"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS, por ti nuk je i ftuar! ...
Ish-ushtarak dhe njohës i armëve/ Kush është Violand Braçellari, 43-vjeçari që vrau një polic e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
SHBA– Gazetari amerikan Jonathan Jones, në vitin 2012 ka shkruar për “TheGuardian,“ një artikull dedikuar krijimeve jo të mira prej bronzi të disa artistëve. Ai i cilëson shpërfytyrimet e figurave të shquara mësime për brezin e ardhshëm, ndërkohë që tema është më aktuale se kurrë në Shqipëri. Disa ditë më parë në Prizren u zbuluan dy skulpturat e bronxit të Skënderbeut dhe Adem Jasharit. Të dyja shumë larg artit dhe propocioneve të shtatoreve.
PJESË NGA ARTIKULLI:
Mund të ketë ardhur koha që artistët të mos lejohen më të bëjnë skulptura. Thjesht e kanë humbur aftësinë për diçka të tillë. Arti që dikur na dha Da Vinçi e Michelangelo-s dhe “Les Bourgeois de Calais” të Rodin-it, ka degjeneruar në një lëmë cinik gdhendjesh të dorës së dytë që po mbushin sheshe qytetesh, stacione trenash dhe hapësira të tjera publike në të gjithë botën me parodi të shëmtuara, torollake dhe nganjëherë llahtarisëse.
Një prej këtyre artistëve të tmerrshëm në vitin 2012, ka kërkuar falje për krijimet e tij. Skulptori Dave Poulin shkroi në “Hollywood Reporter” duke pranuar përgjegjësinë për “Scary Lucy”, një statujë bronzi e yllit legjendar televiziv Lucille Ball, e vendosur në vendlindjen e saj Seloron, Nju Jork. Poulin e ka portretizuar Ball si një pijanece të çmendur, duke i bërë një përpunim të tmerrshëm të tipareve të fytyrës së saj. Por ai nuk është i vetmi skulptor që shëmton hapësirat publike me statuja të këqija. Artistë të tjerë duhet të kenë mirësinë që të dalin përpara dhe të pranojnë mungesën e zotësisë dhe shijes.
Ku është, për shembull, kërkesa e ndjesës nga Maggi Hambling? Sa herë kaloj pranë skulpturës së saj “Bisedë me Oscar Wilde” pranë Trafalgar Square, pushtohem nga krupa dhe zemërata. Me ç’duket, në vitin 1998 dukej si ide e mirë që të krijoje një bust të prerë të Wilde që ngrihet nga arkivoli duke tymosur një cigare, por përpunimi pa strukturë i filigranit të bronzit dhe ekzagjerimi i kotë i arkivolit rezultojnë në një vepër arti të tmerrshme.
Statujat e këqija mund të shkaktojnë trazim, madje edhe frikë. Te “Don Zhuani” i Mozartit dhe “Kalorësi i Bronztë” i Pushkinit, statujat vijnë ngjethshëm në jetë, dhe këto makthe letrare bëhen të vërteta kur aksidentalisht statujat bien në një shëmti zombish që llahtaris kalimtarët.
Mbetet mister se përse këto statuja gjoja realiste vazhdojnë të shfaqen kudo në botë kur kaq shumë prej tyre janë të rëndomta dhe të këqija. Arti modern supozohej ta kishte vrarë këtë lloj realizmi vulgar. Picasso na dëshmoi që një skulpturë e madhe mund të jetë një kokë demi e ndërtuar me shalë dhe doreza biçiklete. Në Bashkimin Sovjetik, doktrina e realizmit socialist çoi në krijimin e marrëzive shastisëse të tilla si përkujtimorja e Stalingradit, e cila mbulon një kodër të tërë me statuja bizarre të armatosura me automatikë. Mund të mendoni se Evropa Lindore ka përjetuar mjaftueshëm sa për të zënë mend, por së fundmi Budapesti u bë me një statujë të Peter Falk me pardesynë e tij si Inspektori Kolombo, duke i bërë vendasit të jenë në dyshim.
Por edhe Britania nuk ka gojë të flasë. Jo derisa kolosi gjytyrym i dashnorëve të përqafuar që ngrihet në stacionin St. Pancras pa jetë artistike të shkrihet me urdhër të parlamentit.
Ka vetëm diçka të mirë për t’u thënë mbi gjithë këto statuja të tmerrshme. Ato janë pjesë e edukimit për dallimin ndërmjet artit të mirë dhe të keq. Thjesht duke parë dështimin e tyre, brezat që vijnë mund të krijojnë më mirë.
Ekziston një precedent. Grupi i mermertë i skulpturave të Baçio Bandinelli-it, ku Herkuli dhe Kaku paraqiten në trashësi të palatuar jashtë Palazzo della Signoria në Firence, është përtallur masivisht që kur është përuruar në shekullin e 16. Me të drejtë u quajt “thes me bostane”. I paformë dhe statik, ai është një turpërim ndaj Rilindjes.
Sidoqoftë, ai i frymëzoi artistët rivalë për vepra më të mira, thjesht për të treguar pavlefshmërinë e Bandinelli-t. Benvenuto Cellini mendoi madje ta vriste atë, por në këmbim krijoi skulpturën e tij të Perseut në të njëjtin shesh për të treguar sesi dukej arti i vërtetë.
Ndoshta në Një Jork, Budapest apo Londër, pikërisht tani, një artist i ri është kaq i inatosur nga statujat tona turpëruese të shekullit 21, dhe po mësojnë sesi t’i bëjnë si duhet. Kjo do t’i jepte zombive të bronztë një fund të lumtur.
(k.a/dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
KINË- Kina është bërë shteti i dytë pas SHBA që vendos flamurin e saj në Hënë. Mediat e huaja, bëjnë me dije se sot në hënë ka mbërritur anija kozmike Cha...
ITALI– Italia është një ndër vendet më të goditura nga koronavirusi, ku ndryshe është quajtur edhe si epiqendra e Covid-19 në Europë.Në 24 orët e fundit në të g...
BRUKSEL-Bashkimi Evropian mund të vendosë brenda pak ditësh, sanksione ndaj Turqisë. Sipas mediave të huaja, këtë e deklaruar kreu i Këshillit Evropian Charles ...
BRUKSEL– David Manzheley, organizatori i orgjisë homoseksuale në Bruksel, ku u kap dhe eurodeputeti hungarez Jozsef Szajer ka zbuluar dhe disa detaje të tjera n...
SHBA- Shtetet e Bashkuara shpresojnë që Konferenca Ndërqeveritare mes Shqipërisë dhe BE-së të organizohet para fundit të presidencës gjermane të Bashkimit Evrop...
SHBA-Presidenti aktual Donald Trump, vazhdon me akuzat se zgjedhjet janë të manipuluara. Me anë të një postimi në Twitter, ai ka thënë se në Georgi janë sjellë ...
SERBI– Eshtra të dhjetëra personave të gjetura brenda territorit serb dyshohet se janë shqiptarëve të vrarë gjatë luftës 1998-99 në Kosovë. Sipas Reuters, më sh...
MAL I ZI– Është zgjedhur qeveria e re në Mal të Zi. Mediat vendase, bëjnë me dije se me votat e 41 deputetëve, nga gjithsej 81 në Parlamentin e Malit të Zi...
RUSI-Në një takim të Klubit Valdai disa javë përpara zgjedhjeve presidenciale në Shtetet e Bashkuara presidenti rus Vladimir Putin bëri një koment mjaft interes...
GREQI– Vijon të përkeqësohet situata epidemiologjike në Greqi ku vetëm në 24 orët e fundit kanë rezultuar pozitiv me koronavirus 1667 persona.Shteti fqinj ka ra...
