LIVE UPDATES
Bota

Financial Times: Çfarë është vërtet në lojë në krizën e Mesdheut Lindor?

10 Shtator 2020, 10:10 Nga DOSJA
Financial Times: Çfarë është vërtet në lojë

GREQI– Në artikullin e tyre, FT flet për mundësinë e një konfrontimi ushtarak të drejtpërdrejtë midis Greqisë dhe Turqisë, pasi “dy aleatët e NATO-s dhe vendet që i mbështesin ata, po përpiqen të rrisin kontrollin e tyre mbi kufijtë detare”.

Përveç kësaj, raportohet se “Gjermania paralajmëroi Greqinë dhe Turqinë muajin e kaluar se ata po luanin me zjarrin dhe shkëndija më e vogël mund të shkaktojë një katastrofë.

Midis Turqisë dhe Greqisë ka pasur një mosmarrëveshje për kufirin detar dhe mbi të drejtën e ishujve Grekë për krijimin e EEZ( Zonë ekonomike ekskluzive), e cila po diskutohet nga Ankaraja, pozicioni i së cilës, ” është i ndërlikuar për shkak të refuzimit të saj për të nënshkruar traktatin e OKB mbi Konventën e të drejtës së detit (UNCLOS) “, i cila zakonisht zgjidh mosmarrëveshje të tilla.

Akuzat e Greqisë dhe Turqisë

Financial Times gjithashtu i referohet historisë së përballjes së të dy vendeve rreth Qipros, pushtimit turk në 1974 dhe krijimit të “shtetit” qipriot turk, i cili nuk njihet nga komuniteti ndërkombëtar, si dhe akuzave të Ankarasë se pala qipriote greke ka të drejtën për eksplorimin e hidrokarbureve, dhe se përfitimet duhet të ndahen me qipriotët turq. Në të njëjtën kohë, vija bregdetare jugore e Turqisë i jep asaj të drejta në zonën  jashtë Qipros.

Ankaraja gjithashtu ka argumentuar se ishujt duhet të kenë zona të kufizuara ekonomike ekskluzive (EEZ) dhe ka treguar se vendimet e mëparshme ndërkombëtare kanë kufizuar ndikimin e ishujve në përcaktimin e kufijve detarë, siç është mosmarrëveshja e vitit 1982 midis Libisë dhe Tunizisë.

Depozitat e Mesdheut Lindor

FT thekson në artikullin e tyre se situata ka qenë e  tensionuar në Mesdheun Lindor nga zbulimi i depozitave të mëdha, të tilla si Zohr në Egjipt në 2015, Leviathan në 2010, ato në Qipro, të cilat zbuluan për herë të parë gazin në 2011 dhe ato të Eni, Total dhe ExxonMobil në 2018 dhe 2019.

Shumica e këtyre zbulimeve u kryen në pjesën juglindore të rajonit, pranë Egjiptit, Izraelit dhe bregdetit jugor të Qipros.

Turqia ndihet e izoluar

Artikulli tregon se si u formuan disa aleanca “të papritura”, të tilla si Forumi i Gazit të Mesdheut Lindor me pjesëmarrjen e Egjiptit, Izraelit, Autoritetit Palestinez, Greqisë, Qipros dhe Italisë, i cili u themelua këtë vit në Kajro dhe synon të bëhet  qendër kryesore e energjisë në rajonin mesdhetar. Në fakt, Franca ka kërkuar të bashkohet me të ndërsa SHBA dëshiron të jetë vëzhguese.

Këto zhvillime “e kanë lënë Turqinë të izoluar për shkak të tensioneve të saj me shumë anëtarë, duke përfshirë Greqinë dhe Egjiptin, megjithëse ky Forum arriti të krijojë një bazë të përbashkët midis Izraelit dhe fqinjëve të saj.” Ministria e Jashtme turke e përshkroi Forumin në janar si një “formacion jorealist” dhe e akuzoi se dëshironte ta largonte Ankaranë.

Lidhja me Libinë

Tensionet në Mesdheun Lindor janë të “lidhura” me konfliktin civil në Libi, në të cilën Turqia mbështet qeverinë e  Fagez Al Saraj në Tripoli, Rusinë, Egjiptin, dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Emiratet dhe Franca mbështesin forcat e  Haftar.

Artikulli kujton memorandumet e nënshkruara në nëntor për Ankaranë nga Erdogan dhe Sarraj,  për të ofruar ndihmë ushtarake për qeverinë e tij dhe për shënjimin e kufirit detar midis Turqisë dhe Libisë, e cila shkaktoi përplasje në Athinë. Ndërsa ndikimi i Turqisë është në rritje në Libi, vende të tilla si Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Franca po luajnë një rol më dinamik, duke dërguar forca për stërvitje të përbashkëta ushtarake me Greqinë dhe Qipron duke treguar forcën e tyre  kundër Ankarasë.

Çfarë mendojnë ndërkombëtarët?

Artikulli përqendrohet në vështirësitë me të cilat po përballet NATO, për të vendosur Greqinë dhe Turqinë në të njëjtën tryezë, në mënyrë që të fillojnë diskutimet për të ulur tensionet dhe të parandalojnë një konflikt midis dy vendeve.

Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara kanë bërë thirrje për një zgjidhje diplomatike. Shumica e anëtarëve të saj janë pro dialogut, pasi ata e shohin Turqinë si një partner të rëndësishëm për ekonominë dhe refugjatët, por edhe për sigurinë në Lindjen e Mesme.

Gjermania nisi një përpjekje ndërmjetësimi, e cila u pezullua pas nënshkrimit të marrëveshjes Greqi-Egjipt për demarkacionin e EEZ, e cila zemëroi Ankaranë. Megjithatë, Greqia dhe Qiproja po shtyjnë BE-në të mbajë një qëndrim të ashpër kundër Turqisë dhe të vendosë sanksione.

Përveç Francës, vendet e tjera ndihen të detyruara të mbajnë një qëndrim më të ashpër ndaj Turqisë nëse ajo vazhdon eksplorimet në Mesdheun Lindor megjithëse deri më tani shumë pak vende mbështesin vendimin për vendosjen e sanksioneve ekonomike kundër Turqisë.

Marrë nga Abcnews

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

rajoni rajoni kriza e mesdheut lindor kriza e mesdheut lindor

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën