Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Artikulli nga gazetari Louis Auge, e cilëson këtë çështje jo thjesht si një mosmarrëveshje tregtare, por si një provë vendimtare për besueshmërinë institucionale të Shqipërisë në prag të negociatave për anëtarësim në BE.
TIRANË- Teksa Shqipëria ndodhet nën monitorimin e ngushtë të Komisionit Europian për sundimin e ligjit, një investigim i detajuar nga Eureporter ka hedhur dritë mbi bllokimin e një prej projekteve më të rëndësishme në vend, Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës.
Artikulli nga gazetari Louis Auge, e cilëson këtë çështje jo thjesht si një mosmarrëveshje tregtare, por si një provë vendimtare për besueshmërinë institucionale të Shqipërisë në prag të negociatave për anëtarësim në BE.
Sipas Eureporter, kompania zvicerane Mabco Constructions SA, investitori kryesor që zotëron 98% të aksioneve të koncesionit, është zhvendosur nga kontrolli i projektit përmes një sërë vendimesh të gjykatave shqiptare.
Analiza e Eureporter e vendos këtë rast në një kontekst shqetësues, duke e krahasuar me historitë e mëparshme të investitorëve të huaj, si rasti i Francesco Becchettit apo kompanisë CEZ, të cilët pas konflikteve me qeverinë, e dërguan Shqipërinë në arbitrazh ndërkombëtar duke shkaktuar kosto të larta financiare dhe dëme për imazhin e vendit.
"Një mosmarrëveshje mbi një nga projektet kryesore të infrastrukturës së Shqipërisë po shfaqet si një provë e re për besueshmërinë institucionale të vendit, pikërisht ndërsa Tirana përpiqet të përshpejtojë rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE deri në vitin 2030.
Në diskutim është Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës, një projekt koncesioni që qeveria e Kryeministrit Edi Rama e ka cilësuar vazhdimisht si qendror për zhvillimin ekonomik të Shqipërisë dhe ambiciet evropiane. Aeroporti kishte për qëllim të hapte akses të ri ndërkombëtar në bregdetin Adriatik të Shqipërisë. Në vend të kësaj, ai mbetet i papërfunduar, afati i përfundimit të tij, shkurt 2026, ka kaluar prej kohësh, ndërsa dy aksionarët e tij luftojnë për kontroll përmes një sistemi gjyqësor vendas që njëri prej tyre tani thotë se është përdorur kundër tij.
Një investitor me 98% të aksioneve i shtyrë nga një partner me 2% të aksioneve
Automjeti koncesionar, Vlora International Airport Sh.PK ("VIA"), është në pronësi të shumicës së kompanisë zvicerane Mabco Constructions SA, e cila zotëron 98% të aksioneve dhe ka shërbyer si mbështetësi kryesor financiar dhe kontraktori i përgjithshëm i VIA-s. 2% e mbetur i përket 2A Group Sh.pk, një kontraktor vendas i angazhuar fillimisht për punimet e pistës dhe jo si investitor strategjik.
Sipas Mabco-s, kjo çekuilibër është përmbysur nëpërmjet gjykatave shqiptare. Në gusht 2025, Mabco zbuloi se 2A po pretendonte 47% të interesave të kuotave të VIA-s, bazuar në një marrëveshje të supozuar transferimi aksionesh që Mabco thotë se është e pavlefshme dhe nuk është autorizuar kurrë. Si Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ashtu edhe regjistri kombëtar i biznesit i Shqipërisë kanë konfirmuar që atëherë se asnjë transferim i tillë nuk është kërkuar ose miratuar ndonjëherë - një hap i kërkuar sipas marrëveshjes së koncesionit që çdo transferim të hyjë në fuqi ligjore.
Pavarësisht kësaj, gjykatat shqiptare dhanë një sërë masash të përkohshme, shpesh pa u dëgjuar kompania, duke pezulluar të drejtat e saj të votës në VIA. Mabco thotë se sa herë që ka fituar një apel kundër këtyre masave, një urdhër i ri i përkohshëm ka pasuar nga një gjykatë e shkallës së parë, duke rivendosur kufizimet që sapo kishte rrëzuar. Më 26 maj 2026, Mabco fitoi në Gjykatën e Lartë, vetëm që 2A të siguronte masa të reja të përkohshme nga një gjykatë më e ulët brenda disa ditësh, duke e bllokuar përsëri Mabco-n nga rifitimi i kontrollit operativ.
Rezultati praktik është se një aksionar minoritar që zotëron 2% të kompanisë ka zhvendosur një investitor me 98% të aksioneve nga kontrolli i projektit të vet, duke përdorur sistemin gjyqësor si mekanizëm.
Qeverisja e ngrirë, projekti i bllokuar
Pasojat në terren kanë qenë të prekshme. Mabco është përjashtuar nga qeverisja e VIA-s, i është mohuar qasja në vend dhe përfaqësuesit janë larguar në prani të zyrtarëve të Ministrisë. DAA International, e sjellë për të trajtuar certifikimin dhe gatishmërinë operacionale, thuhet se është ndaluar të hyjë në vend dhe pajisjet e zjarrfikësve të nevojshme për certifikim kanë qëndruar të pazhdoganuara në doganë për muaj të tërë.
Mabco ka kërkuar vazhdimisht një audit të pavarur dhe të njohur ndërkombëtarisht për të përcaktuar faktet financiare dhe kontraktuale të mosmarrëveshjes, një hap që do të ishte praktikë standarde në një mosmarrëveshje të kësaj shkalle për një koncesion strategjikisht të rëndësishëm. Këto thirrje kanë mbetur pa përgjigje dhe se Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë, si partnere e shtetit në koncesion, nuk është angazhuar në mënyrë kuptimplote për zgjidhjen e ngërçit gjatë pjesës më të madhe të vitit.
Mabco tani ka paraqitur një njoftim formal mosmarrëveshjeje kundër shtetit shqiptar sipas traktatit dypalësh të investimeve Zvicër-Shqipëri. Konsultimet janë zhvilluar, por Shqipëria deri më tani e ka karakterizuar çështjen si një mosmarrëveshje midis aksionarëve privatë dhe jo si një mosmarrëveshje që kërkon angazhim në nivel shtetëror.
Pjesë e një modeli?
Mosmarrëveshja për aeroportin po zhvillohet në një sfond që do të jetë i njohur për vëzhguesit e Shqipërisë në Bruksel. Investimet mediatike dhe energjetike të investitorit italian Francesco Becchetti në Shqipëri u përfshinë në hetime penale, sekuestrime asetesh dhe revokime licencash pas një mosmarrëveshjeje me qeverinë Rama; Becchetti më vonë fitoi një çmim arbitrazhi nga ICSID kundër Shqipërisë prej më shumë se 100 milionë eurosh për shkelje të detyrimeve të traktatit të investimeve. Ndërkohë, kompanisë çeke të shërbimeve CEZ iu revokua licenca e shpërndarjes së energjisë elektrike në vitin 2013 pas një mosmarrëveshjeje rregullatore, duke shkaktuar arbitrazh ndërkombëtar që përfundimisht u zgjidh - por jo para se të dëmtonte pozicionin e Shqipërisë tek investitorët e infrastrukturës.
Janë ngritur pyetje edhe në lidhje me vetë rekordin e Grupit 2A. Kompania u themelua nga Valon Ademi, një ish-Konsull Nderi i Shqipërisë në Kosovë, i cili është gjithashtu përfaqësues ligjor i Alko-Impex, një firmë ndërtimi kosovare me shumicë pronësie nga babai i tij. Dega në Shqipëri e Alko-Impex ka fituar 52 kontrata të qeverisjes vendore me vlerë rreth 25 milionë euro dhe është përballur me akuza publike për shkelje të tenderëve dhe falsifikim dokumentesh - duke përfshirë edhe në lidhje me një kontratë konsorciumi për një unazë rrugore të Tiranës të ndërtuar me një kosto prej afërsisht 450 milionë eurosh.
Projekti i unazës rrugore është përfshirë në një nga rastet e korrupsionit me profilin më të lartë në Shqipëri. Organi antikorrupsion SPAK akuzoi ish-zëvendëskryeministren Belinda Balluku në tetor 2025 për ndërhyrje në prokurimin publik në shtatë raste ndërtimi rrugësh; që atëherë parlamenti ka bllokuar heqjen e imunitetit të saj, duke marrë kritika nga zyrtarët e BE-së. Administratori i Alko-Impex, Arbër Abazi, i cili thuhet se është i lidhur me Ballukun nga lidhjet familjare, u kontrollua nga SPAK dhe u mor në pyetje në prill 2026.
Pse është e rëndësishme për Brukselin
Asnjë nga këto nuk vërteton se rasti i Aeroportit të Vlorës është diçka tjetër përveçse një mosmarrëveshje tregtare midis aksionarëve. Por modeli - një investitor i huaj me shumicë i lënë mënjanë përmes urdhrave të përsëritur të gjykatës së përkohshme, një kërkese të pazgjidhur për verifikim të pavarur dhe një partner shtetëror që ka refuzuar të angazhohet - është pikërisht lloji i paparashikueshmërisë institucionale që zyrtarët e BE-së e kanë shënuar si shqetësim në procesin e pranimit të Shqipërisë.
Me Tiranën që po bën presion për anëtarësim në BE brenda dekadës, episode të tilla do të lexohen me vëmendje në kryeqytetet evropiane jo vetëm si një mosmarrëveshje për një aeroport, por si një provë e drejtpërdrejtë nëse gjykatat, rregullatorët dhe ministritë e Shqipërisë mund të mbështeten në trajtimin e kapitalit të huaj në mënyrë të paanshme pasi një projekt të kontestohet. Për momentin, aeroporti mbetet i papërfunduar dhe investimi i Mabco-s mbetet, në praktikë, jashtë kontrollit të saj.", shkruan Eureporter./Dosja.al
Foto ilustruese BRUKSEL- Gjykata belge ka dhënë vendimin ndaj anëtarëve të një rrjeti të organizuar të kultivi...
MALËSI E MADHE- Një operacion i mirëorganizuar mes Policisë së Shtetit dhe autoriteteve spanjolle ka çuar në p...
Pamje GJERMANI- Tre shtetas shqiptarë janë arrestuar gjatë një operacioni të gjerë policor në rrugën Spreedorf...
TIRANË- Një operacion i gjerë nga Policia e Tiranës, ka vënë në shënjestër disa subjekte tregtare q&eu...
TIRANË-Policia e Tiranës finalizoi operacionin “Organizatori”, duke arrestuar në flagrancë një 34-vjeçar egjiptian...
Thimjo (Sandri) Rubati SARANDË- Zbardhen detaje të reja në lidhje me atentatin e ndodhur mbrëmjen e kaluar në qytetin e Saran...
Thimjo Rubati SARANDË- Detaje të reja dhe tronditëse kanë dalë në dritë në lidhje me atentatin e armato...
KOSOVË- Policia e Kosovës hodhi poshtë pretendimet, siç tha, të pabazuara, të Dioqezës së Rashkës dhe Priz...
KORÇË– Policia e Korçës ka finalizuar hetimet për ngjarjen e rëndë të ndodhur mbrëmjen e djeshme, ku nj...
TIRANË- Problemet me zemrën janë shndërruar në një pengesë më e madhe për shëndetin në Shqipë...
