LIVE UPDATES
Insights

A mund të “eliminohet” vërtet Hamasi?

Kjo pikëpamje është jo pak shqetësuese për Izraelin, pasi nëpërmjet operacionit të fundit ushtarak në Gaza po synon sipas fjalëve të vetë kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, që ta “eliminojë” Hamasin. Po sikur Borell të ketë të drejtë kur thotë se Hamasi nuk mund të shkatërrohet?

4 Dhjetor 2023, 11:11 Nga a.d
A mund të “eliminohet” vërtet Hamasi?
Foto ilustruese

Nga Nadim Koteich “The Spectator

Kryediplomati i Bashkimit Evropian, Josep Borrell, mbajti javën e kaluar një qëndrim provokues mbi natyrën e Hamasit. Duke folur në Forumin e Unionit të Mesdheut, Borrell tha ndër të tjera: “Hamasi nuk është thjesht një grup individësh, por një ide dhe ideologji e pathyeshme”.

Kjo pikëpamje është jo pak shqetësuese për Izraelin, pasi nëpërmjet operacionit të fundit ushtarak në Gaza po synon sipas fjalëve të vetë kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, që ta “eliminojë” Hamasin. Po sikur Borell të ketë të drejtë kur thotë se Hamasi nuk mund të shkatërrohet?

Për fatin e mirë të Izraelit, historia tregon se organizatat dhe ideologjitë në dukje të pathyeshme mund të mposhten, dhe kjo gjë ndodh shpesh pas disfatës ushtarake, dhe nëpërmjet reformave të plota socio-ekonomike dhe politike. Për shembull, kujtojmë rastin e Gjermanisë naziste.

Ndërsa janë të lehta krahasimet me Rajhun e Tretë, ato janë të vlefshme kur është fjala për të marrë në konsideratë të ardhmen e Hamasit. Rënia e nazistëve tregoi fuqinë e aftësisë ushtarake në mposhtjen e ideologjive që kanë rrënjë të thella.

Nëpërmjet sulmeve të tyre të palëkundura ajrore dhe tokësore, forcat aleate jo vetëm që rrëzuan fortesën fizike të regjimit nazist, por krijuan edhe terrenin për një metamorfozë të madhe ideologjike. Ky ndryshim i të tilla përmasave, i mbështetur nga zgjuarsia ekonomike e Planit Marshall, nënvizon një të vërtetë themelore: kur strategjia ushtarake lidhet me mjeshtëri me largpamësinë politike dhe ekonomike, mund të shpërbëhen edhe ideologjitë më të frikshme.

Edhe rënia e Japonisë perandorake dhe Italisë fashiste, na ofrojnë njëfarë inkurajimi. Në të dyja rastet, humbjet vendimtare ushtarake, shënuan fundin e atyre ideologjive ekstremiste. Transformimi i Japonisë pas Luftës së Dytë Botërore në një shtet pacifist dhe rilindja e Italisë si republikë parlamentare, ilustroi se si strategjia e mposhtjes së ideologëve nëpërmjet forcës, kur kombinohet edhe me përpjekjet për rindërtim, mund të ripërcaktojnë realisht kursin ideologjik të një kombi.

Ata që thonë se Hamasi do të ekzistojë përgjithmonë, mund të tregojnë ri-ngjitjen e talebanëve në Afganistan, 2 dekada pasi u rrëzuan nga pushteti. Refuzimi i talebanëve për t’u shpërbërë si lëvizje, duket se e sfidon në dukje idenë se ideologjitë e rrënjosura mund të mposhten në një mënyrë vendimtare.

Megjithatë, kjo situatë zbulon një element që i shpëton shpeshherë analizave: reforma e thellë dhe e munguar në fushën shoqërore dhe atë ekonomike. Në dallim nga fuqitë e Boshtit, të cilat iu nënshtruan ndryshimeve të mëdha transformuese të pasluftës, Afganistani nuk përjetoi një rregullim të tillë gjithëpërfshirës.

Talebanët mund të mposhten në fushën e betejës, por duke mos e mbushur vakuumin e lënë prej tyre me diçka më tërheqëse, atëherë rikthimi i tyre ishte i pashmangshëm. Diçka e ngjashme mund të ndodhë nëse Gaza, pjesa më e madhe e së cilës është shkatërruar apo dëmtuar rëndë nga bombardimet izraelite, lejohet të shuhet pasi Izraeli mund të arrijë në përfundimin se janë shkatërruar objektivat e tij ushtarake.

Humbja ushtarake e Hamasit duhet të jetë mjaftueshëm përfundimtare që ta pengojë atë të pretendojë qoftë edhe një fitore iluzore mes rrënojave të Gazës dhe tragjedisë së popullit të saj. Por që të parandalohet ky skenar, Gaza duhet të rindërtohet, dhe ata që jetojnë ende atje ofrojnë shpresën për një të ardhme më të mirë.

Kanë nisur që tani diskutimet në lidhje me rindërtimin ambicioz të Gazës, një sipërmarrje që vlerësohet të kushtojë shumën mbresëlënëse deri në 50 miliardë dollarë, dhe shumica e saj pritet të vijë nga vendet e pasura arabe. Por ky program rindërtimi - dhe në fakt vërtetë çdo ndihmë për popullin palestinez - duhet të lidhet me reformat politike dhe kulturore për të siguruar që, nga rrënojat e luftës të dalë në krye një autoritet politik pa korrupsion dhe i përkushtuar ndaj paqes.

Edhe Izraeli duhet të ndryshojë qëndrimin e tij ndaj një zgjidhje të konfliktit përmes krijimit të 2 shteteve. Ai duhet të bëjë më shumë për ta shndërruar atë një mundësi. Duke vepruar në këtë mënyrë, mund t’u ofrojë palestinezëve shpresë. Përndryshe këta të fundit do të tërhiqen sërish nga thirrjet ekstremiste të Hamasit.

Historia shërben si një dëshmi për faktin se fortesa në dukje e paepur e ideologjive të ngurta mund të pushtohet vërtet. Hamasi nuk duhet të ekzistojë përgjithmonë. Por nëse mund të zhduket njëherë e mirë, kjo do të varet nga ajo që do të ndodhë kur të përfundojë lufta e fundit midis Izraelit dhe Gazës.

hamas

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend