LIVE UPDATES
Insights

Analiza e REL: Saga e Maqedonisë së Veriut, mësim për të tjerët

Kuvendi i Maqedonisë së Veriut, me 68 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim, miratoi të shtunën një propozim të Francës, për zgjidhjen e një kontesti rreth gjuhës dhe historisë midis Shkupit dhe Sofjes, që i hap rrugë integrimit të mëtejshëm evropian të Maqedonisë së Veriut.

17 Korrik 2022, 08:20 Nga d.a.
Analiza e REL: Saga e Maqedonisë së Veriut, mësim për
Foto Ilustruese

Gati 17 vjet pasi mori statusin e vendit kandidat për BE, Maqedonia e Veriut, më në fund, duket se do të nisë negociatat për anëtarësimin në bllok.

Kuvendi i Maqedonisë së Veriut, me 68 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim, miratoi të shtunën një propozim të Francës, për zgjidhjen e një kontesti rreth gjuhës dhe historisë midis Shkupit dhe Sofjes, që i hap rrugë integrimit të mëtejshëm evropian të Maqedonisë së Veriut.

Kompromisi parasheh një përpjekje për të ndryshuar Kushtetutën maqedonase, me qëllim që të njihet pakica bullgare, por lë shumë çështje të ndjeshme për t’u zgjidhur midis Shkupit dhe Sofjes. Thuhet se lë të hapur njohjen bullgare të gjuhës maqedonase.

Do të duhej të ishte arsye për festë, jo vetëm për Shkupin, por edhe për Bashkimin Evropian, që, më në fund, duket se ka kthyer në jetë procesin e zgjerimit të tij.

Megjithatë, zvarritjet e vjetra me dekada ka të ngjarë të lënë një shije të hidhur - dhe, ç’është më e keqja, mund të diktojnë tonin e Maqedonisë së Veriut në negociatat e ardhshme me bllokun.

Vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, që synojnë BE-në, ashtu si edhe vendet e saposhpallura kandidate - Moldavia dhe Ukraina - mund të mësojnë një apo dy gjëra nga Maqedonia e Veriut, kur bëhet fjalë për udhëtimin e tyre drejt Brukselit.

Kjo sagë e vazhdueshme u ka treguar atyre se nuk mjafton të bësh reforma brenda vendit, për të përmbushur standardet e BE-së. Më e rëndësishme, ndoshta, është zgjidhja e çdo çështjeje të hapur dypalëshe me vendet anëtare të BE-së.

Pak vendeve u është dashur të përballen me aq shumë sfida - sa Maqedonisë së Veriut - në përpjekjet e tyre për t’iu bashkuar organizatave perëndimore.

Më e madhja ka ndodhur në vitin 2019, kur Maqedonia ka ndryshuar emrin e saj në Maqedoni të Veriut, duke zgjidhur kështu një mosmarrëveshje me fqinjin e saj jugor, Greqinë. Kjo, pastaj, ka hapur rrugë për pranimin e Shkupit në NATO, në vitin 2020.

Me ndryshimin e emrit, procesi i pranimit të Maqedonisë së Veriut në BE ka mundur të nisë qe atëherë, por edhe Maqedonia e Veriut, edhe Shqipëria - rrugët e të cilave drejt anëtarësimit në BE janë të lidhura - është dashur të presin edhe një vit, pasi Franca nuk ka qenë e kënaqur me mënyrën se si është projektuar procesi i përgjithshëm i zgjerimit të bllokut.

Për të qetësuar Parisin, Brukseli ka bërë disa ndryshime kozmetike, edhe pse shumë diplomatë të BE-së kanë thënë se shtyrja ka pasur të bëjë më shumë me nervozizmin e presidentit të Francës, Emmanuel Macron, rreth zgjedhjeve lokale në vendin e tij.

Më pas kanë nisur kundërshtimet e Bullgarisë ndaj Maqedonisë së Veriut, duke bllokuar fillimin e bisedimeve të pranimit midis Shkupit dhe BE-së.

Shqetësimet kryesore të Sofjes kanë të bëjnë me zbatimin e ngadaltë të Traktatit të Miqësisë, të nënshkruar mes dy shteteve në vitin 2017; me represionin e supozuar të pakicës bullgare në Maqedoninë e Veriut dhe me origjinën dhe statusin e gjuhës maqedonase, të cilën Sofja e konsideron si një dialekt të bullgarishtes.

Në propozimin francez, të paraqitur në fillim të verës, kur Franca mbante ende kryesimin e Këshillit të Bashkimit Evropian, disa, por jo të gjitha nga këto çështje, trajtohen.

Më e rëndësishmja është se, përpara se të fillojë bisedimet e pranimit me Brukselin, Shkupi duhet të ndryshojë Kushtetutën e tij - këtë herë për të përfshirë një referencë për pakicën e tij bullgare.

Në propozimin francez ka edhe referenca që lidhen me Traktatin e Miqësisë, të cilat lënë të kuptohet se çështjet e diskutueshme historike dhe arsimore, do të vazhdojnë t’i ndjekin marrëdhëniet mes dy fqinjëve.

Disa zyrtarë të BE-së, që kanë folur për Radion Evropa e Lirë, mendojnë se propozimi i paraqitur nga Franca është “i padrejtë” për Shkupin, por askush nuk duket se ka ndonjë ide më të mirë.

Vlen të kujtohet se Qeveria pro-reformiste në Sofje është rrëzuar në qershor, sepse propozimi francez është parë si shumë “pajtues”.

Një diplomat i BE-së, i cili ka dashur të mbetet anonim, sepse nuk ka qenë i autorizuar për të folur për këtë çështje, ka thënë: “Nëse Shkupi nuk pajtohet me këtë [propozimin francez], ai do të lëngojë në të njëjtin vend edhe për një dekadë tjetër. Së paku”.

Qeveria e re e Bullgarisë mund të kërkojë lehtësisht më shumë dhe ta bllokojë procesin edhe një herë.

Dhe, vetë fakti që 27 vendet anëtare të BE-së po konsiderojnë seriozisht shkëputjen e Shqipërisë nga Maqedonia e Veriut në procesin e anëtarësimit në BE, ka nxjerrë në pah presionin që ka pasur Shkupi nga të gjitha anët për të rënë dakord me propozimin francez.

Në fund të fundit, kështu duken marrëdhëniet asimetrike midis anëtarëve të BE-së dhe atyre që shpresojnë të hyjnë në BE. Shtetet anëtare të BE-së kërkojnë, kandidatët veprojnë. Thjesht, vendet e BE-së kanë shumë dëshirë të marrin gjithçka që munden nga vendet tjera. Kërkesat mund të bëhen edhe para fillimit të bisedimeve të anëtarësimit. Kur ato fillojnë, vendi kandidat duhet të fillojë pastaj procesin e ngadaltë të miratimit të legjislacionit të BE-së, i cili është i ndarë në mbi 30 kapituj.

Njëzet e shtatë shtetet anëtare të BE-së duhet të vendosin unanimisht se kur hapen dhe kur mbyllen ata kapituj./REL/

miratohet propozimi francez rruga e maqedonise se veriut drejt be

Sondazh

Poll
Insights 16 Korrik 2022, 08:14 e.k

Gara e pushimeve në rrjetet sociale

Foto ilustruese TIRANË-  Nga Edlira Çepani Në një bisedë mes miqsh ku të parët pyesin “Ku keni qenë ...

Insights 12 Korrik 2022, 11:32 Ervin Sefa

Një dekoratë e munguar…

Foto ilustruese Ka shume vite që Institucioni i Presidentit të Republikës që ka si objekt të rëndësishëm te aktivit...

Insights 11 Korrik 2022, 12:33 k.m.

Çfarë po ndodh në Kaliningrad?

Foto ilustruese Moska gjendet në mesin e një konflikti tjetër në Evropën Lindore, teksa Lituania vendosi të ndalojë disa...

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!