LIVE UPDATES
Ekonomi

‘Me sytë nga çatia’: Sfidat e restaurimit në shtëpitë muze të Beratit

26 Qershor 2021, 15:43 Nga DOSJA
‘Me sytë nga çatia’: Sfidat e restaurimit në

Një gomar i ngarkuar me inerte zbret tatëpjetë në lagjen “Mangalem”, ndërsa burri që e drejton thotë se kjo është e disata rrugë që bën brenda ditës. Largimi i mbetjeve ose transporti i materialeve të ndërtimit, është një punë që mund të bëhet ose me kafshë, ose me krahë, në brendësi të lagjeve muzeale të Beratit, pasi mjetet e transportit nuk mund të futen në rrugicat e ngushta.

“Tani është verë dhe ka punë. Kam bërë tre rrugë sot, lavdi Zotit. Në verë bëhen punime më shumë dhe ka nevojë për transport, ndaj punoj më shumë,” thotë i moshuari që jeton në periferi të qytetit dhe me këtë punë i shton të ardhurat familjes.

Monumentet e kulturës, ku hyjnë banesat muze dhe objektet e kultit janë pasuria e gjallë e qytetit të Beratit dhe shpresa për zhvillimin e një turizmi të qëndrueshëm. Megjithatë, një pjesë e banesave janë të braktisura dhe të rrënuara, ndërsa kërkesat për restaurime janë gjithmonë më të larta se fondet në dispozicion të tyre.

Sipas të dhënave zyrtare të Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore, Berati numëron 481 monumente kulture në total, nga të cilat 122 janë monumente të kategorisë së parë dhe 359 i përkasin kategorisë së dytë.

Në monumentet e kategorisë së parë, pronarët e kanë të ndaluar që të ndërhyjnë si në mjediset e brendshme, ashtu edhe në ato të jashtme, ndërsa në monumentet e kategorisë së dytë, mund të kryejnë riparime të mjediseve të brendshme. Drejtoria e Trashëgimisë Kulturore i tha BIRN në një përgjigje me shkrim se në tre vitet e fundit ishin kryer 60 ndërhyrje restaurimesh, nga të cilat 10 për riparimin e çative dhe pjesa tjetër për mirëmbajtjen e fasadave, dyerve dhe dritareve.

“Janë 20 monumente që kanë nevojë për ndërhyrje urgjente, ndërsa pjesa tjetër kanë nevojë për ndërhyrje të vogla restauruese,” shton në përgjigje Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore.

Nisja e punës për restaurimin e shtëpive muze është mirëpritur nga familjet beratase.

“Po ne sytë tek shtëpia i kemi. Ajo është jeta jonë dhe e fëmijëve, nipërve dhe mbesave tanë, pasi ne ua kemi trashëguar dashurinë për shtëpinë,” thotë Afërdita Goxhomani, banore e lagjes ‘Mangalem”.

Banesa e familjes Goxhomani, monument kulture i kategorisë së parë, ka muaj që ka nisur të restaurohet përmes fondeve publike dhe punët po ecin mirë, ndonëse me ritme të ngadalta.

Familja jeton me qira gjatë kohës që shtëpia po restaurohet, por Afërdita i ndjek punimet me mjaft interes, pasi siç thotë ajo, e di se ku “pikon shtëpia”.

“Po rregullohen trarët, pastaj çatia. Do të rregullohet dyshemeja dhe punëtorët po bëjnë punë shumë të mirë, dhe unë këtë dua, që puna të bëhet e mirë, mos të rrimë me sytë tek çatia sapo vjen dimri,” tha Afërdita.

Në Berat, kërkesat për restaurime janë të shumta dhe të gjithë i kanë sytë nga ‘Monumentet”- siç i referohen banorët Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore. Sipas Isa Avdylit, një mjeshtër i vjetër ndërtimi në Berat, shtëpitë muze kanë nevoja të përvitshme për restaurime.

Ditët e fundit, Avdyli ndodhet në lagjen “Kala” duke riparuar pjesën e brendshme të një monumenti të kategorisë së dytë.

“Shtëpia private ka nevojë çdo vit për riparime, aq më shumë kur flasim për shtëpi mijëra vjeçare. Sot bëra disa suvatime në një shtëpi, suva të cilat kishin rënë dhe pronari e bëri vetë, se jo gjithmonë mund të pritet nga shteti dhe për gjëra të voga,” thotë Avdyli për BIRN.

Banorët karakterizohen nga një përkujdesje gati e adhurueshme për shtëpitë e tyre.

“Të qëndrojnë gjithë kohën tek koka për çdo punë që mund ti bësh, sado e vogël të jetë ajo. Duam që t’ua bësh mirë, s’ka rëndësi se sa e vonon, mjaft të dali mirë dhe të falendërojnë pa fund për atë se çfarë bën,” tha Avdyli.

Procedura që ndiqet për restaurimin e banesave muze nga Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore është e gjatë dhe kushton kohë. Banorët e njohin atë, ndërsa presin me padurim miratimin e fondeve që jepen çdo vit.

“Punonjësit e monumenteve i njohin gjendjet e shtëpive. Ata i bëjnë projektet restauruese dhe ne jemi në pritje, që kujt mund t’i restaurohet këtë vit, kujt vitin tjetër,” thotë Lorenc Pushi, pronar i një banese muze në lagjen “Goricë”.

Këtë vit, Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore ka marrë miratimin për të ndërhyrë në katër objekte në gjendje rrisku, për të cilat janë akorduar fondet. Lajmi për nisjen e restaurimit në dy banesat në lagjen “Kala” ka shtuar shpresat tek pronarët e shtëpive të tjera, në listën e pritjes.

“Djemtë e monumenteve e dinë që dhe çatia e shtëpisë time ka nevojë për ndërhyrje. Ka nisur puna për projektin, na thanë. Do Zoti e mbyllin brenda vitit që mos na zërë dimri prapë me çati të prishur,” thotë një banor i lagjes Kala.

“Këtë vit presim çatinë, se është më urgjente, pastaj edhe dyshemeja ka nevojë por mund të presi se mbahet. Çatia është më urgjente,” përfundoi ai.

Marrë nga Reporter.al

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

sociale sociale berat berat

Sondazh

Poll
Ekonomi 26 Qershor 2021, 13:15

Një Tiranë thuajse e zbrazët! Kalimtarë të pakët që ecin në pikun e vapës me nga një shishe ujë në dorë si për të mashtruar vapën plus 40 gradë në diell. Nga la...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!