LIVE UPDATES
Ekonomi

‘Me sytë nga çatia’: Sfidat e restaurimit në shtëpitë muze të Beratit

26 Qershor 2021, 15:43 Nga DOSJA
‘Me sytë nga çatia’: Sfidat e restaurimit në

Një gomar i ngarkuar me inerte zbret tatëpjetë në lagjen “Mangalem”, ndërsa burri që e drejton thotë se kjo është e disata rrugë që bën brenda ditës. Largimi i mbetjeve ose transporti i materialeve të ndërtimit, është një punë që mund të bëhet ose me kafshë, ose me krahë, në brendësi të lagjeve muzeale të Beratit, pasi mjetet e transportit nuk mund të futen në rrugicat e ngushta.

“Tani është verë dhe ka punë. Kam bërë tre rrugë sot, lavdi Zotit. Në verë bëhen punime më shumë dhe ka nevojë për transport, ndaj punoj më shumë,” thotë i moshuari që jeton në periferi të qytetit dhe me këtë punë i shton të ardhurat familjes.

Monumentet e kulturës, ku hyjnë banesat muze dhe objektet e kultit janë pasuria e gjallë e qytetit të Beratit dhe shpresa për zhvillimin e një turizmi të qëndrueshëm. Megjithatë, një pjesë e banesave janë të braktisura dhe të rrënuara, ndërsa kërkesat për restaurime janë gjithmonë më të larta se fondet në dispozicion të tyre.

Sipas të dhënave zyrtare të Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore, Berati numëron 481 monumente kulture në total, nga të cilat 122 janë monumente të kategorisë së parë dhe 359 i përkasin kategorisë së dytë.

Në monumentet e kategorisë së parë, pronarët e kanë të ndaluar që të ndërhyjnë si në mjediset e brendshme, ashtu edhe në ato të jashtme, ndërsa në monumentet e kategorisë së dytë, mund të kryejnë riparime të mjediseve të brendshme. Drejtoria e Trashëgimisë Kulturore i tha BIRN në një përgjigje me shkrim se në tre vitet e fundit ishin kryer 60 ndërhyrje restaurimesh, nga të cilat 10 për riparimin e çative dhe pjesa tjetër për mirëmbajtjen e fasadave, dyerve dhe dritareve.

“Janë 20 monumente që kanë nevojë për ndërhyrje urgjente, ndërsa pjesa tjetër kanë nevojë për ndërhyrje të vogla restauruese,” shton në përgjigje Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore.

Nisja e punës për restaurimin e shtëpive muze është mirëpritur nga familjet beratase.

“Po ne sytë tek shtëpia i kemi. Ajo është jeta jonë dhe e fëmijëve, nipërve dhe mbesave tanë, pasi ne ua kemi trashëguar dashurinë për shtëpinë,” thotë Afërdita Goxhomani, banore e lagjes ‘Mangalem”.

Banesa e familjes Goxhomani, monument kulture i kategorisë së parë, ka muaj që ka nisur të restaurohet përmes fondeve publike dhe punët po ecin mirë, ndonëse me ritme të ngadalta.

Familja jeton me qira gjatë kohës që shtëpia po restaurohet, por Afërdita i ndjek punimet me mjaft interes, pasi siç thotë ajo, e di se ku “pikon shtëpia”.

“Po rregullohen trarët, pastaj çatia. Do të rregullohet dyshemeja dhe punëtorët po bëjnë punë shumë të mirë, dhe unë këtë dua, që puna të bëhet e mirë, mos të rrimë me sytë tek çatia sapo vjen dimri,” tha Afërdita.

Në Berat, kërkesat për restaurime janë të shumta dhe të gjithë i kanë sytë nga ‘Monumentet”- siç i referohen banorët Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore. Sipas Isa Avdylit, një mjeshtër i vjetër ndërtimi në Berat, shtëpitë muze kanë nevoja të përvitshme për restaurime.

Ditët e fundit, Avdyli ndodhet në lagjen “Kala” duke riparuar pjesën e brendshme të një monumenti të kategorisë së dytë.

“Shtëpia private ka nevojë çdo vit për riparime, aq më shumë kur flasim për shtëpi mijëra vjeçare. Sot bëra disa suvatime në një shtëpi, suva të cilat kishin rënë dhe pronari e bëri vetë, se jo gjithmonë mund të pritet nga shteti dhe për gjëra të voga,” thotë Avdyli për BIRN.

Banorët karakterizohen nga një përkujdesje gati e adhurueshme për shtëpitë e tyre.

“Të qëndrojnë gjithë kohën tek koka për çdo punë që mund ti bësh, sado e vogël të jetë ajo. Duam që t’ua bësh mirë, s’ka rëndësi se sa e vonon, mjaft të dali mirë dhe të falendërojnë pa fund për atë se çfarë bën,” tha Avdyli.

Procedura që ndiqet për restaurimin e banesave muze nga Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore është e gjatë dhe kushton kohë. Banorët e njohin atë, ndërsa presin me padurim miratimin e fondeve që jepen çdo vit.

“Punonjësit e monumenteve i njohin gjendjet e shtëpive. Ata i bëjnë projektet restauruese dhe ne jemi në pritje, që kujt mund t’i restaurohet këtë vit, kujt vitin tjetër,” thotë Lorenc Pushi, pronar i një banese muze në lagjen “Goricë”.

Këtë vit, Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore ka marrë miratimin për të ndërhyrë në katër objekte në gjendje rrisku, për të cilat janë akorduar fondet. Lajmi për nisjen e restaurimit në dy banesat në lagjen “Kala” ka shtuar shpresat tek pronarët e shtëpive të tjera, në listën e pritjes.

“Djemtë e monumenteve e dinë që dhe çatia e shtëpisë time ka nevojë për ndërhyrje. Ka nisur puna për projektin, na thanë. Do Zoti e mbyllin brenda vitit që mos na zërë dimri prapë me çati të prishur,” thotë një banor i lagjes Kala.

“Këtë vit presim çatinë, se është më urgjente, pastaj edhe dyshemeja ka nevojë por mund të presi se mbahet. Çatia është më urgjente,” përfundoi ai.

Marrë nga Reporter.al

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

sociale sociale berat berat

Sondazh

Poll
Ekonomi 26 Qershor 2021, 13:15

Një Tiranë thuajse e zbrazët! Kalimtarë të pakët që ecin në pikun e vapës me nga një shishe ujë në dorë si për të mashtruar vapën plus 40 gradë në diell. Nga la...

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen