LIVE UPDATES
Ekonomi

AMF: Konsolidimi i mëtejshëm dhe thellimi i inovacionit, prioritete për 2025

AMF vendos gjithashtu theksin në nevojën për zhvillimin e tregut të kapitaleve, nëpërmjet rritjes së bazës së investitorëve dhe zgjerimit të numrit të shoqërive të listuara apo atyre që emetojnë tituj përmes ofertës publike.

11 Janar 2025, 07:20 Nga r.ll
AMF: Konsolidimi i mëtejshëm dhe thellimi i inovacionit, prioritete
AMF

TIRANË- Konsolidimi i mëtejshëm i tregjeve financiare dhe thellimi i inovacionit do të jenë ndër sfidat kryesore të tregut financiar për vitin 2025.

Në një prononcim për “Monitor”, Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) vlerëson se digjitalizimi është i rëndësishëm për të rritur aksesin e publikut dhe eficiencën operacionale të institucioneve financiare.

Në mënyrë më specifike, AMF shprehet se prioritet për këtë institucion do të jetë zbatimi i plotë dhe transparent i rregullores së faktorëve të riskut në sigurimin e detyrueshëm motorik, me qëllim qartësimin dhe mirinformimin e personave të siguruar.

AMF vendos gjithashtu theksin në nevojën për zhvillimin e tregut të kapitaleve, nëpërmjet rritjes së bazës së investitorëve dhe zgjerimit të numrit të shoqërive të listuara apo atyre që emetojnë tituj përmes ofertës publike.

Si e vlerësoni ecurinë e tregjeve nën mbikëqyrjen e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare gjatë vitit 2024?

Përgjithësisht, viti 2024 ka qenë një vit pozitiv për ekonominë e vendit dhe në veçanti edhe për sektorin financiar dhe tregjet nën mbikëqyrjen e Autoritetit.

Konstatojmë gjithashtu se gjatë këtij viti ka pasur një përmirësim të mëtejshëm të treguesve kryesorë të shëndetshmërisë financiare të shoqërive që operojnë në tregjet nën mbikëqyrje.

Kjo është reflektuar edhe në rritjen e mëtejshme të nivelit të aseteve në tregjet nën mbikëqyrje, të cilat në fund të 3-mujorit të tretë arritën në 118.8 miliardë lekë, me një rritje prej rreth 10% krahasuar me fundvitin 2023.

Për sa i përket tregut të sigurimeve, viti 2024 pritet të mbyllet me një bilanc pozitiv, si në drejtim të rritjes së aktivitetit, ashtu edhe sa i përket konsolidimit të treguesve financiarë. Kështu, në terma të të ardhurave deri në nëntor 2024, tregu i sigurimeve shënoi rritje me 7.3% krahasuar me vitin 2023, duke arritur në 22 miliardë lekë të ardhura.

Rritje të rëndësishme shënuan edhe dëmet e paguara bruto, me 22.6%, krahasuar me vitin 2023, duke arritur në mbi 7.7 miliardë lekë deri në nëntor 2024.

Tregu i fondeve të investimeve ka njohur rritje dhe zgjerim të mëtejshëm. Asetet neto të fondeve arritën në rreth 56 miliardë lekë, duke u rritur me 11% në 3-mujorin e tretë, krahasuar me fundvitin 2023, me të njëjtin ritëm rritjeje, sikurse edhe numri i anëtarëve në këto fonde.

Gjithashtu ka një rritje të numrit të fondeve që operojnë në treg, si dhe diversifikim të tyre, që do të thotë më shumë mundësi investimi, tashmë edhe në fonde investimi të BE-së, për qytetarët shqiptarë.

Zhvillime të rëndësishme ka pasur edhe sa u përket fondeve të pensionit privat, ku me miratimin e ligjit të ri në shtator të vitit të kaluar, Autoriteti u angazhua në një proces intensiv për hartimin dhe miratimin e 16 rregulloreve, të konsultuara gjerësisht edhe me grupet e interesit dhe që mundësojnë zbatimin e plotë të ndryshimeve ligjore, të cilat kanë nisur të japin ndikim në treg.

Vërehet një rritje e vlerës së aseteve të fondeve të pensionit, që arritën në 7.7 miliardë lekë në fund të shtatorit, ose 15% më shumë, krahasuar me fundvitin 2023, si dhe të numrit të anëtarëve pjesëmarrës në këto fonde me afro 14%.

Në tregun e kapitalit, edhe gjatë vitit 2024 ka vijuar trendi në rritje i emetimeve të obligacioneve me ofertë private, ku bankat kanë vijuar të jenë emetuesit kryesorë për qëllime të kapitalit rregullator. Shuma e pashlyer e këtij lloj instrumenti financiar deri në fund të 3-mujorit të tretë ka arritur në rreth 23.7 miliardë lekë, me një rritje prej rreth 16% krahasuar me vitin e kaluar.

Viti 2024 ka pasur gjithashtu edhe një sërë zhvillimesh të rëndësishme, si:

-Miratimi i rregullores së faktorëve të riskut, e cila sjell risi në tregun e sigurimit të detyrueshëm të autoveturave, duke aplikuar praktika tarifimi të ngjashme me modelet e vendeve të BE-së;

-Realizimi i ndryshimeve në ligjin për sigurimin dhe risigurimin, duke harmonizuar legjislacionin vendas me standardet dhe praktikat më të mira ndërkombëtare, të cilat pritet të konsolidojnë më tej tregun, të forcojnë mbikëqyrjen e grupeve të sigurimit dhe të shtojnë transparencën; si edhe

-Vijimi i implementimit të udhërrëfyesit për regjimin europian të sigurimeve (Solvency II), një hap i rëndësishëm drejt forcimit të stabilitetit të sektorit të sigurimeve dhe mbrojtjes së interesave të konsumatorëve.

Ka qenë një vit shumë intensiv pune për Autoritetin, sidomos në drejtim të procesit të përafrimit legjislativ me acquis të BE-së, kjo edhe në kuadër të procesit të integrimit, ku Shqipëria po përparon me hapjen një nga një të grup-kapitujve.

Autoriteti, si institucioni drejtues i Kapitullit 9 “Shërbimet Financiare” dhe institucion kontribuues në një sërë kapitujsh, ka pasur rol të rëndësishëm në përafrimin e mëtejshëm të kuadrit ligjor.

Autoriteti ka avancuar gjithashtu në drejtim të implementimit të praktikave më të mira mbikëqyrëse, në rritjen e standardeve dhe të bashkëpunimit, me qëllim konsolidimin dhe mirërregullimin e tregjeve nën mbikëqyrje.

Duke filluar nga viti 2025, pritet aplikimi i primeve të diferencuar për sigurimin e detyrueshëm TPL të automjeteve. A janë gati të gjitha palët e përfshira për zbatimin e rregullores përkatëse të miratuar nga AMF dhe çfarë efektesh pritet të sjellë ajo në tregun e sigurimeve?

Me miratimin e rregullores nr. 156, datë 19.09.2024 “Për përcaktimin e faktorëve të riskut që përfshihen në përllogaritjen e primit për produktet e sigurimit të detyrueshëm në sektorin e transportit”, shoqëritë e sigurimit, duke nisur nga 1 janari 2025, do të përcaktojnë tarifat e primit të sigurimit të detyrueshëm për mjetet motorike, duke marrë parasysh faktorët e riskut.

Sipas kësaj rregulloreje, siguruesit për përcaktimin e primit operojnë bazuar në parimin themelor të rrezikut të llogaritur, i cili për pasojë sjell dhe diferencimin e primit.

Autoriteti gjatë kësaj periudhe ka pasur komunikime të vazhdueshme me shoqëritë e sigurimit, duke i kërkuar marrjen e të gjitha masave për zbatimin e plotë dhe në mënyrë transparente të rregullores.

Për sa u përket efekteve që do të sjellë zbatimi i kësaj rregulloreje, tarifat e reja të llogaritura në vitin 2025, bazuar në faktorët e riskut që lidhen me të siguruarin dhe mjetin e përdorur prej tij, do të jenë të individualizuara, në varësi të riskut që mbart çdo i siguruar.

Viti 2024 solli largimin e njërit prej investitorëve më të rëndësishëm të huaj në tregun e sigurimeve në vend. Në këndvështrimin tuaj, pse UNIQA vendosi të largohej dhe a prisni ndryshime të tjera në strukturën e tregut ose në pronësinë e kompanive të sigurimit nga viti 2025 e në vazhdim?

Tregu i sigurimeve është një treg i lirë, ku ka lëvizje si sa u përket strukturave aksionere të shoqërive, ashtu edhe në drejtim të shoqërive të reja që hyjnë në treg.

Si i tillë, njoftimi i grupit austriak të sigurimeve UNIQA për t’u larguar nga Shqipëria dhe disa shtete të tjera të Ballkanit, është një vendim që mund të lidhet me ndryshimin e modeleve të biznesit, apo me objektivat strategjikë të grupit.

Por, në të njëjtin aspekt, tregu paraqet edhe zhvillime të reja, pasi në mbledhjen e fundit të tij, Bordi i Autoritetit ka licencuar një shoqëri të re jete, me strukturë aksionere të kryesuar nga një grup i madh ndërkombëtar sigurimesh.

Banka e Shqipërisë ka këshilluar rishikimin e sistemit aktual të pensioneve, duke përfshirë edhe aplikimin e një kolone të dytë. Mendoni se ngritja e kolone të dytë, me kontribut të detyrueshëm, do të ndihmonte në adresimin e problemeve që ka sistemi i pensioneve në Shqipëri?

Ligji i ri për fondet e pensionit privat synon të nxisë më tej zhvillimin e qëndrueshëm të këtyre instrumenteve të rëndësishme për planifikimin financiar personal.

Pavarësisht se tregu i fondeve të pensionit privat u rrit me 15% në 3-mujorin e tretë të vitit, krahasuar me fundvitin 2023, përsëri ka potencial për rritje dhe zgjerim të mëtejshëm.

Lehtësitë fiskale, të mundësuara me ndryshimet ligjore, si dhe format e reja të fondeve, siç janë fondet e mbyllura të pensioneve private, pritet ta bëjnë edhe më tërheqës këtë treg, që vlerësohet si një mundësi e mirë për të ardhura shtesë në moshën e pleqërisë dhe si një skemë plotësuese përkundrejt asaj publike.

Cilat janë pritshmëritë tuaja kryesore për ecurinë e tregjeve gjatë vitit 2025 dhe cilat besoni se do të jenë sfidat kryesore për këto tregje?

Tregjet nën mbikëqyrjen e Autoritetit kanë pasur një zhvillim të qëndrueshëm dhe pritet që të vijojnë rritjen edhe për periudhën në vazhdim.

Kjo ecuri pritet të ndikohet pozitivisht edhe nga avancimi i mëtejshëm në kuadër të procesit të integrimit të Shqipërisë në BE, ku përafrimi ligjor dhe rregullator me acquis të BE-së janë përparësi për AMF-në.

Në lidhje me sfidat dhe prioritetet kryesore për periudhën në vazhdim, do të veçonim:

-Konsolidimin e mëtejshëm të tregjeve financiare, duke nxitur rritjen dhe qëndrueshmërinë e tyre në një mjedis gjithnjë e më kompleks;

-Rritjen e nivelit të digjitalizimit dhe inovacionit teknologjik në tregjet financiare, për të rritur aksesin dhe eficiencën operacionale;

-Forcimin e edukimit financiar të publikut, për të siguruar një ndërgjegjësim më të lartë mbi produktet financiare dhe për të rritur besimin e konsumatorëve dhe investitorëve;

-Zbatimin e plotë dhe transparent të rregullores së faktorëve të riskut, me qëllim qartësimin dhe mirinformimin e personave të siguruar;

-Vijimin e implementimit të udhërrëfyesit të Solvency II, duke siguruar përafrim të mëtejshëm me direktivat europiane dhe rritjen e qëndrueshmërisë financiare;

-Zbatimin e standardeve ndërkombëtare të raportimit financiar IFRS 17, që kërkojnë realizimin e investimeve të nevojshme teknologjike, ndryshime në politikat kontabël dhe rritje të kapaciteteve profesionale;

-Zhvillimin e tregut të kapitaleve, përmes rritjes së bazës së investitorëve dhe zgjerimit të numrit të shoqërive të listuara apo atyre që emetojnë tituj nëpërmjet ofertës publike;

-Vijimin e punës në kuadër të projekteve të asistencës teknike, në bashkëpunim me institucionet ndërkombëtare.

Viti i ardhshëm do të jetë i rëndësishëm, për shkak të organizimit për herë të parë në Shqipëri të Konferencës Vjetore të Organizatës Ndërkombëtare të Mbikëqyrësve në Sigurime, IAIS.

Ky është eventi më i madh dhe më prestigjioz global në fushën e sigurimeve, ku do të kemi në Shqipëri mbi 500 drejtues të nivelit të lartë nga autoritetet mbikëqyrëse dhe tregu i sigurimeve nga e gjithë bota.

Ky aktivitet paraqet një mundësi të shkëlqyer për promovimin e Shqipërisë si destinacion turistik, por edhe si vend me potencial për zhvillimin e tregjeve financiare./MONITOR

autoriteti i mbikqyrjes financiare

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës