LIVE UPDATES
Ekonomi

Normat e interesit, në dilemën mes inflacionit dhe kursit të këmbimit

Megjithëse ulja e normave të interesit ka nisur, drejtuesit e bankave qendrore vazhdojnë të ndajnë shqetësimin se kjo ulje duhet të jetë e kujdesshme dhe se inflacioni mund të rezervojë përsëri “surpriza” të hidhura. Dilemat e uljes së normave të interesit kanë përfshirë tashmë edhe Shqipërinë. Në muajin korrik, Banka e Shqipërisë ndoqi Bankën Qendrore Europiane dhe uli normën bazë për herë të parë që nga viti 2020. Megjithëse ulja e normave të interesit ka nisur, drejtuesit e bankave qendrore vazhdojnë të ndajnë shqetësimin se kjo ulje duhet të jetë e kujdesshme dhe se inflacioni mund të rezervojë përsëri “surpriza” të hidhura.

21 Shtator 2024, 08:11 Nga I.A
Normat e interesit, në dilemën mes inflacionit dhe kursit të
Foto Ilustruese

TIRANË- Së fundmi, për herë të dytë gjatë këtij viti, Banka Qendrore Europiane uli normat e interesit, në përpjekje për të nxjerrë nga plogështia rritjen e ekonomisë së Eurozonës. Një lëvizje të ngjashme pritet të ndërmarrë këtë javë edhe Rezerva Federale, duke ulur normat e interesit për herë të parë, pas një cikli shtrëngues dyvjeçar.

Megjithëse ulja e normave të interesit ka nisur, drejtuesit e bankave qendrore vazhdojnë të ndajnë shqetësimin se kjo ulje duhet të jetë e kujdesshme dhe se inflacioni mund të rezervojë përsëri “surpriza” të hidhura. Dilemat e uljes së normave të interesit kanë përfshirë tashmë edhe Shqipërinë. Në muajin korrik, Banka e Shqipërisë ndoqi Bankën Qendrore Europiane dhe uli normën bazë për herë të parë që nga viti 2020.

Vlerat aktuale të inflacionit në Shqipëri justifikojnë një lehtësim të mëtejshëm. Në muajin gusht, inflacioni zbriti në 2%, në nivelin më të ulët të tre viteve të fundit dhe poshtë objektivit prej 3% të Bankës Qendrore. Megjithatë, inflacioni bazë ngelet pak më i lartë dhe shënoi një rritje të lehtë në muajt e verës, në nivelin 2.4%.

Inflacioni bazë në përgjithësi konsiderohet si një barometër më i besueshëm i presioneve inflacioniste, sepse e zhvesh rritjen e çmimeve nga ndikimi i produkteve që për nga natyra kanë luhatshmëri të lartë.

Sipas Bankës së Shqipërisë, presionet e brendshme inflacioniste, të lidhura sidomos me rritjen e kostos së punës (por ndoshta edhe me mbiçmimin e Lekut, veçanërisht në sektorët e lidhur me turizmin) ngelen shqetësuese.

Nga 2.1% që ishte inflacioni mesatar për tremujorin e dytë të këtij viti, 1.9 pikë përqindje (mbi 90% e inflacionit total) ishte kontributi i inflacionit të brendshëm.

Megjithatë, ndryshe nga sa po ndodh në Eurozonë, ecuria e aktivitetit ekonomik në Shqipëri duket më e mirë.

Ekonomia u rrit me 3.6% në tremujorin e parë, papunësia është pranë niveleve minimale historike, ndërsa pagat vazhdojnë të rriten (edhe falë shtysës nga sektori publik), megjithëse tremujori i parë i këtij viti solli ngadalësim të ndjeshëm.

Një faktor tjetër që mund të diktojë një qëndrim më të kujdesshëm është rritja e shpejtë e kreditimit.

Të dhënat tregojnë se rritja e portofolit të kredisë për ekonominë është në nivelet më të larta që prej vitit 2008. Veçanërisht kredia për pasuri të paluajtshme po shfaq një rritje shumë të lartë, që për segmentin e biznesit arrin në më shumë se 30%.

Banka e Shqipërisë e shprehu qartë shqetësimin për rritjen e shpejtë të kredisë në deklaratën e fundit të stabilitetit financiar, madje që në muajin qershor reagoi duke vendosur për herë të parë një shtesë kundërciklike në raportin e mjaftueshmërisë së kapitalit.

Një ulje e mëtejshme e normës bazë, në këtë situatë, mund të krijojë terren për rritje të mëtejshme të kreditimit, pavarësisht masave paralele prudenciale.

Në teori, ulja e normave të interesit të Lekut, që sidoqoftë janë ende më të ulëta në raport me Euron, do të ulë edhe kthimet nga produktet e kursimit dhe investimit në lekë, ndaj nuk jep incentiva për uljen e euroizimit të ekonomisë, një nga objektivat madhorë të Bankës së Shqipërisë në vitet e fundit.

Ndoshta një faktor teorik në favor të uljes së normave të interesit për Lekun mund të jetë kursi i këmbimit.

Kursi mes Euros dhe Lekut ndodhet në nivelet më të ulëta historike, nivele që kanë vendosur në sprovë sektorët eksportues të ekonomisë, ndërsa kanë ulur vlerën e kursimeve të shqiptarëve, që në pjesën më të madhe mbahen në Euro.

Banka e Shqipërisë, gjatë verës, u përpoq të mos lejonte rënien e kursit të Euros poshtë kufirit të 100 lekëve, megjithatë edhe ky kufi u thye pas muajit gusht.

Megjithatë, në rastin e Shqipërisë, ndryshimi në normat e interesit nuk duket të ketë luajtur  rol përcaktues në tendencat e kursit të këmbimit. Leku ka vijuar të forcohet edhe pas vitit 2023, pavarësisht se normat e interesit të Euros kanë qenë më të larta.

Në mbledhjen e ardhshme të muajit tetor, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë duhet të vendosë në balancë këta faktorë për të vendosur nëse është e udhës të vijohet me uljen e normave të interesit.

Por tashmë po bëhet më e dukshme nevoja për të rritur në vendimmarrje peshën e ecurisë së kursit të këmbimit, më saktë të dobësimit të Euros. Teoria ekonomike dhe historia ekonomike e mjaft vendeve në zhvillim jep plot mësime për mosdobishmërinë e forcimit të vijueshëm të monedhës së vendit dhe nevojës së balancimit të disa objektivave./Monitor.al

banka e shqipërisë

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale