë të vitit, krahasuar me fundvitin 2023, përsëri ka potencial për rritje dhe zgjerim të mëtejshëm.

Lehtësitë fiskale, të mundësuara me ndryshimet ligjore, si dhe format e reja të fondeve, siç janë fondet e mbyllura të pensioneve private, pritet ta bëjnë edhe më tërheqës këtë treg, që vlerësohet si një mundësi e mirë për të ardhura shtesë në moshën e pleqërisë dhe si një skemë plotësuese përkundrejt asaj publike.

Cilat janë pritshmëritë tuaja kryesore për ecurinë e tregjeve gjatë vitit 2025 dhe cilat besoni se do të jenë sfidat kryesore për këto tregje?

Tregjet nën mbikëqyrjen e Autoritetit kanë pasur një zhvillim të qëndrueshëm dhe pritet që të vijojnë rritjen edhe për periudhën në vazhdim.

Kjo ecuri pritet të ndikohet pozitivisht edhe nga avancimi i mëtejshëm në kuadër të procesit të integrimit të Shqipërisë në BE, ku përafrimi ligjor dhe rregullator me acquis të BE-së janë përparësi për AMF-në.

Në lidhje me sfidat dhe prioritetet kryesore për periudhën në vazhdim, do të veçonim:

-Konsolidimin e mëtejshëm të tregjeve financiare, duke nxitur rritjen dhe qëndrueshmërinë e tyre në një mjedis gjithnjë e më kompleks;

-Rritjen e nivelit të digjitalizimit dhe inovacionit teknologjik në tregjet financiare, për të rritur aksesin dhe eficiencën operacionale;

-Forcimin e edukimit financiar të publikut, për të siguruar një ndërgjegjësim më të lartë mbi produktet financiare dhe për të rritur besimin e konsumatorëve dhe investitorëve;

-Zbatimin e plotë dhe transparent të rregullores së faktorëve të riskut, me qëllim qartësimin dhe mirinformimin e personave të siguruar;

-Vijimin e implementimit të udhërrëfyesit të Solvency II, duke siguruar përafrim të mëtejshëm me direktivat europiane dhe rritjen e qëndrueshmërisë financiare;

-Zbatimin e standardeve ndërkombëtare të raportimit financiar IFRS 17, që kërkojnë realizimin e investimeve të nevojshme teknologjike, ndryshime në politikat kontabël dhe rritje të kapaciteteve profesionale;

-Zhvillimin e tregut të kapitaleve, përmes rritjes së bazës së investitorëve dhe zgjerimit të numrit të shoqërive të listuara apo atyre që emetojnë tituj nëpërmjet ofertës publike;

-Vijimin e punës në kuadër të projekteve të asistencës teknike, në bashkëpunim me institucionet ndërkombëtare.

Viti i ardhshëm do të jetë i rëndësishëm, për shkak të organizimit për herë të parë në Shqipëri të Konferencës Vjetore të Organizatës Ndërkombëtare të Mbikëqyrësve në Sigurime, IAIS.

Ky është eventi më i madh dhe më prestigjioz global në fushën e sigurimeve, ku do të kemi në Shqipëri mbi 500 drejtues të nivelit të lartë nga autoritetet mbikëqyrëse dhe tregu i sigurimeve nga e gjithë bota.

Ky aktivitet paraqet një mundësi të shkëlqyer për promovimin e Shqipërisë si destinacion turistik, por edhe si vend me potencial për zhvillimin e tregjeve financiare./MONITOR

autoriteti i mbikqyrjes financiare

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion