LIVE UPDATES
Bota

Analiza e CNN: Çfarë është Hamasi dhe pse po e sulmon Izraelin tani?

Gjatë viteve, grupi ka marrë përsipër shumë sulme ndaj Izraelit dhe është cilësuar si organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Evropian dhe Izraeli. Departamenti Amerikan i Shtetit në vitin 2021 tha se Hamasi merr fonde, armë dhe trajnime nga Irani, si dhe disa fonde që mblidhen në vendet arabe të Gjirit.

11 Tetor 2023, 17:41 Nga f.i
Analiza e CNN: Çfarë është Hamasi dhe pse po e sulmon
foto ilustruese

IZRAEL- Analistët thonë se sulmi i grupit militant palestinez Hamas ndaj Izraelit që filloi të shtunën do të shihet si një pikë kthese në konfliktin palestinezo-izraelit me pasoja të gjera. Në një artikull kushtuar konfliktit CNN shkruan se Izraeli nuk kishte parë sulm të tillë që nga lufta arabo-izraelite e vitit 1948.

Pasi grupi militant i Hamasit depërtoi në terrorin izraelit, vrau qindra ushtarë dhe civilë dhe mori dhjetëra pengje, kryeministri Benjamin Netanyah u zotua për hakmarrje. Hamasi nga ana tjetër tha se ishte i përgatitur për të gjithë skenarët, duke deklaruar se sulmi ishte ndëshkim për ato që i përshkroi si sulme ndaj grave, përdhosjen e xhamisë al-Aksa në Jerusalem dhe rrethimin e vazhdueshëm të Gazës.

Çfarë është Hamasi?

Një organizatë islamike, Hamasi u krijua për herë të parë në vitin 1987. Ishte një degë e Vëllazërisë Myslimane, një grup islamik sunit që u themelua në fund të viteve 1920 në Egjipt. Grupi, si shumica e fraksioneve dhe partive politike palestineze, këmbëngul se Izraeli është një fuqi pushtuese dhe se po përpiqet të çlirojë territoret palestineze. Ai e konsideron Izraelin një shtet të paligjshëm.

Ndryshe nga disa fraksione të tjera palestineze, Hamasi refuzon të angazhohet me Izraelin. Në vitin 1993, ajo kundërshtoi Marrëveshjen e Oslos, një pakt paqeje midis Izraelit dhe Organizatës për Çlirimin e Palestinës (PLO), ku kërkohej nga grupi të hiqte dorë nga rezistenca e armatosur kundër Izraelit në këmbim të premtimeve për një shtet të pavarur palestinez përkrah Izraelit. Marrëveshja themeloi gjithashtu Autoritetin Palestinez (PA) në Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli.

Gjatë viteve, grupi ka marrë përsipër shumë sulme ndaj Izraelit dhe është cilësuar si organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Evropian dhe Izraeli. Departamenti Amerikan i Shtetit në vitin 2021 tha se Hamasi merr fonde, armë dhe trajnime nga Irani, si dhe disa fonde që mblidhen në vendet arabe të Gjirit.

Cila ishte strategjia e Hamasit në kryerjen e sulmeve?

Një objektiv do të ishte rikthimi i çështjes palestineze në axhendën rajonale dhe ndërkombëtare. Loja e re është normalizimi saudio-izraelit dhe ky integrim i ri rajonal. Princi i kurorës saudite Mohammed bin Salman muajin e kaluar pranoi publikisht për herë të parë se negociatat ishin duke u zhvilluar me Uashingtonin për të vendosur ndoshta lidhje me Izraelin, duke thënë se normalizimi po bëhet "më afër" çdo ditë. Normalizimi saudito-izraelit mund të jetë një moment historik për legjitimitetin rajonal të Izraelit pasi mund të nxisë vendet e tjera myslimane të ndjekin shembullin. Arabia Saudite më parë ishte zotuar të mos e njihte Izraelin derisa ai t'u japë pavarësinë palestinezëve.

Hamasi ia ka arritur qëllimit të tij për të rikthyer vëmendjen te kauza palestineze. Grupi mund të jetë gjithashtu duke u përpjekur të shkatërrojë çdo koncept rreth aftësive të tij ushtarake, thonë analistët.

Ndërkohë ushtria izraelite tha të hënën se Hamasi kishte marrë “dhjetëra” pengje dhe Hamasi ka thënë se ka rrëmbyer më shumë se 100 njerëz. Numri i pengjeve të marra dhe fakti që shumë prej tyre janë civilë, tregon se Hamasi po kërkon shumë më tepër sesa një shkëmbim të burgosurish, thanë ekspertët. Në një situatë të mëparshme rrëmbimi, Izraeli shkëmbeu më shumë se 1000 të burgosur për një peng izraelit.

Numri i madh i pengjeve siguron që "kjo nuk është një sulm ushtarak jetëshkurtër që do të shuhet dhe do të harrohet", por që ka implikime politike afatgjata. Si pjesë e fushatës së tij kundër Izraelit, Hamasi prodhoi video propagandistike që dokumentonin sulmin e tij ndaj Izraelit hap pas hapi. Në disa video, luftëtarët e saj mbanin kamera trupore për të filmuar operacionet teksa depërtonin fortifikimet izraelite dhe u panë të veshur me uniforma të stilit komando.

Nga njëra anë, është për të "rrënjosur frikën" në publikun izraelit dhe për të nënkuptuar se udhëheqësit e tyre nuk mund t'i mbajnë ata të sigurt. Nga ana tjetër, është edhe për konsum të brendshëm palestinez. Hamasi ka qenë prej kohësh i kapur në një luftë politike me Autoritetin Palestinez, i cili qeveris Bregun Perëndimor dhe angazhohet në koordinimin e sigurisë me Izraelin.

A mund t'i mbijetojë Hamasi përgjigjes së Izraelit?

Ofensiva në shkallë të gjerë e Hamasit tregon se grupi e di se lufta e ardhshme mund të jetë ekzistenciale, thonë ekspertët. Michael, nga INSS, spekulon se Hamasi mund të ketë qenë duke u përpjekur të provokojë një luftë të gjithanshme me Izraelin dhe mund t'i jetë premtuar mbështetje rajonale nga aleatët e tij nëse kjo ndodh. 

Një zyrtar i lartë i Hamasit, Saleh al-Arouri, gjatë fundjavës tha se grupi militant ishte gati për "skenarin e rastit më të keq, duke përfshirë një pushtim tokësor". Ai tha se pushtimi tokësor do të ishte "më i miri për ne për të vendosur përfundimin e kësaj beteje".

konflikti izrael-palestine

Sondazh

Poll

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen