LIVE UPDATES
Editorial

Europa ime: Perdja e hekurt e ekologjisë

25 Janar 2020, 11:27 Nga DOSJA
Europa ime: Perdja e hekurt e ekologjisë

Në Bullgari thonin dikur me shaka, se komunizmi ka pesë armiq – kapitalizmin dhe katër stinët. Duket se historia përsëritet. Sfida më e madhe qeverisjes dhjetëvjeçare të kryeministrit bullgar Boyko Borissov po i vjen sot përsëri nga natyra.

Në shumë qytete bëhen rregullisht protesta kundër ndërtimeve të shfrenuara në brigjet bullgare të Detit të Zi apo kundër shkatërrimit të habitateve të kafshëve të egra. Entusiazmin e zgjedhjeve lokale vitin e kaluar e errësoi papritur ndotja e ajrit. Ajo u shoqërua edhe nga skandali i mbeturinave, që importoheshin ilegalisht nga Italia, ndoshta në bashkëpunim me mafian. Pastaj kemi edhe krizën e mungesës së ujit në qytetin Pernik. Bullgaria është një vend malor, në fakt këtu ka mjaft ujë. Por jo, kur bëhet fjalë për korrupsion dhe paaftësi.

Mungesa e kompetencës e çiftëzuar me korrupsionin

Për t‘u justifikuar para qytetarëve u sakrifikua Ministri i Mjedisit dhe Ujit, Neno Dimov. Ai u arrestua dhe u detyrua të japë dorëheqjen. Kjo qe një premierë e vërtetë për Bullgarinë, sepse edhe në kohën e komunizmit zyrtarët pushoheshin njëherë dhe pastaj arrestoheshin. Një shpjegim i arsyeshëm është, se ajo ishte mënyra e vetme për qetësimin e qytetarëve të Pernikut, të cilët kanë ujë vetëm për disa orë në ditë. Nenov, një matematikan, natyrisht ishte shumë i pakualifikuar për këtë punë. Tani ai është zëvendësuar nga një kuadër tjetër i nomenklaturës, një specialist i valleve popullore dhe doganave, që njihet edhe për lobiim.

Opozita kërkoi një votim mosbesimi dhe pati protesta, por Borisovi mbeti në pushtet. Duket se kryeministri nuk ka pse të ndjehet i rrezikuar, nga interesi i vakët i shtetasve tij për çështjet ekologjike. Dhe me të drejtë.

Një tjetër perde e hekurt

Ekologjia e ka ndarë Evropën me një perde të re hekuri, këtë herë jo në lindje dhe perëndim, por në veriperëndim dhe juglindje. Si mund të shpjegohet ndryshe mbështetja e dobët për lëvizjet ekologjiste, jo vetëm në Poloninë e varur nga qymyri, por edhe në Greqi, Bullgari apo Itali – vende që për shkak të varësisë së tyre nga turizmi dhe bujqësia kanë nevojë për një natyrë të padëmtuar. Vala ekologjiste, që ka përfshirë Gjermaninë, Francën, apo Britaninë e Madhe, e cila po fillon të spostojë të majtën e vjetër socialdemokrate, nuk duket se po arrin në vendet që e kanë atë urgjentisht të nevojshme.

Jugu dhe lindja evropiane, që u industrializuan më vonë se perëndimi dhe veriu, kanë vuajtur më pak nga ndotja. Këtu industria është ende një ëndërr, dhe çdo thirrje për ndalimin e rritjes ekonomike dhe moderimin e konsumit konsiderohet si arrogancë koloniale. Këtu arritja e shkallës së perëndimit të industrializuar ka qenë ideologji kryesore për gati dy shekuj.

Egoizmi i evropianolindorëve

Vende si Bullgaria apo Sllovakia, Italia e Jugut apo Lituania janë urbanizuar vetëm pak breza më parë, dhe siç e dimë, ndërgjegjja ekologjike lind vetëm, kur e kemi humbur natyrën. Partitë ekologjiste janë liberale në kuptimin kulturor dhe mbrojnë stanjacionin ekonomik. Kjo i bën ato një armik të përsosur si për të djathtët në luftën e tyre kundër “socializmit të gjelbër” ashtu edhe për të majtët në luftën kundër “globalistëve pa shtetësi”.
Pjesa lindore e kontinentit ka zhvilluar një lloj egoizmi lëkurëtrashë, ndoshta si përgjigje ndaj bujarisë së imponuar, që kërkohej nga aparati ideologjik komunist. “Djathtas” apo “neoliberal” duket se janë terma jo të përshtatshëm për këtë fenomen të çuditshëm. Sot natyra është e mira e fundit që gëzon konsensus publik, e cila bashkon shoqëritë tona gjithnjë e më të copëzuara. Por kujdesja për të përbashkëtën, atë që u përket të gjithëve, nuk është në modë në vendet postkomuniste.

Mungesa e entuziazmit për t‘u përfshirë në përpjekjet për shpëtimin e planetit, të kujton refuzimin e qartë, që po të njëjtat vende i bënë pranimit të refugjatëve me fe tjetër dhe ngjyrë tjetër lëkure gjatë krizës së viteve 2015-2016. Perdja e hekurt për refugjatët duket se ndjek fort gjeografinë e perdes së hekurt ekologjike.

Ekologjia si mjet

Dikur energjia e gjelbër qe një forcë e rëndësishme në rrëzimin e diktaturës sovjetike. Fatkeqësia e Çernobilit dhe tharja e detit Azov ishin ndër goditjet më të forta, që iu shkaktuan Bashkimit Sovjetik. Sa i përket Bullgarisë, mobilizimi i ndrojtur antikomunist atje filloi në vitin 1988, me krijimin e një komiteti për të mbrojtur qytetin Russe nga ndotja prej pjesës rumune të Danubit. Por në valën e çmontimit të sistemit totalitar problemet ekologjike u lanë menjëherë mënjanë. Të Gjelbërit në Bullgari nuk përfaqësohen sot as në parlament. Edhe në vendet e tjera situata nuk është më e mirë.

Nuk duket se në Evropën Lindore do të ketë një bum të ideve ekologjiste. Por le të kujtojmë rënien e komunizmit. Çështjet ekologjike u përdorën atëherë për të arritur synimin shumë më të lartë: mposhtjen e diktaturës. Protestat e qytetarëve bullgarë kundër mungesës së ujit apo ndotjes së ajrit mund të fshehin një zemërim shumë më të madh, ndaj privatizimit të resurseve publike – një sundim thuajse feudal – dhe mungesës së perspektivës. Nëse është kështu, ne mund të gjendemi para një Çernobili tjetër (politik).

Marrë nga DW

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial boyko borissov bullgari ekologji europa komunizem lindje perëndim boyko borissov bullgari ekologji europa komunizem lindje perëndim

Sondazh

Poll
Editorial 22 Janar 2020, 19:22

Takim me Conten. Rama nesër në Romë

ROME- Kryeministri, Edi Rama, do të vizitojë nesër Italinë. Ai do të qëndrojë në Romë, ku në 10:30 do të ketë një takim me homologun e tij italian Conte.Turi i ...

Editorial 22 Janar 2020, 12:44

“BILD” na ka borxh një shpjegim

TIRANË– Këto ditë shqiptarët kanë dëgjuar të flitet për gazetën gjermane “Bild”, e cila është një gazetë shumë e rëndësishme, madje është më e rëndës...

Editorial 17 Janar 2020, 13:24

Renegatët e tryezës Rama-Basha

TIRANË- Fushata mbrojtëse e opozitës për tryezën e Reformës Zgjedhore, vetëm sa e shton skepticizmin për një plan të detajuar. Jo vetëm se projekti që para...

Editorial 17 Janar 2020, 14:46

Tragjikja e Edi Ramës!

TIRANË- Para 21 vjetësh, më 15 janar 1999, në fshatin Reçak të komunës së Shtimes, forcat e armatosura të Serbisë kryen një nga krimet më të tmerrsh...

Editorial 15 Janar 2020, 10:14

Momenti i artë për kundërshtarët e Trump

SHBA– Në debatin e djeshëm të CNN / Des Moines Register, kandidatët demokratë janë përpjekur të forcojnë mbështetjen e tyre midis votuesve të shumtë të pavendos...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë