LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Fitorja e Babish në Çeki mund t’i shkaktojë dhimbje koke BE-së

Babish, ish-kryeministër dhe miliarder, i quajtur shpesh nga mediat “Donald Trumpi çek”, fitoi bindshëm me partinë e tij ANO, e cila mori 35 për qind të votave.

6 Tetor 2025, 11:35 Nga I.A
Analiza: Fitorja e Babish në Çeki mund t’i shkaktojë
Andrej Babish

ÇEKI- Fitorja në zgjedhje këtë fundjavë e populistit të djathtë, Andrej Babish, rrezikon ta kthejë Republikën Çeke në një tjetër problem për Brukselin, pasi ai zhvilloi fushatën me premtimet për të zvogëluar ndihmën për Ukrainën dhe për t’iu kundërvënë politikave të Bashkimit Evropian për çështjet e migracionit dhe mjedisit.

Babish, ish-kryeministër dhe miliarder, i quajtur shpesh nga mediat “Donald Trumpi çek”, fitoi bindshëm me partinë e tij ANO, e cila mori 35 për qind të votave.

Pas fitores, Babish tha se do të përpiqet të formojë një qeveri të pakicës, por se do të zhvillojë bisedime edhe me dy parti të vogla - përfshirë partinë e ekstremit të djathtë, SPD - që mund t’i sigurojnë shumicën në Parlament.

Në Bruksel nuk ka ende panik, pasi disa zyrtarë vlerësojnë se Babish “nuk është as Robert Fico, as Viktor Orban”.

Kjo është një referencë për udhëheqësit e Sllovakisë dhe Hungarisë, të cilët, viteve të fundit, i kanë shkaktuar shumë probleme BE-së, duke zbutur ose bllokuar sanksionet ndaj Rusisë, duke pezulluar ndihmën ushtarake dhe ekonomike për Ukrainën, si dhe negociatat për anëtarësimin e saj në BE, ndërkohë që kanë minuar edhe sundimin e ligjit brenda vendeve të tyre.

Orban ishte lideri i parë në Evropë që e uroi Babishin, i cili shërbeu si kryeministër i Çekisë nga dhjetori i vitit 2017 deri në dhjetor, 2021.

Filip Nerad, i cili ndjek marrëdhëniet midis Çekisë dhe BE-së për Institutin Globsec, thotë për Radion Evropa e Lirë se Qeveria e Babishit do të jetë më kritike ndaj nismave të mëdha të BE-së, si “Marrëveshja e Gjelbër”, e cila synon ta bëjë bllokun neutral ndaj klimës deri në vitin 2050.

Ai shton se Babish kundërshton edhe paktin e migracionit, i cili hyn në fuqi vitin e ardhshëm dhe synon të krijojë një sistem të përbashkët azili në nivel të BE-së.

Megjithatë, ai nuk pritet të pajtohet plotësisht me qëndrimet e Hungarisë dhe Sllovakisë - gjë që lë vend për pak optimizëm se Brukseli mund të bashkëpunojë me Pragën në disa çështje.

“Në përgjithësi, Republika Çeke do të jetë më pak në linjën kryesore të politikave të Brukselit dhe do të bashkëpunojë më ngushtë me Hungarinë dhe Sllovakinë, por nuk pritet që Praga të ndjekë Budapestin dhe Bratisllavën në çdo hap”, thotë Nerad.

Sipas zyrtarëve evropianë dhe çekë, bindja se Babish është ndryshe nga dy homologët e tij të grupit të Vishegradit, bazohet në tri vëzhgime.

Së pari, në mënyrën se si ai i fitoi zgjedhjet.

Ndërsa partia e tij ANO doli qartazi në vend të parë, tri partitë e tjera populiste - SPD-ja, Motoristët dhe Mjaft - morën rezultate më të dobëta sesa pritej.

Partia Mjaft nuk arriti pragun prej 5% për të hyrë në Parlament, duke i hequr kështu Babishit një partner të mundshëm koalicioni.

Edhe pse Babish, i lindur në Sllovaki, mund të synojë të formojë një qeveri të pakicës vetëm me ministra nga ANO-ja dhe me mbështetje politike nga Motoristët dhe SPD-ja, analistët vlerësojnë se negociatat mes këtyre partive do të jenë të vështira.

Për pasojë, Qeveria e tij mund të dalë e brishtë dhe e paqëndrueshme dhe, në fund, ai mund të detyrohet të kërkojë bashkëpunim me partitë më tradicionale që ishin pjesë e Qeverisë në largim.

Së dyti, Babish, edhe pse gjatë fushatës përdori shpesh retorikë kundër BE-së, mund të detyrohet të lëvizë drejt qendrës, për të bashkëpunuar me presidentin properëndimor të vendit, Petr Pavel, i cili është shumë i popullarizuar te çekët dhe pritet të shërbejë si kundërpeshë ndaj tij.

Pavel nuk ka shumë kompetenca ekzekutive, por një prej atyre që ka është miratimi i ministrave të kabinetit. Ai tashmë ka deklaruar se nuk do të pranojë “kandidatë anti-sistem”, nëse duhet të japë miratimin për Qeverinë e Babishit.

Vlen të përmendet, gjithashtu, se disa figura të larta të partisë ANO, si Karel Havlicek dhe Adam Vojtech, konsiderohen më të moderuara dhe kanë pasur reputacion të mirë në Bruksel gjatë periudhave të tyre si ministra të mëparshëm.

Së treti, është vetë Babish. Edhe pse viteve të fundit e ka ashpërsuar kritikën ndaj BE-së dhe bën pjesë në grupin politik evropian që kundërshton drejtimin aktual të politikave të BE-së, ai ka arsye praktike për të mbetur i orientuar drejt Perëndimit.

Interesat e tij të biznesit në bujqësi dhe media janë të lidhura ngushtë me Austrinë dhe Gjermaninë dhe varen nga fondet e mëdha të BE-së. Ai ka bërë gjithashtu përpjekje t’i forcojë marrëdhëniet politike me kryeministren italiane, Giorgia Meloni, dhe me Francën. Për më tepër, ai është zotuar se do të respektojë angazhimin e Republikës Çeke ndaj NATO-s.

“Ne duam ta shpëtojmë Evropën… dhe jemi qartë proevropianë dhe pro NATO-s”, u tha Babish gazetarëve pas fitores në zgjedhje.

Pavel Havlicek, i cili ndjek marrëdhëniet Çeki-BE për Institutin AMO, thotë se “Brukseli ka gjasa ta shikojë votën në Çeki me skepticizëm dhe shqetësim”. Por, ai shton se “do të jetë e rëndësishme që Brukseli të mbetet objektiv dhe ta gjykojë Babishin sipas veprimeve, jo domosdoshmërisht sipas retorikës së tij”.

Një zyrtar i BE-së, që foli për Radion Evropa e Lirë në kushte anonimiteti, tha se fitorja e Babishit ka gjasa ta heqë Republikën Çeke nga roli udhëheqës që ajo ka pasur në disa iniciativa brenda bllokut.

Çekët, konkretisht, kanë udhëhequr një “nismë për municionin”, e cila ka qenë vendimtare për dërgimin e miliona fishekëve në Ukrainë - vendin që po lufton për t’i zmbrapsur forcat pushtuese ruse. Babish ka qenë kritik i fortë i kësaj nisme. Megjithatë, ai e ka lënë të hapur mundësinë që ajo të vazhdojë nën ombrellën e NATO-s.

Për pasojë, është pothuajse e sigurt se ushtarët çekë nuk do të përfshihen në ndonjë mision të ardhshëm paqeruajtës në Ukrainë, ndërsa dërgesat e armëve për Kievin mund të mos jenë më aq të shpejta e të lehta sikurse më parë. Ka, gjithashtu, edhe projekte të tjera që janë udhëhequr nga çekët dhe që mund të shuhen gradualisht.

Për më shumë se një vit, Praga ka ushtruar presion mbi Brukselin që të kufizojë lëvizjen e diplomatëve rusë në vendet e BE-së dhe të vendosë sanksione në nivel evropian ndaj regjimit aktual në Gjeorgji, për shkak të ngecjes në reformat demokratike dhe afrimit të tij me Moskën.

Praga ka luajtur rol të rëndësishëm edhe në krijimin e një kornize të re sanksionesh ndaj veprimeve hibride ruse në botë, si dhe në nxitjen e Kosovës për të aplikuar për anëtarësim në BE./REL

andrej babish

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje