LIVE UPDATES
Bota

Përkufizimi i termit ‘gjenocid’

30 Prill 2022, 18:13 Nga DOSJA
Përkufizimi i termit ‘gjenocid’

SHBA- Presidenti amerikan Joe Biden i ka quajtur veprimet e Rusisë në Ukrainë gjenocid dhe ekspertët ligjorë thonë se ka aq fakte dhe prova për ta mbështetur këtë pretendim. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Lesia Bakalets shpjegon arsyet.

Presidenti Biden e ka bërë të qartë qëndrimin e tij për çështjen e mizorive ruse në Ukrainë.

“Po, e quajta gjenocid, sepse po bëhet gjithnjë e më e qartë se Putini thjesht po përpiqet të fshijë idenë e të qenurit ukrainas”.

Por presidenti francez Emmanuel Macron nuk e përdor këtë term.

“Fjala ‘gjenocid’ ka një kuptim shumë të veçantë dhe u takon gjyqtarëve, jo politikanëve, ta përcaktojnë atë”.

Termi “gjenocid” u krijua në fund të Luftës së Dytë Botërore nga një gjyqtar polak Raphael Lemkin me origjinë hebraike. Studiuesit thonë se termi ka një përkufizim specifik.

“Përkufizimi i gjenocidit, sipas ligjit ndërkombëtar, është shkatërrimi i qëllimshëm, tërësisht, ose pjesërisht i një grupi dhe nëse ky grup vihet në shënjestër ppr shkak të identitetit kombëtar, etnik, racor, apo fetar”, thotë Ernesto Verdeja me Universitetin Notre Dame.

Të provosh gjenocidin do të thotë të provosh se krimet e luftës janë kryer me këtë qëllim. Ekspertët e së drejtës ndërkombëtare po debatojnë, nëse veprimet ruse kualifikohen si gjenocid. Komentet e presidentit Vladimir Putin mund të kontribuojnë në çështjen ligjore kundër Rusisë, thonë këta ekspertë.

“Ai e ka justifikuar agresionin rus duke refuzuar të pranojë ekzistencën e ukrainasve si grup – me legjitimitet dhe të drejtë për të vetëvendosur”, thotë Daniel Rothenberg me Universitetin Arizona.

Ndërkohë që, as Rusia dhe as Ukraina, nuk janë palë në Gjykatën Penale Ndërkombëtare, ekspertët thonë se gjykata ende mund t’i hetojë krimet e Rusisë. Por ata shtojnë, se do të ishte më mirë të krijohej një gjykatë e veçantë për këtë qëllim.

“Nevojitet një gjykatë ndërkombëtare, në mënyrë që e gjithë bota të bashkohet dhe ta dënojë Rusinë për krimet që ka kryer dhe vazhdon të kryejë”, thotë Olesya Stasiuk me Muzeun Kombëtar të Gjenocidit “Holodomor” në Ukrainë që pasqyron krizën e urisë të shkaktuar në Ukrainë nga Stalini në vitet 1932-1933, kur miliona ukrainas vdiqën nga uria.

Ekspertët thonë megjithatë, se nuk ka gjasa që Putini të sillet në gjyq edhe nëse një gjykatë vërteton se veprimet e Rusisë në Ukrainë përbëjnë gjenocid. Ka më shumë gjasa që shkelësit e një rangu më të ulët të kapen dhe të çohen në gjyq.

“Asnjë nga këto gjykata nuk ka në dispozicion një forcë policore. Ato nuk kanë asnjë mënyrë për të arrestuar dikë. Pra, personi duhet të kapet dhe më pas të dorëzohet në gjykatë nga ndonjë aktor tjetër”, thotë Ernesto Verdeja.

Megjithatë, këto vështirësi nuk e kanë ndalur mbledhjen e provave të gjenocidit kundër ukrainasve. Duke hapur hetimet herët, thonë ekspertët, provat dokumentohen menjëherë pas kryerjes së krimeve. Ato gjithashtu mund të bëhen publike sa më shpejt që të jetë e mundur.

Marrë nga VOA

Aksidenti i rëndë në Tiranë, si mund të shmangen ngjarje të tilla?

View Results

bota bota joe biden lufta ukraine-rusi joe biden lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen