LIVE UPDATES
Insights

A ishte cilësia e festivalit që nuk shkonte, apo unë kam ndryshuar shije?

31 Dhjetor 2021, 07:19 Nga DOSJA
A ishte cilësia e festivalit që nuk shkonte, apo unë kam

Nga Kristi Pinderi

Temperaturat e ulta të këtyre ditëve në Kolumbian Britanike në Kanada ku jetoj prej 5 vjetësh dhe fiksimi i partnerit tim për të mos humbur asnjë edicion të Festivalit të RTSH – edhe këtu 9 mijë kilometra larg Shqipërisë ku jemi, – më detyroi t’i ndjek këto dy netë të para, me kushtin që duhet të bëja dy kompromise me veten.

Kompromisi i parë ishte t’i kaloja këto orë pa ndonjë pritshmëri të lartë. Ndërsa kompromisi i dytë ishte që të përpiqesha të argëtohesha, duke i lënë jashtë paragjykimet. Asnjëri ama nuk ma shpëtoi dot kohën e çuar dëm me këtë produkt të pavlerë. Po i shkruaj tani disa mendime për festivalin jo si ekspert i televizionit apo i pop-kulturës, por si një konsumator i zakonshëm. Konsumatori i zakonshëm i cdo produkti të masmedias është në vetvete një ekspert, i aftë jo vetëm ta dallojë diçka cilësore, por edhe të refuzojë ta pranojë një produkt mediatik pa e negociuar më parë atë. Stuart Hall, një sociolog që ka ndikuar thelbesisht në mënyrën si ne e kuptojmë sot komunikimin masiv argumenton se publiku nuk është një konsumator pasiv, por një aktor aktiv në proçesin si një mesazh masmediatik e kulturor dekodohet, aprovohet apo edhe kundërshtohet. Ne si publik pra, nuk e pranojmë dot ashtu shabllon produktin televiziv që na hidhet për konsum, pa e negocuar më parë, shpesh pa e refuzojmë, pranuar, apo pa e modifikuar atë sipas botëkuptimeve tona.

Kështu, nata e parë e këtij festivali më la mua – pjesë e publikut të zakonshëm – në një gjëndje konflikti. A ishte cilësia e festivalit që nuk shkonte, apo unë kam ndryshuar shije dhe ndoshta nuk ia vlen as të humbas kohën për ta parë? Ka shumë gjasa të jenë të dyja, por më intereson të flas pak më gjatë për të parën, pra për cilësinë.
Nata e parë ishte një produkt sipërfaqësor, diçka që ndodh por nuk të le asgjë, sepse i ka marrë të gjitha pa mbaruar mirë. Treguesi më tipik i sipërfaqësisë në një event ku gjuha – në këtë rast e shqiptuar nga prezantuesit apo tekstet e këngëve – ka rëndësi, është numri i madh dhe i pajustifikuar i përdorimit të fjalëve me kuptim të zhvlerësuar që nuk thonë asgjë si, “emocion”, “ndihem jashtëzakonisht i lumtur” “në këtë natë madhështore” “për këtë orkestër dinjitoze që funksionon si një mekanizëm i jashtëzakonshëm”, “në këtë hapje kaq të madhe që Kelvi e bëri si e bëri”.

Fakti që një festival shndërrohet në një produkt banal për shkak se është një amalgamë kontributesh sipërfaqësore, sipërfaqësore me tekstet, më këngët, me skenarin, me prezantuesit etj, është simbolikisht treguesi me flagrant si Shqipëria është katandisur në një vend mediokër, thellësisht të zymtë e të korruptuar, estetikisht, kulturalisht, e pastaj edhe politikisht e në cdo sferë tjetër, që i mungon jo vetëm mundësia për ta rigjetur veten por mbi të gjitha shpresa se gjerat mund të bëhen edhe njëherë domethënëse! Mirëpo tjetër gjë është një produkt sipërfaqësor, e tjetër gjë është një produkt injorant. Për shembull, shikoni regjinë dhe kameran e natës së dytë për të kuptuar se si një ngjarje tradicionale e televizionit dhe muzikës shqiptare është veshur e tëra nga një petk vulgar prej të cilit nuk shpëton asnjë hapësirë e saj.

Kamera për shembull, mënyra e tranzicionit nga një plan në planin tjetër synon të modifikojë mangësitë, boshllëqet, por synon edhe të zmadhojë ose të krijojë efekte vizive që transmetojnë një emocion, apo modifikojnë përjetimin tonë psikologjik, ose që përcjellin një mesazh të nënkuptuar. Të njëjtën ditë që pashë natën e dytë të festivalit pashë dhe filmin “The Grand Budapest Hotel” të Ëes Anderson. Krahasimi në këtë rast duket si akrobaci logjike, por e përcjell idenë se kamera nuk është thjesht përcjellëse teknike e imazhit, por një mjet artistik për ta përmirësuar imazhin. Te “The Grand Budapest Hotel” për shembull, një realitet i pasigurtë për shkak të ngjarjeve plot tension zbutet tek shikuesi përmes kompozimeve simetrike që përcjellin një siguri psikologjike që e kompenson pasigurinë e ngjarjeve.

Te festivali ynë kamera jo vetëm që nuk zmadhon efektin viziv, jo vetëm që nuk i modifikon boshllëqet, jo vetëm që nuk e amplifikon emocionin e përgjithshëm por ato janë një rrëmujë e organizuar, që të shtyn pothuajse në një gjendje paniku: diku një kamera rrëshket dhe del nga fokusi, e diku nis të afrohet për të ndryshuar krejt papritur kënd pa ndonjë logjikë, duke na marrë mendtë e duke na ekspozuar në një aventurë të mirëfilltë vizuale. Mënyra e pamend për të ndërthurrur traditën me një kontekst kontemporan ishte si qershia në një tortë të sheqerosur. Arsyeja ishte dembelizmi intelektual i atyre që prodhuan festivalin për ta vendosur çdo histori këngëtari të vjetër apo konkurrenti të ri, në një kontekst ku të ketë vend edhe për publikun që duhet ta kapërdijë atë zbavitje.

Për shembull, burrave dhe grave në moshë që shikojnë Festivalin si t’ua shpjegojmë çfarë është “Led”-i drejt të cilit djali i këndshëm prezantues me flokë të lëpira na fton të shikojmë? Po sëkëlldinë e madhe të Liljana Kondakciut që nuk e kuptonte ku i kish këmbët e ku e kishte fundin e atij fustani pa ngjyrë e pa formë si mund ta injorojmë pa e komentuar si gabim të vogël të një dështimi të madh? Edhe Bashkim Alibalin nuk e kursyen nga kjo çakërdisje pa kuptim! Si mund ta fyesh aq shumë kujtimin e një shkodrani në moshë që i ka shoqëruar për dekada shqiptarët me muzikë e me karakter artistik duke e përshkruar me fjalë që do i shkonin ndoshta vetëm Luana Vjollces?!

Guxim të madh kërkon të ndërthurrësh historinë (sado patetike të ketë qënë për disa) me lajle lulet e rastësishme të kohëve moderne. Nuk i bëjmë drejtesi së kaluarës kur e rikthejmë si karikaturë. As së tashmes kur ia drejtojmë projektorët pa filtra që e bëjnë të duket edhe më banale se ç’është në të vërtetë.

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

blog blog fest60 festivali i 60 i rtsh kristi pinderi fest60 festivali i 60 i rtsh kristi pinderi

Sondazh

Poll
Insights 30 Dhjetor 2021, 07:47

Big Brother në vend të DEAS…

Nga Ilir GjiniTIRANË – Limoz Dizdarit, kompozitorit të mirënjohur që ka lënë gjurmë në muzikën shqiptare, aq i dashur për publikun për krijimet e tij...

Insights 28 Dhjetor 2021, 11:46

Radha e Kadaifit…

Nga Ilir GjiniKadaifi, ëmbëlsira tradicionale që zbukuron tryezat e festave, për brezat e lindur para 90-s, ishte një produkt i rrallë! Kaq i rrallë, sa orë e o...

Insights 26 Dhjetor 2021, 08:07

Pse largohen besimtarët nga kisha?

Ky është një moment historik simbolik: vetëm më pak se gjysma e gjermanëve i përkasin njërës prej dy kishave të mëdha të krishtera. Të ashtuquajturat kisha popu...

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje