LIVE UPDATES
Bota

Ekspertët amerikanë: BE dështoi në dialogun e udhëhequr nga SHBA

29 Qershor 2020, 06:49 Nga DOSJA
Ekspertët amerikanë: BE dështoi në dialogun e udhëhequr

TIRANË– Dalibor Rohac dhe Ivana Stradner, ekspertët e Institutit “American Enterprise”, kanë akuzuar Bashkimin Evropian se i ka vënë ndërkëmbëzën samitit Kosovë-Serbi të udhëhequr nga SHBA.

Përmes një shkrimi të publikuar në ‘National Review’, ekspertët shkruajnë se progresi në rajon, qoftë ai i marrëveshjes së Dejtonit, përfundimi i luftës në Kosovë apo ruajtja e sigurisë së saj ka ardhur në vetëm nga bashkëpunimi midis SHBA dhe BE-së, dhe jo nga njëra palë, duke i vënë ndërkëmbëzën tjetrit.

Në shkrim përmendet edhe Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, kur bëhet fjalë për diplomacinë ka mundësi që t’i rrisë vlerën paraqitjes e jo thelbit, ka mungesë takti ndaj aleatëve dhe shumë shpesh e vë në dukje egon e tij shpejt të lëndueshme.

Shkrimi i plotë

Kur bëhet fjalë për diplomacinë, Presidenti Trump ka, sipas kritikëve të tij, një zakon të lartësojë paraqitjet mbi substancë. Atij i mungon takti ndaj aleatëve dhe shumë shpesh e vë në dukje egon e tij të prekshme. Ndërsa samiti Kosovë-Serbi në Shtëpinë e Bardhë u shpalos gjatë kësaj jave të kaluar, të gjitha këto të meta të karakterit ishin në shfaqje të plotë – nga Bashkimi Evropian.

Kur fillimisht u njoftua lajmi për një samit të Shtëpisë së Bardhë midis liderëve të Serbisë dhe liderëve të Kosovës, Aleksandar Vuçiq dhe Hashim Thaçi, shumica e vëzhguesve të Ballkanit u mashtruan. Reagimi nga Europa ishte tërësisht i acartë. “Një marrëveshje e mirë do t’i afronte Kosovën dhe Serbinë me BE dhe nuk besoj se një marrëveshje e tillë mund të arrihet pa praninë e BE atje,” tha përfaqësuesi special i BE për dialogun midis Serbisë dhe Kosovës, Mirosllav Laj Lk.

Nuk është çudi. Përjashtimi i BE-së nga takimi ishte me të vërtetë një veprim i pacipë. Nuk e ndihmoi që i dërguari i Presidentit Trump për bisedimet Kosovë-Serbi, Richard Grenell, shkurton një figurë dukshëm joplomatike. Gjatë dy vjet si ambasador në Gjermani, ai tjetërsoi pjesën më të madhe të klasës politike të vendit. Kur samiti po përgatitej, ai i tërhoqi kritikët e tij në Tëitter: “Ju nuk e dini se për çfarë po flisni. Por jeni shumë të sigurt që bëni. Tipike. “

Sidoqoftë, mënjanë, ka pasur meritë për iniciativën e Grenell. Që nga Marrëveshja kryesisht e Aspiratës e Brukselit (2013), e cila i kushtoi Kosovës dhe Serbisë një “normalizim” gradual të marrëdhënieve të tyre, BE-ja ka shumë pak për të treguar për vitet e saj të angazhimit në rajon. Një rivendosje e drejtuar nga Sh.B.A. për bisedimet, të organizuara rreth çështjeve të integrimit ekonomik, me karotën shtesë të siguruar nga investimet e ardhshme të Sh.B.A, mund të ketë qenë e gabuar, por nuk ishte gabuar.

Në fund të fundit, nuk është faji i administratës Trump që pranimi i Serbisë në BE ka ngecur. Kosovës ende nuk i është dhënë qasje pa viza për vendet anëtare të BE-së, pavarësisht se i plotësoi kriteret përkatëse dy vjet më parë. Kombinimi i theksit në rregulla dhe procese nga njëra anë dhe premtime të prishura nga ana tjetër ka nxitur cinizëm për BE-në si në Prishtinë ashtu edhe në Beograd.

Konflikti i ngrirë ka siguruar gjithashtu një hapje për Rusinë dhe Kinën. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i quajtur si solidaritet evropian një “përrallë” ndërsa vlerësoi ndihmën mjekësore kineze në ditët e para të krizës COVID-19. Rusia, ndërkohë, është futur fort në sektorin e energjisë në Serbi, dhe ndikimi i keq dhe ndërhyrjet e saj kanë shfrytëzuar me sukses temat e viktimizmit serb, ose ortodoks. Ilustruese e interesit të Rusisë për të përjetësuar status quo mosfunksional, Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov tha në Beograd kohët e fundit se çdo marrëveshje midis Kosovës dhe Serbisë duhej t’i nënshtrohej aprovimit nga Këshilli i Sigurimit i Sh.B.-së – duke rezervuar kështu një fuqi vetoje për Rusinë.

Që nga samiti u njoftua për herë të parë, gjërat morën një kthesë në rënie shpejt. Të mërkurën, ashtu si Thaçi po udhëtonte për të takuar Vuçiqin në Uashington, Dhomat e Specializuara të Kosovës, një gjykatë e ngritur nën kujdesin e BE-së, e paditi atë për krime lufte. Grenell cicëroi se Vuçiq do të takohej në vend me kryeministrin e Kosovës Avdullah Hoti. Të enjten, Hoti anuloi. Dhe të Premten, ai dhe Vuçiq u shfaqën në Bruksel, të pritur nga presidenti i Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.

Ndërsa disa përparime të pritura në samitin e anuluar në Uashington, takimet e së Premtes në Bruksel, u organizuan në mënyrë të dukshme ndërsa riprodhimi i BE-së në iniciativën e Sh.B.A.-së, u kthyen rreth përplasjeve. “Mirënjohës [Hoti] zgjodhi Brukselin për udhëtimin e tij të parë jashtë vendit. Ne do ta mbështesim Kosovën në reformat e domosdoshme në rrugën e saj drejt BE dhe në rigjenerimin pas pandemisë, “toni Tëeet von der Leyen pas takimit të tyre. Në Serbi, nga ana tjetër, “dialog i gjerë me të gjitha forcat politike është e nevojshme për të ecur përpara me reformat.” Ndoshta samiti i ardhshëm në Paris, i organizuar nga presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelarja gjermane Angela Merkel do të japë rezultate më mbresëlënëse, por ne nuk po mbajmë frymën tonë.

Kur ajo mori përsipër presidentin e Komisionit të ri Evropian vitin e kaluar, von der Leyen premtoi një “komision gjeopolitik”. Megjithatë, për këtë, nevojitet më shumë sesa thjesht muskujt fleksibël për të prishur një iniciativë të drejtuar nga SHBA, pa ofruar një alternative në vend të saj. Askush nuk e mohon që BE luan një rol kritik në të ardhmen e Ballkanit Perëndimor – por kështu veprojnë edhe Shtetet e Bashkuara. Progresi në rajon, qoftë ai i Marrëveshjes së Dejtonit, përfundimi i dhunës në Kosovë, apo ruajtja e sigurisë së tij, ka ardhur në mënyrë të pandryshueshme nga bashkëpunimi midis të dyve – jo nga njëra ndërhyrëse e tjetrës.

Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian ndajnë të njëjtat objektiva themelorë në Ballkanin Perëndimor: që rajoni të jetë paqësor, demokratik dhe ekonomikisht i suksesshëm, i bazuar në sundimin e ligjit dhe jo një shesh lojrash për fuqitë revizioniste si Kina dhe Rusia. Kush merr kredinë për prishjen e bllokimit aktual gjatë dritares së shkurtër të siguruar nga zgjedhjet e fundit në Serbi duhet të jetë shumë më pak e rëndësishme. Të shohësh BE-në të dalë nga rruga e saj për të ruajtur gjendjen e tanishme nga frika e marrjes së kredisë së dikujt tjetër për përparimin eventual është zhgënjyese – dhe pozitivisht Trumpian.

Dalibor Rohac është një studiues rezident në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve. Ivana Stradner është një Jeane Kirkpatrick Felloë në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve.

(f.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

rajoni rajoni ekspertet amerikane kritika be ekspertet amerikane kritika be

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend