LIVE UPDATES
Ekonomi

Nafta, shumë xhiro për asgjë

Në vitin 2021, qarkullimi vjetor i 18 shoqërive më të mëdha të tregtimit me shumicë e pakicë të hidrokarbureve ishte 190 miliardë lekë, me rritje prej 41% me bazë vjetore.

27 Nëntor 2022, 07:04 Nga A.B
Nafta, shumë xhiro për asgjë
Nafta

Nafta është sektori që xhiron më shumë para në vend dhe mbizotëron te më të mëdhenjtë për sa u përket të ardhurave.

Në listën e mëparshme të “Monitor”, sipas xhiros, sipërmarrjet e tregtimit të karburanteve, me shumicë e pakicë, zënë rreth 14% të totalit të më të mëdhave.

Në vitin 2021, qarkullimi vjetor i 18 shoqërive më të mëdha të tregtimit me shumicë e pakicë të hidrokarbureve ishte 190 miliardë lekë, me rritje prej 41% me bazë vjetore.

Në një pjesë të madhe, xhiro e kompanive rritet fiktivisht, duke kaluar nga një subjekt në tjetrin, për pasojë të tregtimit me dy nivele (me shumicë e me pakicë) në mënyrën se si është i strukturuar tregu në Shqipëri sot.

Në kontrast, në renditjen tjetër “Monitor 200”, sipas fitimeve, sipërmarrësit e naftës pozicionohen shumë më poshtë. Vetëm dy sipërmarrje (“Kastrati Group” dhe “Gega Oil Group”) renditen mes 200 më të mëdhave për fitimet. Tregtuesit e karburanteve raportojnë norma shumë të ulëta kthimi, 0.5-3%, duke qenë sektori më pak fitimprurës në ekonomi.

Në tregun e pakicës, norma është pak më e lartë, arrin në 4–6%. Ndonëse të ardhurat si për shumicën dhe pakicën u rritën ndjeshëm në vitin 2021, duke reflektuar shtrenjtimin e çmimeve të karburanteve në bursa dhe shtimin e konsumit pas krizës së pandemisë, fitimet kanë rënë si në vlerë, ashtu edhe normat e kthimit (fitim bruto/të ardhura).

P.sh., “Kastrati Group” (tregtim me shumicë) kishte të ardhura prej gati 62 miliardë lekësh (520 milionë euro) në vitin 2021, e dyta më e madhe në vend nga xhiro, por realizoi një fitim vetëm nga tregtimi me shumicë i karburanteve prej 1 miliard lekësh (rreth 8 milionë euro).

Fitimet ranë me 8.2% në vlerë, ndonëse të ardhurat për të njëjtën periudhë u zgjeruan me 35%, si rrjedhojë e shtrenjtimit të çmimeve të karburanteve gjatë vitit 2021, pas rënies së fortë në 2020-n, gjatë pandemisë. Rënia e fitimeve, ndërkohë që xhiro u rrit ndjeshëm, çoi në një rënie të kthimit nga 2.5% në 1.7%.

“Gega Oil Group” (me shumicë), është operatori i dytë më i madh i tregtimit të karburanteve në vend. Të ardhurat e tij u rritën me 68%, në 36 miliardë lekë (rreth 300 milionë euro). Por, nga 300 milionë euro të ardhura, fitimet ishin vetëm 180 milionë lekë (rreth 1.5 milionë euro). Kompania raportoi një normë minimale prej 0.5%, nga 0.75% në 2020-n.

“Europetrol Durrës Albania”, që është e 12-a më e madhe në vend sipas qarkullimit vjetor dhe e treta nga shoqëritë e hidrokarbureve, nuk është fare në renditjen e më të mëdhave sipas fitimeve, pas një rezultati minimal prej 91 milionë lekësh, me një rënie prej 5% me bazë vjetore dhe normë fitimi prej vetëm 0.5% (nga 0.8% vitin e mëparshëm).

Operatori tjetër i shumicës, “Bolv Oil”, ka raportuar një fitim minimal prej 46 milionë lekësh, normë fitimi para taksave prej 0.7% në vitin 2021, nga 3.1% vitin e mëparshëm.

Rënie është shënuar dhe për operatorët e tregtimit me pakicë, që kanë një marzh më të lartë sesa shumica. “Kastrati sh.p.k.” raportoi rënie të fitimeve me 85%, në 107 milionë lekë, teksa të ardhurat u zgjeruan me 24% në të njëjtën periudhë. Norma e fitimit ra ndjeshëm në 0.7% në vitin 2021, nga 5.9% vitin e mëparshëm.

“Olsi sh.p.k.”, një tjetër operator i madh i tregtimit të naftës (tregtuesi me pakicë i Bolv Oil), sërish nuk është në listën e fitimeve, teksa rezultoi me një fitim prej 53 milionë lekësh, me normë kthimi 0.9%.

“Gega Center GKG” raportoi humbje prej 32 milionë lekësh, pas fitimeve prej 125 milionë lekësh në 2020.

Luigj Aliaj, nga Shoqata e Shoqërive të Hidrokarbureve, thotë se ka disa arsye se pse normat e fitimit për këtë sektor janë të ulëta.

“Kjo është një tendencë globale. Janë miliona tonelata, që qarkullojnë në botë dhe fitimi lëviz me cent. Në naftë fitojnë prodhuesit dhe fondet që luajnë dhe spekulojnë në bursë. Çmimet sot i lëvizin aksionet e bursave”.

Kësaj i shtohen edhe faktorët e brendshëm. “Përkundrejt akuzave që na bëhen për monopol, në tregun e vogël vendas ka shumë konkurrencë, ndërkohë që janë bërë shumë investime si për pika karburanti, ashtu dhe për depozita”.

Për nivelin e konsumit vendas, sipas Shoqatës së Shoqërive të Hidrokarbureve duheshin 300-400 pika karburanti, nëse vlerësohet me vendet e tjera të BE-së që e matin në bazë të popullsisë, numrit të makinave dhe konsumit. Aktualisht ka 1400-1500 të tilla.

“E gjithë kjo është kosto dhe ineficiente e investimeve. 90% e stacioneve të karburantit nuk i kalojnë 700 litra të shitura në ditë”.

Të larta janë edhe investimet në depozitat. “Janë ngritur depozita bregdetare tre herë më shumë sesa duhet, nuk janë të nevojshme më shumë sesa 60 milionë litra, ndërsa aktualisht kapaciteti i tyre është 300-400 milionë litra nga Vlora në Shëngjin. Këto janë të gjitha shpenzime, pasi ndërtimi i tyre është financuar me kredi.

Rënia e mëtejshme e normave të fitimit në vitin 2021 lidhet me tendencën rritëse të çmimeve të karburanteve në tregjet ndërkombëtare.

“Sa më i lartë çmimi në bursë, aq më pak fitojnë të gjithë përveç prodhuesit, pasi shtohet kosto e parasë”. Kur çmimi është i ulët, kompanitë kanë më shumë mundësi të manovrojnë me çmimet, pasi dhe reflektimi i rënies së tyre në bursa është pak më i ngadaltë.

Në vitin 2022, operatorët janë me humbje, rritet kontrabanda dhe informaliteti

Në vitin 2022, çmimet e karburanteve kanë arritur nivel rekord, pas problemeve me furnizimin që erdhën pas sulmeve të Rusisë ndaj Ukrainës. Në tregun vendas, nafta arriti deri në 260 lekë për litër në mars, nga 185-190 në shkurt, dhe mesatarisht është luhatur midis 220-240 lekëve.

Në fillim të marsit, qeveria krijoi Bordin e Transparencës, i cili cakton periodikisht çmimet e tregtimit me shumicë e pakicë të karburanteve dhe gazit. Bordi thotë se në vendimet e tij bazohet në lëvizjet e bursës Platts të Mesdheut për gazoilin, benzinën, si dhe faturave zyrtare të operatorëve.

Shoqata e Shoqërive të Hidrokarbureve thotë se krahas faktorëve të tjerë, që ndikojnë në normat e ulëta të fitimeve, ndërhyrjet e Bordit kanë bërë që pjesa më e madhe e operatorëve këtë vit të rezultojnë me humbje.

“Këtë vit, të gjithë janë me humbje, nga imponimet që ka bërë bordi në çmime, që nuk merr parasysh kosto paraje, amortizime dhe firot ligjore, që janë të mëdha”.

Dy faktorë të tjerë që kanë goditur fitimet e tregtuesve, sipas Shoqatës, janë diferenca e çmimeve me rrethet kufitare, çka bën që konsumatorët të blejnë naftë jo në Shqipëri dhe kontrabanda që bëhet me peshkarexhat, e cila rrit konkurrencën dhe detyron importuesit të ulin çmimet “Ka pika që shesin më lirë se ata që importojnë vetë”, thotë Aliaj.

Shoqata pranon që e gjithë kjo situatë e ka shtuar informalitetin në treg. “Qeveria, në vend që të ndihmojë përmes lehtësimit të taksave, po synon që të zgjasë edhe me 10 vjet të tjera koncesionin e markimit të karburanteve, që jo vetëm ka qenë një kosto shtesë për operatorët, por dhe ka rezultuar tërësisht i padobishëm”./MONITOR

nafta

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale