LIVE UPDATES
Insights

Kriza e çmimeve dhe qeveria që fshihet si struci

Çmimi i betonit, një nga zërat më të rëndësishëm tek materialet e ndërtimit është rritur me 30 për qind në terma vjetorë, nga 65-70 euro për metër kub që shitej vjet në 85-90 euro për metër kub tani.

10 Qershor 2022, 13:20 Nga Klodian Tomorri
Kriza e çmimeve dhe qeveria që fshihet si struci
Klodian Tomorri

Pas debatit në Parlament për krizën e çmimeve, kryeministri Edi Rama publikoi një grafik, ku tregohej se Shqipëria është vendi me rritjen më të ulët të çmimeve në rajon. Sipas grafikut, që më vonë u shpërnda nga e gjithë shpura qeveritare, në Shqipëri çmimet janë rritur 6.2 për qind në terma vjetorë, ndërsa në vendet e rajonit rritja është deri në 13 për qind. Burimi i të dhënave ishin institutet respektive të statistikave.

Si rregull të dhënat e prodhuara nga institucionet zyrtare të ngarkuara me ligj merren të mirëqëna dhe nuk mund të sfidohen pa prova të forta për manipulim. Por këtë herë, INSTAT po i nxjerr sytë vetes. Merrni vetëm një shembull; indeksin e kushtimit në ndërtim. Sipas INSTAT, çmimet e materialeve të ndërtimit në tremujorin e parë të vitit ishin vetëm 6 për qind më të larta se një vit më parë. Por çfarë ndodh në terren?  

Çmimi i betonit, një nga zërat më të rëndësishëm tek materialet e ndërtimit është rritur me 30 për qind në terma vjetorë, nga 65-70 euro për metër kub që shitej vjet në 85-90 euro për metër kub tani. Çmimi i hekurit është rritur me më shumë se dy herë, nga 500 euro për ton një vit më parë në gati 1200 euro aktualisht. Çmimi i i tullave është trefishuar, nga 28 lekë për tullë një vit më parë në rreth 90 lekë për copë tulle aktualisht.

Të gjitha këto çmime janë lehtësisht të verifikueshme. Megjithatë INSTAT i ponderon dhe e nxjerr rritjen mesatare 6 për qind. Kjo është dhe historia e inflacionit që del dy herë më pak se vendet e tjera. E nëse krahasimi i realitetit në terren me treguesit e INSTAT nuk mjafton, ka dhe një fakt tjetër që ekspozon farsën e shifrave zyrtare me çmimet.

Ditët e fundit qeveria ka dërguar në Kuvend një projektligj për të kompesuar nga 5 deri në 30 për qind materialet e ndërtimit për kompanitë që kanë fituar tendera publikë. Nëse sipas INSTAT, çmimet janë rritur e materialeve të ndërtimit janë rritur me vetëm 6 për qind, atëherë çdo kompesim mbi këtë vlerë që qeveria do të bëjë për fituesit e tenderave është automatikisht vjedhje dhe abuzim me paranë publike.

Tani kë duhet të besojmë? INSTAT-in që thotë se çmimet e materialeve të ndërtimit janë rritur me 6 për qind apo qeverinë që do kompesojë deri në 30 për qind. Sepse këto janë dy fakte që nuk mund të bashkëjetojnë me njëra tjetrën.

Grafiku, që e nxjerr Shqipërinë si vendin me rritjen më të ulët të çmimeve në rajon mund t’i shërbejë qeverisë për propagandë. Por loja e strucit me kokën në rërë nuk ka asnjë vlerë për qytetarët. Tani të kthehemi tek realiteti.

Kriza aktuale e çmimeve është një dallgë shumë e madhe. Dhe fatkeqësisht paralelizmat historikë janë të zymtë. Aktualisht situata e ekonomisë globale ngjan shumë me atë të viteve 70. Në atë kohë, kriza e çmimeve ishte rezultat i dy faktorëve. Shpenzimeve të larta qeveritare në vitet 60 dhe fatit të keq, kur vendet arabe të OPEC vendosën embargo nafte ndaj SHBA. Këtë herë situata është thuajse identike. Shpenzimet e larta qeveritare për pandeminë janë kombinuar po me fatin e keq të luftës në Ukrainë.

Kriza e viteve 70 e mbajti botën të mbërthyer në një spirale të çmendur inflacioniste për gati dy dekada. Ky është dhe risku më i madh i botës sot. Sigurisht qeveria shqiptare nuk ka përgjegjësi në krizën botërore të çmimeve. Por ajo ka përgjegjësinë dhe detyrimin për të zbutur pasojat e saj duke menaxhuar sa më mirë burimet ekonomike të vendit.

Në finale e gjitha sfida është që kriza e çmimeve mos të shndërrohet në një krizë prodhimi. Nëse çmimet vazhdojnë rriten ato gërryejnë fuqinë blerëse të familjeve duke rrudhur konsumin dhe kërkesën agregate në ekonomi. Një qeverie e përgjegjshme do duhet të zbusë renien e fuqisë blerëse tek familjet përmes rritjes së transfertave buxhetore, që nga rrogat, pensionet dhe transfertat sociale. Kurse një qeveri që fsheh kokën si struci, bën propagandë me grafikët e rremë të INSTAT.   

klodian tomorri kriza e cmimeve

Sondazh

Poll
Insights 7 Qershor 2022, 15:28 Edi Lesi

Piluri, çatia e botës për 3 ditë!

Pilur Sot Piluri është gdhirë si gjithë fshatrat e Labërisë, me ato pak frymë që enden e ato romuze që lë...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë