LIVE UPDATES
Bota

The Economist: A do të mundet Europa t’i mbajë dritat ndezur këtë dimër?

Popullatat po përgatiten për goditjen energjetike. Britania ka dhënë sinjale se do të reformojë tregun e saj të energjisë, për të frenuar ndikimin e gazit natyror në çmimet e brendshme. Shërbimet franceze u kanë bërë thirrje konsumatorëve që të ulin përdorimin e energjisë “në mënyrë të menjëhershme”.

30 Korrik 2022, 07:39 Nga A.B
The Economist: A do të mundet Europa t’i mbajë dritat ndezur
Banese

Lufta energjetike e Europës po bëhet gjithnjë e më e rëndë. Pasi ndaluan ose premtuan se do të ndalonin importet e naftës ruse, udhëheqësit e grupit të vendeve të G7-ës, thanë se do të kërkonin mënyra për të kufizuar çmimin e saj, si dhe atë të gazit rus, shkruan The Economist.

Popullatat po përgatiten për goditjen energjetike. Britania ka dhënë sinjale se do të reformojë tregun e saj të energjisë, për të frenuar ndikimin e gazit natyror në çmimet e brendshme. Shërbimet franceze u kanë bërë thirrje konsumatorëve që të ulin përdorimin e energjisë “në mënyrë të menjëhershme”.

Një qëllim i manovrave të tilla është që Rusia të privohet nga të ardhurat e nevojshme. Një tjetër është të shmanget kriza energjetike në Europë.

Vetëm një muaj më parë, dukej sikur një krizë e tillë mund të shmangej. Ndërsa Amerika rriti eksportet e Gazit Natyror të Lëngshëm (GNL), pjesa e saj në importet totale të gazit të Europës, u rrit nga 6% në shtator, në 15% në maj, ndërkohë që ajo e Rusisë ra nga 40%, në 24%.

Sidoqoftë, gazi që i nevojitej Europës nga fqinji i saj armiqësor, vazhdonte të vinte. Rusia “mbylli rubinetin” për Bullgarinë, Finlandën dhe Poloninë, pasi ato nuk pranuan që të paguanin në rubla, por gjithsesi, këto shtete nuk blinin shumë gaz. Rezervat e kontinentit po rriteshin me një ritëm rekord.

Më pas ndodhën dy gjëra. Më 8 qershor, një zjarr shkaktoi mbylljen e Freeprot, uzinës së lëngëzimit të gazit në Teksas.

Kjo ndërprerje, e cila pritet të zgjasë 90 ditë, i ka kushtuar Europës 2.5% të furnizimit me gaz. Një javë më vonë, Gazprom, gjiganti energjetik rus, tha se furnizimi në Europë përmes gazsjellësit Nord Stream 1, do të ulej në vetëm 40% të kapacitetit, për shkak të problemit me një turbinë që do të kontrollohej në Kanada (Gazprom fajëson sanksionet). Kjo uli edhe me 7.5% furnizimin e Europës.

Burimet e tjera janë të pakta. Terminalet me gaz natyror të lëngshëm po funksionojnë me kapacitet të plotë. Nuk ka më shumë gaz shtesë që mund të rrjedhë përmes tubacioneve nga Algjeria, Azerbajxhani ose Norvegjia.

Rindezja e uzinës holandeze të gazit, Groningen, e cila dikur furnizonte me gaz po aq sa Nord Stream, por operimi i së cilës u ndal pas një tërmeti, është politikisht e ndërlikuar.

Si rrjedhojë, firma e konsulencës Rystad Energy, llogarit se fabrikat e gazit të BE-së, do të mbushen deri në dy të tretat deri në fund të tetorit, më pak se objektivi i bllokut prej katër të pestat.

Madje ekziston frika se Nord Stream, i cili pritet të shërbejë rregullisht gaz në korrik, nuk do të rifillojë punën, pasi të përfundojë mirëmbajtja. Nëse ndodh kështu, atëherë Europa mund t’i afrohet dimrit me nivele magazinimi në vetëm 60%.

Kjo ngre pyetje në lidhje me aftësinë e kontinentit për të qëndruar i ngrohtë këtë dimër. Për më tepër, prodhimi i energjisë me gaz është bërë burimi margjinal i furnizimit me energji elektrike gjatë vitit të kaluar në Europën Perëndimore, duke nënkuptuar se kostoja është ajo që përcakton çmimet e energjisë në të gjithë rajonin.

Vitin e kaluar, kjo ndodhi pjesërisht për shkak se prodhimi i energjisë së rinovueshme u pengua nga thatësirat (dhe rrjedhimisht nga lumenjtë e tharë) dhe mungesa e erërave të forta.

Këtë herë, problemi është se reaktorët bërthamorë të Francës kërkojnë mirëmbajtje dhe për momentin, po funksionojnë me më pak se gjysmën e kapacitetit të tyre. Kjo gjendje po shteron furnizimin me energji elektrike të Europës, ndërkohë që vala e të nxehtit në jug po rrit kërkesën për ftohje.

Çmimet e energjisë në Francë ishin mesatarisht 197 € (206 dollarë) për megavat/orë në maj, krahasuar me 15 € një vit më parë.

Një mënyrë se si Europa zakonisht përballet me çekuilibrat, është përmes tregtisë. Franca, dikur eksportuesja më e madhe e energjisë në kontinent, tani po blen energji elektrike nga fqinjët. Gazi me shumicë tani është më i shtrenjtë në Gjermani dhe në Europën Lindore, për shkak të pakësimit të furnizimit përmes tubacionit Nord Stream (shih grafikun).

Kjo do të rrisë flukset nga Britania dhe Spanja, të cilat kanë terminale të gazit natyror të lëngshëm. Por nuk do të rrisë furnizimin e përgjithshëm të karburantit dhe energjisë. Për më tepër, më 29 qershor, Britania deklaroi se në rast urgjence, një nga hapat e saj të parë, do të ishte ndërprerja e gazit në Europën Kontinentale.

Kështu, vendet e BE-së po përpiqen të gjejnë alternativa ndaj gazit. Gjermania ka ndryshuar planet për të mbyllur më shumë se një të pestën e termocentraleve me qymyr këtë vit. Austria, Britania, Franca dhe Holanda kanë thënë se mund të vonojnë mbylljen ose të rihapin fabrikat e qymyrit.

Disa nga shtatë termocentralet bërthamore europiane që do të mbylleshin deri në fund të dimrit, mund të vazhdojnë të funksionojnë edhe pak më gjatë. Megjithatë, edhe nëse kjo bëhet, gazi do të vazhdojë të përcaktojë çmimet e energjisë elektrike.

Një kontratë për energjinë “bazë” (d.m.th., jo të rinovueshme) të Gjermanisë në dhjetor, aktualisht tregtohet me 25% mbi kostot e prodhimit të energjisë me gaz, çka tregon se tregu po shtrenjtohet për shkak të krizës së gazit.

Mungesa e vazhdueshme e ofertës do të thotë që kërkesa do të duhet të përshtatet. Çmimet e larta mund të jenë një nga mjetet. Por gjithashtu mund të jetë e nevojshme që të imponohet racionimi për kompanitë e uritura për gaz dhe energji, si prodhuesit e plehrave kimike, qelqit dhe çelikut.

Pyetja se sa drastikë do të jenë këta kufij dhe nëse do të përfundojnë duke u shtrirë edhe te familjet, do të varet nga dy faktorë: temperaturat e dimrit në kontinent dhe shkalla në të cilën Kina do të rimëkëmbet nga masat e Covid-19.

Europa, deri tani, ka qenë vërtet e pafat në luftën e saj energjetike me Rusinë. Kjo duhet të ndryshojë nëse ajo dëshiron që të mbajë dritat ndezur gjatë dimrit./MONITOR

energji europe

Sondazh

Poll

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje