LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse prodhohet më shtrenjtë në Shqipëri?  

Në muajin prill, për shkak të konfliktit me çmimet nga fabrikat, nuk u ble qumësht te fermat e mëdha dhe të mesme.

15 Qershor 2024, 07:16 Nga r.ll
Pse prodhohet më shtrenjtë në Shqipëri?  
foto ilustruese

TIRANË- Kostot e larta të prodhimit po ndikojnë negativisht në industrinë vendase të lëndëve të para dhe po e shtyjë atë përpunuese drejt importeve. Më e dukshme kjo tendencë është në industrinë e përpunimit të qumështit.

Si për drejtuesit e fabrikave të përpunimit, edhe ekspertët e blegtorisë, heqja e skemës së TVSH-së së kreditueshme, informaliteti i lartë i shitjes së qumështit nga fermeri dhe subvencionet e ulëta krahasuar me rajonin janë problematikat kryesore që po shkaktojnë vështirësi jo vetëm për blegtorët dhe fabrikat e përpunimit, por për ekonominë në tërësi.

Në muajin prill, për shkak të konfliktit me çmimet nga fabrikat, nuk u ble qumësht te fermat e mëdha dhe të mesme.

Të vetmit që shisnin qumësht me çmim 60 lekë pa TVSH për litër ishin fermat e vogla. Ulja e çmimit të shitjes detyroi blegtorët të dalin dy herë në protestë, në mbrojtje të prodhimit tyre, duke kërkuar më tepër subvencione nga shteti shqiptar.

Përpunuesit më të mëdhenj në vend pohojnë se çmimi i qumështit të prodhuar në vend është 38 cent më i shtrenjtë se qumështi i importuar si lëndë e parë, nga Sllovenia, Serbia apo Hungaria, dukë përfshirë taksat dhe kostot e transportit.

“Ne mbledhim vetëm qumësht lope dhe për momentin e grumbullojmë nga fermeri vendas, me çmim nga 60 deri në 66 lekë pa TVSH në varësi të cilësisë.

Qumështin e kemi marrë nga 3 fermat më të mëdha, furnizues të tjerë kemi edhe rreth 50 ferma të mesme dhe janë me qindra ferma të vogla.

Për momentin, qumështi në shtetet si Sllovenia, Hungaria etj., gjendet më lirë, pasi ata kanë produktivitet më të lartë në stalla dhe kosto më të ulët sesa fermeri vendas”, pohon Luis Ndreka, nga kompania ADG (ish-Lufra).

Ervin Resuli analizon se arsyeja kryesore e kostos së lartë të prodhimit në Shqipëri mbeten subvencionet e ulëta që shteti jep për fermerët krahasuar me rajonin.

“Në Serbi, shteti e subvencionon fermerin 350 euro për lopë + 17 lekë për litër qumësht të prodhuar (në 2023 subvencioni për litër qumësht të prodhuar nga 15 lekë u rrit në 17 lekë në 2024).

Në total për 6 mijë litra qumësht të prodhuar në vit nga 1 krerë lopë + subvencionin për krerë, në total fermeri subvencionohet 1,350 euro për lopë. Me këtë nivel subvencioni, fermeri në Serbi fitimin e ka të mbrojtur nga shteti.

Prandaj dhe qumështin e shet më lirë sesa fermeri shqiptar, pothuajse në koston e prodhimit.

Në Kosovë, subvencionet arrijnë 600 euro për 1 krerë lopë. Në Maqedoninë e Veriut, fermeri subvencionohet 250 euro për krerë lopë + 10 lekë për litër qumësht lope të prodhuar. Në total, përfiton në vit 900 euro subvencionim për qumështin.

Në Shqipëri, blegtori shqiptar përfiton 10,000 lekë për krerë lopë + naftën falas. Në total, subvencioni i përfituar për lopë arrin 120 euro në vit.

Pra subvencionet e dhëna në Shqipëri për blegtorët janë në nivele shumë të ulëta, të cilat e bëjnë të pamundur prodhimin me kosto të lirë”.

Edhe Gerald Zyfi, administratori i punishtes “Zyfi Farm”, thotë se problematika kryesore te çmimi i lirë i qumështit të grumbulluar mbeten subvencionet shumë të ulëta që jepen nga shteti për fermerët në krahasim me rajonin.

“Në Shqipëri, mungon dhënia e subvencionit të qumështit për litër të prodhuar, ndërsa subvencionet e dhëna për krerë janë “lëmoshë”. Ndërsa çmimi vijon të mbetet më i lartë për fermerin, pasi kostot e prodhimit janë më të lartë krahasuar me rajonin”, pohon ai.

Shoqata e Industrisë së Përpunuesve Shqiptarë ka paralajmëruar më herët se nëse situata vazhdon në të njëjtën formë, atëherë produktet e importit do të jenë edhe më të pranishme në tregun tonë, duke nxjerrë jashtë tregut produktet vendase, të cilat nuk do të jenë më të pëlqyeshme nga konsumatori dhe kompanitë prodhuese shqiptare detyrimisht do të shkojnë drejt një falimenti të sigurt.

“Nëse qeveria nuk do të shtojë subvencionet e duhura për blegtorët, në mënyrë që të kenë kosto më të ulëta për prodhimin e qumështit, çka do të sillte çmim, të njëjtë ose shumë të përafërt, të qumështit të blegtorëve shqiptarë me çmimin e qumështit të freskët nga blegtorët e rajonit/BE dhe nëse nuk do të ketë çmime të njëjta për naftën, energjinë elektrike, gazin, sektorit të përpunimit të qumështit do t’i shtohen vështirësitë.

Si pasojë, produktet e importit do të dominojnë dhe do të jenë të pranishme çdo ditë dhe më tepër në raftet e marketeve, supermarketeve dhe në tavolinat e konsumatorëve shqiptarë”, pohoi më herët shoqata.

Heqja e skemës së kreditueshme të TVSH-së

Për drejtuesit e fermave të mëdha, njohës të sektorit, gremina ka nisur që me heqjen e skemës së TVSH-së së kreditueshme.

“Shumica dërmuese e fermave të vogla shesin qumështin pa faturë, pra operojnë totalisht në informalitet. Nëse një përpunues blen qumësht nga ferma e vogël e palicencuar, sipas ligjit duhet të lëshojë autofaturë për mallin e blerë dhe do të fillojë me -20%, që në këtë mënyrë ka vrarë veten.

Në këtë situatë, kur fermerët e vegjël nuk janë të formalizuar, kjo fabrikë që blen qumësht nga një fermë e vogël informale ka dy mënyra për të vepruar, ose do të blejë në të zezë dhe do të shesë edhe vetë në të zezë, ose do të blejë qumësht jashtë me çmim më të lirë.

Ku është shteti në zgjidhjen e kësaj situate? Skema për kreditimin e TVSH-së ndihmonte në formalizimin e fermerit të vogël, ndërsa autofaturimi është vetëvrasje”, pohoi një nga drejtuesit e fermave më të mëdha me lopë, dele dhe dhi në vend.

Përfaqësuesit e sektorit kanë ngritur shpeshherë shqetësimin për rritjen e kostove të prodhimit nga heqja e skemës së TVSh-së së kreditueshme. Në 2017, rimbursimi i TVSH ishte 20%.

Skema e rimbursimit të TVSH-së iu mundësonte përpunuesve kompensimin e TVSH-së së zbritshme kur blinin mall të shoqëruar me faturë tatimore nga fermerët.

Kompensimi me 20% i TVSh-së për periudhën tatimore, iu linte marzh të lartë fitimi përpunuesve, edhe kur e blinin qumështin nga fermeri me çmim të lartë. Më pas, nga 2019 deri në 2022, TVSH e kreditueshme u ul nga 20% në 6%.

Ndryshimet fiskale të 2019-s sollën uljen e nivelit të TVSh-së 6% në blerje (faturim me 6% të TVSH për qumështin që blihet nga fermerët) dhe 20% TVSH e shitjes për produktet e bulmetit. Ndërsa prej vitit 2022, TVSH e kreditueshme u bë 0%.

Shoqata e Industrisë së Përpunuesve propozoi se heqja e skemës së TVSH-së së kreditueshme të zëvendësohej me një skemë të ngjashme me vendet e rajonit, që TVSH-ja të faturohet e njëjtë si në blerje, ashtu edhe në shitje, në nivelet 6 ose 9%.

Kërkesa e tyre nuk u miratua nga Ministria e Financave, në hartimin e buxhetit të vitit 2022. Heqja e skemës së TVSh-së së rimbursueshme u zëvendësua me dhënie të subvencioneve direkte deri në 10,000 lekë për krerë bagëtish apo lopësh.

Përpunuesit paralajmëruan se dhënia e subvencioneve direkte për krerë nuk do ta lehtësonte në kosto fermerin shqiptar, kur në të gjithë rajonin aplikohen dhënie subvencionesh për litër qumësht të prodhuar.

Krahas vendimmarrjes për heqjen e skemës së TVSh-së së rimbursueshme tek agropërpunuesit, u miratua edhe vendosja e TVSH-së së inputeve bujqësore 10%, ku prej 2018-s ishte zero.

Gjithashtu nga 1 korriku 2022 u vendos edhe akcizë 6 lekë për litër për gazin, duke shtuar koston e prodhimit nga fabrikat e qumështit./monitor

prodhimi ne shqiperi

Sondazh

Poll
Ekonomi 15 Qershor 2024, 07:14 r.ll

Qumështi i importit “mbyt” prodhuesit

foto ilustruese TIRANË- Qumështi i prodhuar nga fermeri vendas vijon të mbetet më i shtrenjtë, krahasuar me qumështin e prodh...

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci