LIVE UPDATES
Bota

Ekonomia në SHBA, 'The Economist': Fatura, fatura, fatura! Kompanitë do vuajnë...

Mirë se vini në tregun amerikan të borxhit të korporatave të vitit 2022. Shpesh, të vetmet bono të rrezikshme që emetohen, janë borxhet e trashëguara të një kohe tashmë të lashtë – kur normat e interesit ishin të ulëta dhe recesioni ishte i paimagjinueshëm.

30 Korrik 2022, 07:26 Nga A.B

Ekonomia në SHBA, 'The Economist': Fatura, fatura, fatura!

Ndërsa normat e interesit rriten dhe ekonomia ftohet, a mund të paguajnë kompanitë borxhet e tyre? Tregjet private në hije mund të fshehin rreziqe, shkruan The Economist

Mirë se vini në tregun amerikan të borxhit të korporatave të vitit 2022. Shpesh, të vetmet bono të rrezikshme që emetohen, janë borxhet e trashëguara të një kohe tashmë të lashtë – kur normat e interesit ishin të ulëta dhe recesioni ishte i paimagjinueshëm.

Gjetiu, tregu me yield të lartë pothuajse ka ndalur. Një borxh me rrezik prej 83 miliardë dollarësh, është emetuar deri tani në vitin 2022, plot 75% më pak se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Një rritje e mprehtë e normave të interesit këtë vit ka ftohur tregjet e kredisë, ka shkurajuar investitorët dhe ka ndërlikuar jetën e bankierëve.

Në janar, Banka e Amerikës, Credit Suisse, Goldman Sachs dhe disa huadhënës të tjerë, ranë dakord që të financonin një marrëveshje prej 15 miliardë dollarësh për dy firma me kapital privat, për të blerë Citrix, një firmë softuerësh.

Ato premtuan të emetonin shumën më të rrezikshme prej 4 miliardë dollarësh të atij borxhi, me një normë interesi maksimal prej 9%. Asokohe, yield-i mesatar i bonove me një vlerësim kredie CCC, një shkallë spekulative, ishte rreth 8%.

Marrëveshja Citrix pritet të mbyllet këtë muaj. Por yield-i i bonove të vlerësuara me CCC, është rritur mbi 14%. Nëse bankierët nuk janë në gjendje të shesin borxhin nën kufirin e normës së interesit, ata duhet të paguajnë diferencën.

“Nëse tregu vazhdon si tani, ata do të humbasin me qindra milionë (apo edhe një miliard) dollarë, vetëm nga kjo marrëveshje”, thotë Roberta Goss nga kompania e investimeve Pretium.

Humbje të tilla të mundshme tregojnë ndikimin që kanë normat më të larta në huamarrjen e kompanive në Amerikë. Bankierët do të humbasin para nga financimet e blerjeve për marrëveshjet që ende nuk janë mbyllur. Kjo do të rëndojë si në fitimet e tyre, ashtu edhe në gatishmërinë për të dhënë hua.

Kompanitë gjithashtu do të vuajnë; pyetja e vetme është se sa. Një rënie e qëndrueshme e normave të interesit gjatë 30 viteve të fundit, i nxiti firmat të merrnin hua në shuma rekord.

Tani kostoja e shërbimit dhe e rifinancimit të borxhit po rritet, fitimet po ulen nga rritja e kostove dhe inventarët po grumbullohen në disa firma, ndërsa kërkesa ngadalësohet. A po afrohet një shpërthim i borxhit të korporatave?

Kriza e fundit e madhe e borxhit të Amerikës, në vitet 2007-‘09, preku banesat. Stoku i borxhit të familjeve në raport me PBB-në, ishte rritur pasi huadhënësit lëshuan në mënyrë agresive kredi hipotekore dhe çmimet e pronave u rritën. Kur normat e interesit u rritën, huamarrësit filluan të mos paguajnë.

Këtë herë duket shumë më pak e mundshme që familjet të jenë huamarrësit në vështirësi. Standardet e kreditimit janë shtrënguar dhe nivelet e borxhit kanë rënë.

Borxhi i familjeve ndaj PBB-së arriti kulmin në nivelin 99% në vitin 2008, por që atëherë, ka rënë në 75%. Në të kundërt, borxhi i korporatave si pjesë e PBB-së, në rreth 80%, ka qenë në ose afër niveleve rekord në dy vitet e fundit (shih grafikun 1).

Për të kuptuar se ku mund të lindin problemet, është e rëndësishme të shihen opsionet e financimit që janë të disponueshme për firmat dhe pronarët e tyre.

Kompanitë amerikane kanë një borxh total me vlerë rreth 12.2 trilionë dollarë. Rreth 6.7 trilionë dollarë nga kjo shumë, janë në bono, kryesisht të emetuara nga firma publike të mëdha ose të mesme. 1.2 trilionë dollarë janë kredi nga bankat dhe 1.1 trilionë dollarë përbëjnë borxhin hipotekor.

Pjesa që mbetet – mbi 3 trilionë dollarë – është financim nga institucionet jo-bankare, dhe përbëhet kryesisht nga kredi private, zakonisht kredi për blerje të kapitalit privat, ose kredi “sindikale”, të cilat e kanë origjinën në banka, por ndahen në copa dhe shiten për investitorët, ose ndonjëherë grupohen në letra të tjera me vlerë.

Tregu i bonove, si burimi më i madh i borxhit, mund të duket si vendi i natyrshëm për të kërkuar telashe. Por firmat që emetuan bono janë “fituese relative” të rritjes së normave të interesit, thotë Eric Beinstein nga Banka JPMorgan Chase, sepse shumica e tyre paguajnë kupon fiks.

Nga bonot e korporatave me vlerë 5 trilionë dollarë, të emetuara që nga fillimi i vitit 2020, rreth 87% paguajnë kupon fiks. Dhe këto norma janë në nivelet më të ulëta të të gjitha kohërave. Kuponi mesatar për një bono me vlerë investimi, është vetëm 3.6% — sa gjysma e normës në fillim të viteve 2000 dhe ende nën nivelin e vitit 2019. Kjo do të mbrojë huamarrësit, ndërsa normat rriten.

Këto bono me normë fikse gjithashtu nuk do të maturohen së shpejti. Pjesa e tregut me yield të lartë (shuma prej afërsisht 1.8 trilionë dollarësh borxh nga emetuesit e nivelit të nën-investimeve, që zakonisht janë kompani më të vogla ose me borxhe të mëdha), përjetoi një valë rifinancimi në vitet 2020 dhe 2021.

Si rezultat, vetëm 73 miliardë dollarë në bono me yield të lartë, do të maturohen në vitet 2022 dhe 2023. Kulmi i maturimit të bonove me rrezik, nuk do të vijë deri në vitin 2029.

Ndikimi i normave në rritje ka të ngjarë të jetë shumë më i madh në tregjet e huave sindikale dhe të borxhit privat, që zakonisht lëshojnë borxhe me normë të ndryshueshme.

Ata kanë përjetuar gjithashtu rritje të jashtëzakonshme. Midis viteve 2015 dhe 2021, vlera e bonove me yield të lartë, u rrit me 15%. Në të kundërt, kreditë për rifinancim, një nëngrup i rrezikshëm i kredive sindikale, u rritën me rreth 50%. Kredia private është dyfishuar në madhësi (shih grafikun 2).

John Kline nga New Mountain, një firmë private krediti, argumenton se pjesa në rritje e tregut të kredisë private, është një reflektim i faktit se ajo u ofron emetuesve sigurinë e çmimit dhe është “shumë më e lehtë për t’u trajtuar” sesa një kredi bankare përmes një procesi të ndërlikuar, ose emetimi i një bonoje.

Ai thekson se ditët barbare të dyqaneve me kapital privat që përdorin firmat me raporte të borxhit ndaj vlerës totale prej 85%, kanë kaluar prej kohësh. Raporti mesatar i borxhit ndaj vlerës totale për marrëveshjet me kapital privat, vitin e kaluar, ishte rreth 50%.

Gjithsesi, ky raport është më shqetësues nëse marrim parasysh se sa shumë mund të kenë rënë vlerësimet e kapitalit privat këtë vit (shifrat formale rishikohen rrallë, ndryshe nga vlerësimet e tregut publik). Dhe duket se ka ardhur një rrezik i ri.

Krahasuar me fitimet e firmave që ata blenë, nivelet e borxhit duken shumë më të larta: të barabarta me një mesatare sa gjashtëfishi i fitimit bruto operativ, pak më i lartë se rekordi i arritur në vitin 2019, apo edhe në 20 vitet e fundit.

“Sa herë që një treg rritet shpejt, mund të ketë një lloj ndërgjegjësimi në rast se mjedisi ndryshon”, thotë zoti Beinstein. Sfida, shton ai, është të ruash çdo hollësi ose të dhënë mbi marrëveshjet private.

Në sfondin e tregjeve publike në lulëzim, është mjaft e lehtë të gjesh prova që tregojnë se kompanitë nuk përballen me një krizë të afërt. Problemi është se një pjesë e borxhit qëndron e fshehur në hije./MONITOR

ekonomia ne shba shba

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta