All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Insights

Tre të panjohura dhe një gjë gati e sigurt mbi zgjedhjet presidenciale amerikane

16 Janar 2024, 10:20 Nga a.d
Tre të panjohura dhe një gjë gati e sigurt mbi zgjedhjet
foto ilustruese
All - Paragraf - 1

Nga Alessio Marchionna “Internazionale”

“Kaosi shoqëron kudo Donald Trump, dhe Shtetet e Bashkuara nuk mund të jenë një vend

në rrëmujë”- ka thënë së fundmi Nikki Haley, kandidate për nominimin zyrtar të Partisë Republikane në garën për presidencialet e këtij viti.

“Në të gjithë karrierën e saj politike, Haley ka qenë në listë-pagesën e donatorëve të institucioneve që duan politikën e kufijve të hapur për emigrantët”- është kundër përgjigjur Donald Trump, favorit për të garuar sërish për president nën siglën e republikanëve.

Më 15 janar, me grupet parlamentare të Iowa, nisi zyrtarisht procesi që do të përfundojë më 5 nëntor me zgjedhjet presidenciale. Atë ditë do të zgjidhen gjithashtu edhe 1/3 e senatorëve, i gjithë Kongresi, 11 guvernatorët dhe parlamentarët e 85 asambleve legjislative shtetërore. Do të jenë muaj të ngarkuar, ku do të ndodhin shumë gjëra të ndërlikuara mbi të cilat do të flitet dhe analizohet, sidomos kur dinamika politike përzihet me problemet gjyqësore të Donald Trump.

Unë gjykoj se ky vit zgjedhor në SHBA do të sillet rreth 3 çështjeve kryesore. E para: Sa dhe si do të ndikojnë gjyqet ndaj Trump në orientimin e votuesve? Prej kohësh ka qenë e qartë se shumica e republikanëve mendojnë se ish-presidenti është i pafajshëm apo edhe viktimë e një komploti të inskenuar nga demokratët.

Prandaj, gjyqet nuk do të kenë një ndikim aq të madh në zgjedhjen e kandidatit zyrtar. Kjo edhe sepse një pjesë e madhe e delegatëve - zyrtarët e zgjedhur nga vota popullore që përzgjedhin kandidatin në konventën e partisë në korrik - do të caktohen përpara se të kemi ndonjë vendim nga gjyqet e shumta ndaj Trump.

Nga ana tjetër, situata mund të ndryshojë në fushatën elektorale kundër kandidatit demokrat, kur për të fituar duhet të bindësh edhe njerëz të tjerë përveç mbështetësve të t’u më besnikë. Ndërkohë në shkurt, Gjykata e Lartë duhet të vendosë nëse Trump ka të drejtë të kandidojë apo jo, bazuar në përcaktimet kushtetuese.

Dhe këtu gjyqtarët pritet të vendosin në favor të tij. Por edhe atëherë do të mbeten disa pikëpyetje: Çfarë ndodh nëse Trump shpallet fajtor dhe dënohet gjatë fushatës zgjedhore? Po sikur të fitojë zgjedhjet ndërkohë që vazhdojnë gjyqet ndaj tij?

E dyta: Si do të votojnë të rinjtë dhe pakicat? Sipas sondazheve më të fundit, këto grupime të konsideruara prej kohësh si besnike ndaj Partisë Demokratike, po zhvendosen pjesërisht drejt republikanëve. Biden do të përpiqet të rifitojë mbështetjen e tyre, ndërsa kandidati republikan do të shfrytëzojë mundësinë për ta diversifikuar bazën e tij elektorale.

Kjo do të thotë se të dyja partitë do të harxhojnë shumë burime për të bindur afro-amerikanët, hispanikët dhe të rinjtë, në dallim nga fushatat e fundit, kur fokusi ishte kryesisht tek votuesit e bardhë të klasës punëtore.

E treta: A mund të bëhet më pak popullor Joe Biden? Presidenti hyri në vitin zgjedhor me një vlerësim prej vetëm 39 për qind, më i keqi në histori. Demokratët janë mbi të gjitha të shqetësuar pasi administratës aktuale nuk i njihet merita për situatën e shkëlqyer ekonomike, dhe me një rritje shumë më të lartë se pjesa tjetër e botës perëndimore dhe me një nivel punësimi shumë të lartë.

Ata shpresojnë që me afrimin e zgjedhjeve, votuesit demokratë do të mblidhen rreth presidentit, dhe që thirrjet për të mbrojtur demokracinë nga Trump mund të bindin votuesit e moderuar. Koha do të krijojë mundësinë për të pasur një ide pak më të qartë.

Për momentin ka një çështje edhe më urgjente, duke pasur parasysh se jemi të prag të zgjedhjeve paraprake republikane: A ka njeri që mund ta rivalizojë Trumpin? Deri pak muaj më parë përgjigja dukej po, dhe favoriti ishte guvernatori i Floridës Ron DeSantis, cilësia kryesore e të cilit ishte të qenit një “Trump” më i ri dhe më i pranueshëm. Por me kalimin e javëve, DeSantis ka treguar se është i paaftë të menaxhojë një fushatë zgjedhore në nivel kombëtar. Mbi të gjitha, është bërë e qartë se votuesit republikanë që votojnë në zgjedhjet paraprake, nuk duan një kopje të Trump, pasi më mirë preferojnë të zgjedhin origjinalin.

Nga fundi i vitit të kaluar, kur DeSantis po binte në sondazhe, ajo që po rritej ishte Nikki Haley, ish-guvernatorja e Karolinës së Jugut dhe ambasadore e SHBA-së në OKB gjatë viteve 2017- 2018, pikërisht gjatë administratës Trump.

Fitorja e saj në zgjedhjet paraprake do ta bënte atë gruan e parë që do të fitonte nominimin e Partisë Republikane, dhe po ashtu vajzën e parë të 2 emigrantëve që do të ishte kandidate presidenciale (prindërit e saj mbërritën në SHBA nga India në vitet 1960 dhe emri i saj në zyrën e gjendjes civile është Nimarata Randhawa).

Rruga e saj drejt nominimit është plot me pengesa, por jo tërësisht të pakalueshme. Haley duhet t’i tejkalojë pritshmëritë në shtetet e para ku do të zhvillohet votimi, duke treguar se është një kandidate e besueshme. Pastaj duhet të shpresojë që kandidatët e tjerë të vegjël të largohen nga gara, dhe që zgjedhjet paraprake të shndërrohen në një garë me dy persona, ku njerëzit të bëjnë dallimet mes saj dhe Trump.

Në shtetin Iowa, votuesit nuk shprehen përmes zgjedhjeve normale, por përmes grupeve parlamentare, takimeve me debate të organizuara nga partia në palestra, shkolla, bashki, kisha dhe hapësira të tjera publike. Të paktën një mbështetës për secilin kandidat merr fjalën dhe përpiqet të bindë të pranishmit që të marrin anën e tij.

Pas përfundimit të diskutimit, të gjithë pjesëmarrësit e grupit parlamentar shprehen me votim të fshehtë. Sipas mesatares së sondazheve, Trump ka një avantazh prej rreth 35 për qind ndaj Haley dhe DeSantis, pavarësisht se është më pak i dukshëm për banorët e Iowa-s se kundërshtarët e tij.

Ish-presidenti mendon ndoshta se baza e tij elektorale tashmë është mjaft e motivuar. Haley duhet të bëjë çmos që të zgjidhet të paktën e dyta, pas Trump, duke luajtur të gjitha karta e saj 8 ditë më vonë në New Hampshire, në verilindje, ku sondazhet e tregojnë atë jo shumë larg nga ish-presidenti.

Javët e fundit, Trump ka filluar ta sulmojë Haley-n, duke e akuzuar se është mike e Kinës dhe se dëshiron të rrisë taksat. Në realitet, ish-guvernatorja ka qëndrime shumë konservatore për të gjitha çështjet kryesore të politikë së brendshme. Ajo e mbështet shumicën e masave të Trump për emigracionin, është në favor të dispozitave më kufizuese për abortin, kundër garantimit të të drejtave për komunitetin LGBT+, propozon shkurtime të mëdha në shpenzimet sociale, dhe nuk i duron sindikatat.

Por çështja në të cilën spikat më shumë është politika e jashtme, pasi e akuzon Trump se ka dobësuar aleancat tradicionale ndërkombëtare të Shteteve të Bashkuara. Haley po përpiqet të bindë votuesit republikanë duke u fokusuar në një faktor karakterial dhe jo politik:ajo është e vetmja kandidate e pjekur që do t’i japë fund kaosit të lënë pas nga Trump.

zgjedhjet ne shba

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje