LIVE UPDATES
Ekonomi

Kursi i këmbimit dhe paga minimale, eksportet po humbin konkurrueshmërinë

Vitin e kaluar, humbjet nga kursi i këmbimit ishin 5-6% e të ardhurave nga eksporti. Paga minimale në harkun kohor të një viti është rritur me 33%, teksa nga viti 2017 deri më 2021 ishte rritur me 25%.

16 Prill 2023, 07:16 Nga A.B

Kursi i këmbimit dhe paga minimale, eksportet po humbin

Një njërën anë, humbjet nga kursi i këmbimit, në tjetrën, rritja e pagës minimale, po i bëjnë eksportet shqiptare jokonkurruese në tregjet ndërkombëtare.

Bizneset në sektorin e fasonit po lajmërojnë se ka filluar largimi i klientëve.

Alban Zusi, nga Shoqata e Eksportuesve, thotë se rritja në një kohë të shkurtër e kostove që po vijnë nga kursi i këmbimit dhe paga minimale, i kanë mbinxehur fabrikat në Shqipëri, që prodhojnë për eksport, pasi nuk po munden t’i kalojnë ato në çmime.

Vitin e kaluar, humbjet nga kursi i këmbimit ishin 5-6% e të ardhurave nga eksporti. Paga minimale në harkun kohor të një viti është rritur me 33%, teksa nga viti 2017 deri më 2021 ishte rritur me 25%.

Në pranverë të vitit të kaluar, paga minimale ishte 30 mijë lekë.

Me vendim të posaçëm, qeveria e rriti atë në prill në 32 mijë lekë. Me një vendim të dytë në shtator të vitit 2022, paga minimale u bë 34 mijë lekë.

Me VKM-në e fundit, që hyri në fuqi më 1 prill, arriti në 40 mijë lekë. Rritja e fundit ishte edhe më agresive, me 6 mijë lekë, pasi pragu ndryshohej me nga 2 mijë lekë.

Bizneset e sektorit fason janë të alarmuar, pasi rritja e pagave ka hyrë në fuqi pas negocimit të çmimeve me furnitorët.

“Brenda një viti kemi negociuar shtrenjtimin e çmimeve për çdo sezon, nuk mund ta bëjmë më”, – tha Eva Laro, e cila drejton fabrikën e këpucëve, ProDyn.

Znj. Laro tha se, rritja e pagës minimale erdhi në një moment të vështirë kur sezoni nisi me rënie të porosive, për shkak tkurrjes të ekonomisë globale.

Ajo thotë se shumë fabrika do të përballen me vështirësi për shkak të rritjes së kostove të pagave dhe rënies së porosive.

Ndërkohë që është rritur interesi nga industria e modës në Europë për të zhvendosur prodhimin në Indi, Afrikë dhe Lindjen e Mesme.

Kryetari i ProEksport Albania, Edvin Prençe, pohoi se nga ndryshimet, përfituesi më i madh do të jetë shteti, ndërsa rritja do të rëndojë kostot e tyre.

“Me rritjen nga 1 prilli të pagës minimale, gradualisht do të rritet paga edhe për punonjësit që paguhen 40,000 lekë, pasi nuk mund të jetë në nivele të njëjta me një punonjës që ka përvojë profesionale dhe produktivitet.

Nivelin e pagës minimale e kalojnë 30 deri në 40% e punonjësve të sektorit. Pra rritja dhe kostoja e një biznesi të sektorit do të jetë më e lartë.

Kjo do të jetë gropa më e madhe për sektorin fason. Rritja e pagës minimale rrezikon të kthehet në bumerang. Në kahun tjetër është e nevojshme të bëhet kjo rritje.

Por që barra të mos rëndojë vetëm te biznesi, duhet të shoqërohet me lehtësi fiskale, me qëllim që të rritet produktiviteti dhe konkurrueshmëria, në cilësi dhe makineri të reja”, tha ai.

Z.Prençe tha se, përveç rritjes së kostove nga paga minimale, rënia e euros është një shqetësim madhor për industrinë, kur në shtetet fqinje si Serbia apo Maqedonia e Veriut, kursi është i fiksuar dhe i mbrojtur me ligj.

Mungesa e punonjësve, produktiviteti i ulët, amortizimi i impianteve prodhuese dhe rritja e karburantit që ndikon në shtimin e kostos së transportit të punonjësve dhe të mallrave po mban peng produktivitetin.

“Këto elemente na bëjnë jo vetëm të humbasim konkurrueshmërinë në Ballkan, por edhe kontratat afatgjatë dhe solide me markat europiane, që po orientohen drejt vendeve afrikane apo Uzbekistan me çmime më të ulëta dhe më shumë punonjës se manifaktura ‘Made in Albania’ e veshjeve dhe këpucëve”, pohoi Prençe.

Volumi i eksporteve në trend rënës

Rritja në vlerë e eksporteve, për shkak të çmimeve të larta në dy vitet e fundit, sidomos pas luftës në Ukrainë, ka zbehur vëmendjen mbi eksportet në sasi, të cilat janë me rënie që prej vitit të kaluar, duke vijuar edhe në fillim të këtij viti.

INSTAT raportoi se në dymujorin e parë 2023, eksportet e mallrave arritën vlerën 80 miliardë lekë, me rritje vjetore 11,2%, por sasia e tyre është përkeqësuar.

Në janar-shkurt 2022, nga të dhënat zyrtare, mësohet se sasia e eksporteve ka shënuar rënie me 2.4%. Në këtë periudhë u eksportuan 565,6 mijë tonë mallra, nga 579,5 mijë tonë në dymujorin e parë 2022.

Grupi me volumin më të madh të eksporteve janë mineralet dhe lëndët djegëse, të cilat dominojnë 62% të eksporteve në sasi. Ky grup shënoi rënie të sasisë me 3.5% në dymujorin e parë.

Por në përqindje, rënien më të madhe e ka shënuar grupi “Produktet kimike dhe plastike” me 39% në krahasim me dymujorin e parë të vitit 2022, më tej prodhimet e drurit dhe të letrës shënuan rënie të sasive me 27%.

Shqetësues mbetet fakti se rënia ka përfshirë edhe grupin e tekstileve dhe këpucëve me 3.5% këtë tremujor. Në dymujorin e parë 2023 u eksportuan 9,491 tonë veshje dhe këpucë, nga 9,831 tonë vitin e kaluar në të njëjtën periudhë.

Fasonët pohuan vështirësi në dymujorin e parë 2023. Fabrikat raportuan ikje të klientëve, për shkak se ata nuk po pranojnë çmimet e reja të prodhimit në Shqipëri.

Situata duket se do të përkeqësohet me rritjen e pagës minimale, e cila do të rrisë kostot e aktivitetit më tej.

Rënia e eksporteve në sasi nisi që vitin e kaluar. Më 2022 u eksportuan 11% më pak mallra se në vitin 2021.

Megjithëse rënia ishte e përqendruar në grupin e lëndëve djegëse dhe mineraleve që u ndikuan nga çmimi i ulët i naftës në tregjet ndërkombëtare, ritmet e rritjes ishin shumë të ulëta në grupet e tjera që përfaqësohen nga industria përpunues.

Eksportet e tekstilit dhe këpucëve në sasi u rritën me vetëm 6% vitin e kaluar, duke zbritur nga rritja dyshifrore në të kaluarën.

Eksportuesit shqiptarë kanë rritur ankesat rreth kostove të larta që po vijnë nga paga minimale, efektet negative të zhvlerësimit të euros dhe mungesën e fuqisë punëtore.

Të tre këto elemente po godasin sektorin e prodhimit, i cili e ka të bazuar aktivitetin në krahun e lirë të punës./MONITOR

kursi i kembimit

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje