LIVE UPDATES
Bota

Lufta në Iran/ Ndalja e internetit ua vështirëson jetën edhe më shumë qytetarëve

Amnesty International i ka kritikuar autoritetet iraniane për zbatimin e asaj që e quan “errësirë digjitale”, duke e përshkruar qasjen në internet si “të drejtë themelore njerëzore dhe të domosdoshme në kohë konflikti”.

22 Prill 2026, 10:22 Nga E. D
Lufta në Iran/ Ndalja e internetit ua vështirëson jetën edhe
foto ilustruese

IRAN- Mbi 54 ditë janë bërë qëkurse u ndal interneti në Iran, gjë që nënkupton se kjo është ndërprerja më e gjatë e internetit në nivel kombëtar që nga ajo në Libi, e cila kishte zgjatur pothuajse gjashtë muaj gjatë Pranverës Arabe në vitin 2011.

Megjithatë, ky krahasim nuk i pasqyron plotësisht përmasat: popullsia e Iranit prej mbi 90 milionë banorësh është rreth 15 herë më e madhe sesa ajo e Libisë në atë kohë, prandaj, kjo mbase është ndërprerja më e madhe e komunikimeve me urdhër të Qeverisë në histori.

Vëzhguesi i internetit, NetBlocks, e ka përshkruar këtë si “diçka e paparë për nga përmasa dhe ashpërsia në komunikimet e një shoqërie”.

Ndalja filloi më 28 shkurt, menjëherë pas sulmeve ajrore të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit. Prej atëherë, të dhënat publike të rrjetit tregojnë se trafiku ndërkufitar i internetit ka mbetur nën 1 për qind të mesatares së parandërprerjes për pothuajse të gjithë periudhën.

Me fjalë të tjera, për shumicën dërrmuese të iranianëve, qasja në çfarëdo faqe interneti ose aplikacioni jashtë vendit ka qenë praktikisht e pamundur.

Ajo që e dallon këtë ndërprerje nga ajo e janarit nuk është vetëm kohëzgjatja, por edhe arkitektura e kontrollit që Irani e ka ndërtuar rreth saj.

Në vend të ndërprerjes së plotë, autoritetet kanë mbajtur një sistem të ndërlikuar “selektimi”, duke u dhënë qasje vetëm institucioneve, kompanive dhe individëve të parapëlqyer, duke e përjashtuar popullsinë.

Në javët e fundit, ky sistem është formalizuar më tej përmes një skeme me pagesë të quajtur Internet Pro, e cila u lejon pronarëve të bizneseve dhe akademikëve të blejnë qasje në nivelet e para ndërprerjes.

Kritikët e kanë cilësuar këtë si një formë e internetit të ndarë sipas shtresave ose klasave.

Amnesty International i ka kritikuar autoritetet iraniane për zbatimin e asaj që e quan “errësirë digjitale”, duke e përshkruar qasjen në internet si “të drejtë themelore njerëzore dhe të domosdoshme në kohë konflikti”.

Çmimi i shkëputjes

Më 12 prill, Dhoma e Tregtisë e Iranit e mbajti një seancë të përbashkët të komisioneve të saj, duke mbledhur përfaqësues nga Qeveria, Parlamenti dhe sektori privat për t’u përballur me atë që pjesëmarrësit e përshkruan si emergjencë ekonomike që po përshkallëzohet.

Shifrat e paraqitura ishin tronditëse. Afshin Kolahi, kreu i komisionit për ekonominë, përmendi humbje të drejtpërdrejta ditore prej 30 deri në 40 milionë dollarësh, ndërsa dëmet indirekte arrijnë nga 70 deri në 80 milionë dollarë në ditë.

Për t’i bërë më të prekshme përmasat, ai iu referua një ngjarjeje ende të freskët në mendjen e iranianëve: më 2 prill, sulmet ajrore të SHBA-së shkaktuan shembjen e pjesshme të urës B1 në Karaj - urës më të lartë në Iran që lidh Teheranin me periferitë perëndimore - duke vrarë tetë civilë, sipas raportimeve.

Kolahi vlerësoi se rindërtimi i kësaj ure do të kushtojë rreth 20 milionë dollarë.

Ndërprerja e internetit, tha ai, po shkakton humbje të barasvlefshme me shkatërrimin e katër urave të tilla - ose dy termocentraleve me një kosto rreth 3 milionë dollarë për megavat kapacitet prodhues.

Rreth 300.000 deri në 500.000 njerëz të punësuar në biznese të vogla që varen nga interneti rrezikojnë ta humbin vendin e punës, shtoi ai, ndërsa vetëm një pjesë e vogël kanë ndonjë formë sigurimi.

Këto shifra përputhen me vlerësimet nga vetë brenda Qeverisë.

Ministri i Telekomunikacionit, Sattar Hashemi, ka vlerësuar koston ditore për thelbin e ekonomisë digjitale në 35 milionë dollarë, pa përfshirë efektet zinxhir në ekonominë më të gjerë makroekonomike.

Kolahi i paraqiti humbjet në terma që shkojnë përtej ekonomisë.

“Ndalja e internetit në gjithë vendin krijon zemërim të qëndrueshëm në shoqëri”, u shpreh ai gjatë seancës, përpara se t’u drejtonte një pyetje të drejtpërdrejtë zyrtarëve të pranishëm: Çfarë analize për koston apo përfitimin është bërë realisht para marrjes së këtij vendimi?

Pse qasja selektive nuk është zgjidhje

Gjatë seancës gjithashtu pati kritikë më të ashpër ndaj qasjes së “listës selektive”, duke sfiduar jo vetëm vetë ndërprerjen, por edhe zgjidhjen e preferuar të Qeverisë.

Mehdi Omidvar, zëdhënës i Dhomës së Esnafeve të Iranit, argumentoi se rikthimi i qasjes në internet për bizneset, por jo edhe për konsumatorët, nuk ka kuptim. Tregtia digjitale varet nga të dy anët e transaksionit; një shitës me qasje në internet është i pavlerë nëse klienti që përpiqet ta kontaktojë nuk ka internet.

Omidvar e përshkroi internetin si pjesë të pandashme të jetës ekonomike të çdo biznesi aktiv. Ndërprerja e tij nuk e ka prishur thjesht tregtinë; ajo e ka ndalur trajektoren e ekonomisë digjitale të Iranit pikërisht në momentin kur vendet e tjera në zhvillim po e përshpejtojnë atë.

Rreziqet afatgjata, paralajmëroi ai, shkojnë përtej humbjes së të ardhurave. Qasja e ndarë sipas shtresave rrezikon të thellojë përçarjet shoqërore, të dëmtojë besimin në sektorin digjital dhe të përshpejtojë emigrimin e fuqisë punëtore të kualifikuar./REL

lufta ne iran

Sondazh

Poll

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje