LIVE UPDATES
Politike

Investigimi/ Skandali i ambasadorit shqiptar që po trondit politikën austriake

Media investigative FOB, thekson se pasi shërbeu si deputet i Edi Ramës, Velaj u emërua nga kryeministri për të shërbyer si kryediplomat në Vjenë.

25 Mars 2025, 14:06 Nga I.A
Investigimi/ Skandali i ambasadorit shqiptar që po trondit politikën
Edi Rama dhe Fate Velaj

AUSTRI- Emërimi i Fate Velaj si ambasador në Austri ka marrë vëmendjen e mediave austriake, të cilin e kanë quajtur si një fuçi baruti. Media investigative FOB, thekson se pasi shërbeu si deputet i Edi Ramës, Velaj u emërua nga kryeministri për të shërbyer si kryediplomat në Vjenë.

Ndërkohë që në artikull shkruhet pikëpyetjet për emërimin e Velajt si ambasador në Austri u ngritën për herë të parë nga deputeti austriak Helmut Brandstätter, i cili ka ngritush dyshime se Velaj ishte një shtetas i dyfishtë austriako-shqiptar dhe se merrej me aktivitet tregtar në Austri.

FOB thekson se pas emërimit të Veliajt ka dyshime se qëndron një rrjet i errët lobimi politik dhe oportunizmi diplomatik. Ndërkohë që në fund të shkrimin shton se nëse rezulton se një kandidat i papërshtatshëm është emëruar ambasador përmes ndërhyrjes politike, kërcënon të hap një skandal diplomatik me pasoja të konsiderueshme.

Shkrimi i Plotë:

Emërimi i Fatmir Velajt si ambasador i Shqipërisë në Vjenë në vitin 2023 po bëhet gjithnjë e më shumë një fuçi baruti diplomatike dhe politike. Aktualisht, një rast nga Shqipëria po shkakton shumë polemika në Ministrinë e Jashtme të Beate Meinl-Reisinger (Neos). Çështja Velaj tani po kthehet në një çështje politike dhe po e vë qeverinë e re federale në një situatë të pasigurt. Edhe sulmi mediatik kundër Hungarisë dhe Viktor Orban tani duket nga një këndvështrim tjetër. 

Fatmir Velaj u emërua ambasador i Shqipërisë në Vjenë në korrik 2023, kur Republika e Shqipërisë e emëroi zyrtarisht atë si pasardhës të ambasadorit Roland Bimo.

Në vitin 2024, emërimi i Velajt si ambasador u ngrit për herë të parë në një pyetje parlamentare nga anëtari i atëhershëm i Këshillit Kombëtar të NEOS, Helmut Brandstätter. Kërkesa tregon se sa thellë shkojnë dyshimet për përshtatshmërinë e tij. Ai përmban 14 pyetje të detajuara mbi papajtueshmëritë e mundshme, parakushtet që mungojnë dhe ndikimin politik.

Ndër të tjera, Brandstätter donte të dinte nëse Velaj ishte një shtetas i dyfishtë austriako-shqiptar në kohën e emërimit të tij dhe nëse ai merrej me aktivitet tregtar në Austri. Sipas praktikës aktuale, të dyja do të ishin arsye për përjashtim nga akreditimi si ambasador i një vendi të tretë. Kërkesa thotë fjalë për fjalë:

"A është e vërtetë që kandidati i caktuar është duke ushtruar një aktivitet tregtar në Austri? A do të ishte kjo një arsye për përjashtim?"

Bëhen gjithashtu pyetjet e mëposhtme:

“A dihet nëse kandidati i caktuar ka hequr dorë nga shtetësia austriake apo do të hiqte dorë nga ajo nëse emërohej?”

Gjithashtu, diskutohet edhe mundësia e ndërhyrjes politike. Veçanërisht shpërthyes është dyshimi se një anëtar i qeverisë mund të ketë ndërhyrë në favor të Velajt pavarësisht shqetësimeve ekzistuese. Hetimi përmend në mënyrë specifike Ministren Federale të atëhershme për Çështjet e BE-së dhe Kushtetutës, Karoline Edtstadler:

“A është e vërtetë që Ministrja Federale për Çështjet e BE-së dhe Kushtetutës, Karoline Edtstadler, ishte e përfshirë në këtë emërim?”

Në qendër të kritikave është edhe Ministria e Jashtme. Pyetja është nëse BMEIA i ka kërkuar tashmë Ministrisë së Jashtme në Tiranë të emërojë një kandidat tjetër me notë verbale në korrik 2023 dhe nëse kjo kërkesë nuk është përmbushur deri më sot. Për kujtim, në atë kohë ministër i Jashtëm ishte Alexander Schallenberg. Ka edhe pyetje specifike për këtë:

“Cilat departamente apo individë në BMEIA morën vendimin për akreditimin?”

“Kur dhe në çfarë mase ishte përfshirë në proces Ministri i Jashtëm Alexander Schallenberg?”

Kjo do të thotë se Velaj nuk është i vetmi fokus. Lind dyshimi se pas emërimit qëndron një rrjet i errët lobimi politik dhe oportunizmi diplomatik. Ndërvarësitë politike partiake në Austri në veçanti ngrenë pyetje kyçe. Si erdhën çmimet shtetërore? Kush e nisi atë dhe për çfarë arsye?

Nga azilkërkues në ambasador

Biografia e Velajt në pamje të parë duket meteorike. Ish-azilkërkuesi nga Traiskirchen mori jo vetëm Dekoratën e Artë të Meritave të Republikës së Austrisë, por edhe titullin “Profesor”. Sipas certifikatës së çmimit të datës 13 dhjetor 2019, ai u nderua për arritjet e tij si “piktor, fotograf, shkrimtar, publicist, menaxher kulturor dhe kurator ekspozite”. Certifikata është në dispozicion të ekipit redaktues.

Hetimi provon abuzime – pa pasoja

Bazuar në përgjigjen ndaj hetimit të Ministrit të Jashtëm Alexander Schallenberg të datës 24 korrik 2024, detaje të mëtejshme shpërthyese tani janë shfaqur në rastin Velaj.

Përgjigja zyrtare e Ministrisë së Jashtme konfirmon akuzat kryesore rreth emërimit të Fatmir Velajt si ambasador i Shqipërisë në Vjenë. Prandaj, Ambasada Shqiptare kërkoi një marrëveshje diplomatike më 27 korrik 2023. BMEIA më pas vendosi në rrjedhën e një kontrolli rutinë se i emëruari kishte shtetësi austriake dhe shqiptare dhe kishte qenë aktiv komercialisht në Austri në të kaluarën . Të dyja janë të papajtueshme me dispozitat e Konventës së Vjenës për Marrëdhëniet Diplomatike. Nga Tirana pasuan disa kërkesa për sqarime – veçanërisht në lidhje me shtetësinë dhe veprimtarinë profesionale të ambasadorit të emëruar.

Vetëm më 19 mars 2024, ambasada shqiptare njoftoi se Velaj kishte hequr dorë nga shtetësia austriake , duke i hapur kështu zyrtarisht rrugën akreditimit. Që më 3 prill 2024, Presidenti Federal dha miratimin e tij – bazuar në propozimin e BMEIA. Më 26 qershor 2024, Velaj më në fund dorëzoi letrat kredenciale. Kjo do të thotë se pavarësisht viteve të punës në Austri, pavarësisht shtetësisë së dyfishtë dhe pavarësisht nga një të kaluar tregtare, Velaj u akreditua diplomatikisht – pasi pengesat formale u hoqën përmes hapave të mëvonshëm.

Këshilli i Ministrave nën presion

Tani është e qartë: Ministri i Jashtëm Meinl-Reisinger është nën presion për të vepruar. Sipas dosjeve të brendshme të Ministrisë së Jashtme, Velaj mësohet se ka ndërhyrë personalisht në BMEIA në disa raste. Në interes të transparencës dhe higjienës politike, i gjithë procesi duhet të rishqyrtohet. Pyetja kryesore është nëse ka pasur ndonjë ndikim të padrejtë në emërimin si ambasador. Nëse do të ishte kështu, shkarkimi do të ishte pothuajse i pashmangshëm.

Një hap i tillë do të kishte rëndësi edhe në nivel ndërkombëtar. Kjo mund të çojë në tensione diplomatike me Tiranën dhe të hedhë një dritë shqetësuese mbi standardet e politikës së jashtme austriake. Kjo tejkalon çdo variant të "përça dhe pushto", sado dinake.

Transparenca është rend i ditës

Pyetja parlamentare vuri gishtin mbi një plagë të hapur. Pse BMEIA hezitoi me muaj të tërë për të refuzuar apo konfirmuar emërimin e Velajt? Pse nuk u propozua asnjë kandidat alternativ pavarësisht shqetësimeve të qarta? Kush është përgjegjës për mospërfilljen e dukshme të zakoneve diplomatike?

Shqipëria është aktualisht nën presion gjithsesi: vetëm muajin e kaluar, Prokuroria e Posaçme shqiptare arrestoi kryebashkiakun e Tiranës, Erion Veliaj, me dyshimin për ryshfet, pastrim parash dhe fshehje të ardhurash.

Një gjë është e sigurt: shumë pyetje mbeten pa përgjigje në rastin Velaj. Por një gjë është tashmë e qartë – nëse rezulton se një kandidat i papërshtatshëm është emëruar ambasador përmes ndërhyrjes politike, kërcënon një skandal diplomatik me pasoja të konsiderueshme. Dhe një gjë është po aq e sigurt: kjo çështje nuk mund të fshihet thjesht në aspektin e politikës së jashtme.

fate velaj

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta